Tuần trước (10–16/05), Tổng thống (TT) Joe Biden đã thu hồi một sắc lệnh của chính phủ tiền nhiệm, vốn nhằm bảo vệ người dùng khỏi các hành vi hạn chế nội dung một cách bất công hoặc gian dối của các Đại công ty Công nghệ (Big Tech).

Tổng thống Joe Biden trả lời câu hỏi của các phóng viên trong Phòng Yến tiệc Quốc gia của Tòa Bạch Ốc ở Hoa Thịnh Đốn hôm 05/05/2021. (Ảnh: Evan Vucci/AP Photo)

Giám đốc Văn phòng Quản trị và Ngân sách cùng với những người đứng đầu các cơ quan thuộc nhánh hành pháp sẽ tiến hành các bước để bãi bỏ các quy định, chính sách liên quan đến sắc lệnh mang tên “Ngăn chặn Kiểm duyệt Trực tuyến” của cựu TT Donald Trump được ký hồi tháng 05/2020.

Sắc lệnh của cựu TT Trump là để ngăn chặn các công ty truyền thông xã hội như Twitter, Facebook, và YouTube điều tiết nội dung của người dùng mà chính phủ của ông cho rằng được thực hiện một cách bất cân đối và không đồng nhất. Lệnh này viện dẫn các ví dụ về việc Twitter đã gắn “các nhãn kiểm chứng tính xác thực” (fact check) lên một số tweet theo phương thức mà chính phủ của ông cho rằng thể hiện thành kiến ​​chính trị.

Twitter đã gắn nhãn “kiểm chứng tính xác thực” lên hai trong số các tweet của ông Trump hai ngày trước khi vị tổng thống này ban hành sắc lệnh nói trên. Ông Trump đã cáo buộc Twitter “áp dụng có chọn lọc” các nhãn cảnh báo của họ, nêu rõ hành động như vậy chẳng khác gì là hoạt động chính trị.

Sắc lệnh của TT Biden cũng tìm cách bãi bỏ các điều khoản bảo vệ khỏi trách nhiệm pháp lý theo Mục 230 của Đạo luật Chuẩn mực Truyền thông năm 1996. Đạo luật đó phần lớn miễn trừ trách nhiệm pháp lý cho các nền tảng trực tuyến đối với các nội dung do người dùng của họ đăng tải, mặc dù họ có thể vẫn phải chịu trách nhiệm đối với những nội dung vi phạm luật chống buôn bán tình dục hoặc luật sở hữu trí tuệ.

Đạo luật này cũng cho phép các công ty chặn hoặc sàng lọc nội dung “một cách thiện chí” nếu họ coi nội dung đó là “bẩn thỉu, khiêu dâm, phóng đãng, thô tục, bạo lực quá mức, quấy rối, hoặc phản cảm khác.” Tuy nhiên, Tổng chưởng lý đương thời William Barr cho biết trong một bài diễn văn hồi tháng 05/2020 rằng các điều khoản bảo vệ này không phải là để áp dụng cho các dịch vụ hành xử giống các nhà xuất bản hơn là các nền tảng trực tuyến.

Sắc lệnh này đã bị một số nhóm vận động phản đối trước tòa, tuyên bố rằng ông Trump đang tìm cách trừng phạt các công ty mạng xã hội vì đã kiểm chứng tính xác thực các bài đăng của ông. Các nhóm đó đã yêu cầu tòa tuyên bố sắc lệnh này là “vi hiến và vô hiệu” và ngăn chặn việc áp dụng hoặc thi hành sắc lệnh.

Đơn kiện, được đệ trình nhân danh các nhóm Common Cause, Free Press, Maplight, Rock the Vote, và Vote Latino, lập luận rằng các nền tảng mạng xã hội “có quyền thuộc Tu chính án Thứ Nhất để bảo đảm rằng thông tin chính xác… không bị phá hoại bởi thông tin sai lệch trên các nền tảng của họ.”

Năm ngoái, ông Barr đã cảnh báo rằng Mục 230 đang không còn thực thi những gì mà đạo luật này được ban hành để thực thi, cho biết thêm rằng cần phải cập nhật luật pháp liên bang.

Ông nói rằng Internet và ngành công nghiệp công nghệ đã phát triển kể từ khi Mục 230 được thông qua cách đây 25 năm. Ông cho biết, vào thời điểm đó, đạo luật này đã được sử dụng để bảo vệ các trang web đóng vai trò là bảng tin cho nội dung của bên thứ ba và để bảo vệ các công ty khỏi trách nhiệm pháp lý vì gỡ bỏ các nội dung như khiêu dâm trẻ em hoặc quảng cáo buôn người.

Nhưng giờ đây, ông nói rằng Mục 230 đã được hiểu theo nghĩa rộng đến mức các nền tảng trực tuyến đang được cho phép “vô trách nhiệm đối với một loạt các tác hại phát sinh từ nội dung trên các nền tảng của họ và trong khi hầu như có toàn quyền quyết định trong việc kiểm duyệt nội dung của bên thứ ba với chút ít minh bạch hoặc trách nhiệm pháp lý.”

TT Biden đã không giải thích hành động hủy bỏ sắc lệnh của người tiền nhiệm của mình, và quyết định trên đã được công bố cùng với việc hủy bỏ một số sắc lệnh khác được đưa ra trong năm 2020 của cựu TT Trump, bao gồm cả sắc lệnh về Bảo vệ các Di Tích, Đài Tưởng Niệm, và Tượng Đài Hoa Kỳ, và Chống lại Bạo lực Hình sự Gần đây, và Xây dựng Vườn Quốc Gia của các Anh Hùng Hoa Kỳ.

Jannita Kan
Minh Ngọc biên dịch