Sự hưng suy của đất nước phụ thuộc rất nhiều vào tài đức của bậc quân chủ. Người ấy phải xuất chúng hơn người và phải đề cao việc tu dưỡng đạo đức. Muốn gánh vác được trọng trách vừa lợi cho dân, vừa tránh được tai họa cho mình cần phải hiểu được bốn đạo lý sau.

(Ảnh minh họa internert)

1. Tự khắc chế bản thân

Chương 37 sách “Đạo Đức Kinh” viết: “Bất dục dĩ tĩnh, thiên hạ tự chính”, ý nói không có tham vọng thì sẽ dễ yên tĩnh, do đó thiên hạ tự sẽ chính. Bậc quân chủ mà có thể kìm chế được lợi ích cá nhân thì xã hội tự nhiên sẽ tốt đẹp.

Khổng Tử cũng có tư tưởng tương đồng, ông giảng rằng: “Người ở trên phải chính, lấy chính dẫn dắt người thì thiên hạ ai không chính?”

Chính hay không là ở người nắm quyền, một người nhân đức, một nước nhân đức, một người không tranh, cả nước không tranh, một kẻ tham lam tàn bạo, một nước rối loạn. Đây gọi là một người mà định quốc.

Những minh quân thời xưa đều biết rõ đại nghĩa trị quốc này nên đều tu dưỡng thiện tính thiên phú của bản thân, tu thành quân tử đại đức xứng với Thiên Địa. Đây được coi là nhiệm vụ chính yếu của bậc quân chủ, không dám có chút bê trễ.

2. Không tham tích trữ cho mình

Chương 19 sách “Đạo Đức Kinh” viết rằng: “Kiến tố bão phác, thiểu tư quả dục”, tức là thấy nguyên sơ, giữ mộc mạc, giảm suy nghĩ, bớt dục vọng. Đây là yêu cầu nhân cách lý tưởng đối với bậc quân chủ tài đức hay các danh sĩ có nhân cách cao thượng.

Lão Tử còn cho rằng ham hưởng thụ vật chất trong thế giới muôn màu muôn vẻ sẽ khiến người ta mù mắt, những loại âm nhạc phóng túng mê hoặc khiến người ta tê liệt cảm xúc, phóng ngựa săn thú hành lạc khiến tính cách người ta phát cuồng, những bảo vật trân quý sẽ khiến người ta vì muốn có được mà làm ra những việc trái lương tâm.

Chương 81 sách “Đạo Đức Kinh” viết: “Thánh nhân không tích trữ. Càng vì người, mình càng có. Càng cho người mình càng thêm nhiều. Đạo trời lợi mà không hại. Đạo thánh nhân làm mà không tranh”. Cho nên bậc quân chủ không tích trữ nhiều, tài phú của bản thân nên để cứu trợ mọi người, hoàn toàn một lòng vì dân chúng, cho người khác càng nhiều thì bản thân sẽ càng cảm thấy mình sung túc.

3. Tư dục là nguồn gốc của tội ác

Chương 46 sách “Đạo Đức Kinh” viết: “Không họa nào lớn bằng không biết đủ, không hại nào lớn bằng ham muốn có được, cho nên biết cho mình là có đủ thì sẽ luôn luôn đủ”. Có câu rằng: “Cao ốc ngàn gian, đêm nằm ngủ cũng không quá hai mét, ruộng tốt vạn khoảnh, ngày ăn cũng không quá ba bữa”. Vậy hà cớ gì người ta không biết đủ, mà phải lao tâm khổ tứ truy cầu nhiều thứ như thế?

Lão Tử không cho rằng con người phải tuyệt dục, nhưng đối với những dục vọng về tiền tài của cải, danh vọng thì cần phải biết tiết chế, biết đủ biết dừng, phải giảm bớt đi. Từ xưa đến nay biết bao nhiêu người vì tư dục, vì tham lam danh vọng của cải, không biết đủ mà chìm vào vũng bùn tội lỗi để người đời chê cười. Các gian thần, các vị vua mất nước, phần nhiều đều như vậy.

4. Gánh vác trách nhiệm khi đất nước gặp tai ương

Chương 78 sách “Đạo Đức Kinh” viết: “Ai dám nhận lấy dơ bẩn của quốc gia mới có thể làm chủ xã tắc, ai dám gánh chịu tai họa của quốc gia mới có thể làm vua thiên hạ”. Người thượng thiện phải giống như nước, vĩnh viễn ở chỗ thấp, có thể đi đến chỗ dơ bẩn mà mọi người chán ghét nhất.

Bậc quân chủ tài đức cũng nên là như vậy, có thể gánh vác trách nhiệm khi đất nước gặp khuất nhục và tai ương. Đó mới thực sự là chủ nhân của xã tắc, là quân vương của đất nước. Quân vương sẽ không trốn tránh khi đất nước nguy nan, lại không tranh giành địa vị quyền lực khi đất nước hưng thịnh.

An Hòa

Với 22 ngôn ngữ, Epoch Times là một kênh truyền thông Mỹ độc lập theo nguyên tắc Sự Thật và Truyền Thống. Thông qua những bài báo trung thực, cung cấp sự thật và làm sáng tỏ những vấn đề xã hội quan trọng, Epoch Times mong muốn gửi đến Quý độc giả những giá trị nhân văn của sự chính trực, lương thiện, lòng trắc ẩn, hay những bài học quý giá từ lịch sử, đồng thời tôn vinh các giá trị phổ quát của nhân loại.

Rất mong nhận được sự ủng hộ và đồng hành của Quý độc giả thông qua việc chia sẻ, lan tỏa các bài viết đến với cộng đồng. Epoch Times tin rằng đây là cách để chúng ta cùng kiến tạo tương lai, đi tới một đại kỷ nguyên mới huy hoàng và đẹp đẽ hơn.


Mọi ý kiến và đóng góp bài vở, xin vui lòng gửi về: [email protected]