Trong những tuần gần đây, Bắc Kinh đã quay cuồng với các cuộc “khẩu chiến” và tập trận quân sự xung quanh eo biển Đài Loan, thể hiện hành động gây hấn táo bạo nhất đối với hòn đảo Đài Loan tự trị.

Chế độ Trung Quốc coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình, mặc dù hòn đảo này là một quốc gia có chính phủ được bầu cử dân chủ, quân đội và tiền tệ của riêng họ. Bắc Kinh đã đe dọa sử dụng vũ lực quân sự để đưa Đài Loan về dưới quyền kiểm soát của mình.

Trong những tuần gần đây, những mối đe dọa đó đã được khuếch đại.

Trung Quốc thông báo rằng họ đang tiến hành 5 cuộc tập trận quân sự đồng thời ở 4 vùng biển vào ngày 28/9, trong khi đài truyền hình nhà nước CCTV đưa tin rằng hôm 25/9 quân đội nước này đã thực hành chiến đấu đường phố tại tỉnh Phúc Kiến, nằm ngay bên kia eo biển Đài Loan.

Trong khi đó, các chiến đấu cơ của Trung Quốc đã liên tục tiến vào không phận Đài Loan.

Hoa Kỳ gián tiếp gợi ý rằng họ sẽ hỗ trợ Đài Loan trong một cuộc xung đột. Vào ngày 24/9, Tạp chí Không quân cho biết máy bay không người lái MQ-9 Reapers của họ “có thấy Trung Quốc” đang huấn luyện cho một cuộc xung đột trên biển, bao gồm bắn hạ máy bay không tàng hình hoặc làm nhiễu đường truyền của chúng.

Trong một bức ảnh kèm theo, có thể nhìn thấy các thành viên lực lượng không quân tham gia cuộc tập trận máy bay không người lái đang đeo băng tay có hình bản đồ Trung Quốc màu đỏ.

Mặc dù bầu không khí ở eo biển Đài Loan đang căng thẳng, nhưng các nhà bình luận cho rằng quân đội Trung Quốc đang vận động cơ bắp chứ không có khả năng sẽ kích động một cuộc xung đột thực sự.

Các xe quân sự mang tên lửa đạn đạo DF-15B thay thế cho DF-11 tham gia một cuộc diễu hành quân sự tại Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh vào ngày 3/9/2015. (Ảnh GREG BAKER/AFP qua Getty Images)
Các xe quân sự mang tên lửa đạn đạo DF-15B thay thế cho DF-11 tham gia một cuộc diễu hành quân sự tại Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh vào ngày 3/9/2015. (Ảnh GREG BAKER/AFP qua Getty Images)

Nhắm mục tiêu vào Đài Loan

Hôm 24/9, truyền thông nhà nước PLA (Quân đội Giải phóng Nhân dân, tên chính thức của quân đội Trung Quốc) Daily đã phát hành một đoạn video cho thấy Bộ Tư lệnh Chiến khu Đông bộ của quân đội bắn 10 tên lửa đạn đạo tầm ngắn DF-11A vào một sân bay mục tiêu. Trong đoạn phim cho thấy một đường băng bốc cháy.

Bộ Tư lệnh Chiến khu Đông bộ là đơn vị chính nhắm vào Đài Loan. Các tên lửa đạn đạo tầm ngắn DF-11A có tầm bắn 600km (373 dặm), với lượng chất nổ là 500kg (1,100 pound).

PLA Daily đã không tiết lộ thời gian hay địa điểm bộ này thực hiện cuộc tập trận.

Nhưng trong cuộc họp báo ngày 24/9 bình luận chung về các cuộc tập trận bắn đạn thật trong quá khứ của PLA ở eo biển Đài Loan, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc Tan Kefei cho biết chúng đã được nhắm đến “một số rất nhỏ những người ly khai ‘Đài Loan độc lập’ và các hoạt động ly khai của họ.”

Chế độ Trung Quốc thường miêu tả những người khẳng định chủ quyền của Đài Loan, chẳng hạn như tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn và Đảng Dân Tiến của bà là những người ly khai. Bà Thái khẳng định rằng hòn đảo đã là một quốc gia độc lập, tên chính thức của nó được gọi là Trung Hoa Dân Quốc.

Khói bốc lên từ biển để đánh dấu các biện pháp đối phó điện tử (ECM) trong cuộc diễn tập bắn đạn thật “Hán Quang”, khoảng 7km (4 dặm) từ thành phố Magong trên hòn đảo xa xôi Penghu của Đài Loan vào ngày 25/2017. (Ảnh SAM YEH/AFP qua Getty Images)
Khói bốc lên từ biển để đánh dấu các biện pháp đối phó điện tử (ECM) trong cuộc diễn tập bắn đạn thật “Hán Quang”, khoảng 7km (4 dặm) từ thành phố Magong trên hòn đảo xa xôi Penghu của Đài Loan vào ngày 25/2017. (Ảnh SAM YEH/AFP qua Getty Images)

Tại cuộc họp báo, ông Tan cũng xác nhận rằng quân đội vừa hoàn thành huấn luyện chiến đấu cho hai tàu sân bay Sơn Đông và Liêu Ninh.

Hôm 12/9, truyền thông nhà nước Trung Quốc Haixia Daobao đưa tin rằng hai tàu sân bay đang tiến hành các cuộc tập trận nhóm ở Biển Bột Hải, với mục đích thể hiện sức lực của họ với Đài Loan và Hoa Kỳ – nhà cung cấp vũ khí chính của Đài Loan.

Trong khi đó, hôm 16/9, đài CCTV của nhà nước Trung Quốc đưa tin rằng PLA đã thực hiện các cuộc tập trận quân sự vào một ngày không xác định với các tàu chiến chẳng hạn như tiểu tàu khu trục tên lửa dẫn đường, để tìm và tấn công những kẻ xâm lược trên không.

CCTV cũng cho biết gần đây PLA đã thực hiện các cuộc tập trận ở tỉnh Phúc Kiến, bao gồm cả trực thăng mô phỏng điều 8 binh sĩ đến vùng đất do kẻ thù kiểm soát cùng lúc, các máy bay chiến đấu phối hợp với binh sĩ trên đất liền, v.v.

Bộ Tư lệnh Chiến khu Tây bộ cũng thực hiện các bài tập mô phỏng quân đội chiến đấu với kẻ thù trên đất liền.

Một đội hình quân sự máy bay ném bom H-6K bay qua Bắc Kinh trong một cuộc duyệt binh tại Quảng trường Thiên An Môn vào ngày 1/10/2019. (Ảnh GREG BAKER/AFP qua Getty Images)
Một đội hình quân sự máy bay ném bom H-6K bay qua Bắc Kinh trong một cuộc duyệt binh tại Quảng trường Thiên An Môn vào ngày 1/10/2019. (Ảnh GREG BAKER/AFP qua Getty Images)

Những video giả

Đoạn phim về tên lửa DF-11A được công bố vào ngày 24/9 bị phát hiện là giả mạo. Cư dân mạng đã so sánh video này với video mà CCTV phát sóng vào năm 2016 và phát hiện ra rằng hầu hết các cảnh đều giống nhau.

Hãng truyền thông nhà nước Trung Quốc này cũng đăng một bức ảnh vào ngày 22/9 và tuyên bố rằng đây là máy bay ném bom hai động cơ phản lực H-6 tham gia cuộc tập trận quân sự ở eo biển Đài Loan cùng với các máy bay chiến đấu J-10, J-11 và J-16.

Ngay sau đó, những người hâm mộ quân đội Đài Loan đã chỉ ra rằng bức ảnh đó giống với bức ảnh do Bộ Quốc phòng Đài Loan chụp hồi tháng 2, trong đó một chiến đấu cơ F-16 của Đài Loan bay bên cạnh một chiếc H-6 để xua đuổi nó khỏi không phận Đài Loan. Tuy nhiên, bức ảnh do CCTV đưa ra thì chiếc F-16 đã được chỉnh sửa.

Ngày 19/9, Lực lượng Không quân PLA cũng đăng một video trên mạng xã hội Weibo, tuyên bố đây là cuộc tập trận mô phỏng vụ ném bom H-6 xuống Guam – một lãnh thổ của Hoa Kỳ có căn cứ hải quân và không quân.

Tuy nhiên, cư dân mạng đã phát hiện ra rằng video này bao gồm những cảnh quay từ các bộ phim của Hoa Kỳ là “Chiến dịch Sói sa mạc” (The Hurt Locker) và “Transformers: Bại binh phục hận” (Transformers: Revenge of the Fallen).

Đoạn video mà Lực lượng Không quân PLA đăng tải được cho là một cuộc tập trận mô phỏng máy bay ném bom H-6 tấn công đảo Guam, đã sử dụng cảnh quay trong bộ phim năm 2008 “Chiến dịch Sói sa mạc” (The Hurt Locker). (Ảnh chụp màn hình/ YouTube)
Đoạn video mà Lực lượng Không quân PLA đăng tải được cho là một cuộc tập trận mô phỏng máy bay ném bom H-6 tấn công đảo Guam, đã sử dụng cảnh quay trong bộ phim năm 2008 “Chiến dịch Sói sa mạc” (The Hurt Locker). (Ảnh chụp màn hình/ YouTube)

PLA sẽ chiến đấu đầu tiên?

Nhưng liệu PLA có thực sự xâm lược Đài Loan hay không vẫn còn là một câu hỏi.

Trong một cuộc phỏng vấn trên podcast với Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế Washington, ông Chad Sbragia, Phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng phụ trách Trung Quốc của Lầu Năm Góc, cho biết các sĩ quan cao cấp của PLA đã vài lần đích thân nói với ông rằng: “Hãy hiểu rằng chúng tôi có thể buộc phải đi để bảo vệ trước những tổn thất vĩnh viễn đối với lợi ích quốc gia, cho dù chúng tôi thực sự có thể thành công hay không.”

Trong khi đó, nhà bình luận các vấn đề Trung Quốc có trụ sở tại Hoa Kỳ, Tang Jingyuan tin rằng chế độ Trung Quốc sẽ không muốn tham gia vào một cuộc xung đột ngay bây giờ do những rắc rối kinh tế trong nước và sự gia tăng chỉ trích của cộng đồng quốc tế về các vấn đề như các thủ đoạn thương mại, đại dịch COVID-19 và cuộc gây hấn ở biên giới Ấn Độ-Trung Quốc.

“Chế độ Trung Quốc không có bạn bè thực sự… Đài Bắc có sự hỗ trợ từ Hoa Kỳ, Nhật Bản và các quốc gia khác. Chế độ Trung Quốc không có lý do gì để tham chiến lúc này”, ông Tang phân tích.

Nicole Hao
Cẩm An biên dịch