Dữ liệu chính thức của Trung Quốc xác nhận, sản lượng lúa mì giảm trong năm nay. Ngay lập tức, cơ quan lập pháp của Đảng Cộng sản Trung Quốc cho biết họ sẽ ban hành luật mới để cấm lãng phí thực phẩm. Điều này càng chứng tỏ rằng Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lương thực.

Trên phương tiện truyền thông nhà nước Tân Hoa xã ngày 11 tháng 8, nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đã ban hành chỉ thị về lãng phí thực phẩm. Ông nói: “Hiện tượng lãng phí thực phẩm đang gây sốc và đáng lo ngại [ở Trung Quốc]”. Đây là lần thứ hai trong những tuần gần đây, ông Tập bàn luận về vấn đề lương thực quốc gia.

Ngày 26 tháng 7, Tân Hoa xã công bố một thông điệp khác của ông Tập, trong đó ông nói với các quan chức rằng hãy coi “nguồn cung cấp lương thực là ưu tiên hàng đầu của chính quyền địa phương”.

Sau khi ông Tập đưa ra chỉ thị mới, các nhân vật nổi tiếng trên mạng với “mukbang” – video phát sóng cảnh họ ăn một lượng lớn thức ăn, đã bị các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc chỉ trích.

Trong một báo cáo hôm thứ Tư, tờ báo nhà nước Hongxing News dẫn lời một giám đốc điều hành của Douyin (phiên bản tiếng Trung của ứng dụng chia sẻ video nổi tiếng TikTok) rằng sẽ xóa những video và tài khoản của người dùng có chủ đề ăn một lượng lớn thức ăn.

Một số video và tài khoản mạng xã hội “mukbang” nổi tiếng của Trung Quốc đã bị xóa vào 13/8.

Trong khi đó, chính quyền địa phương cũng ban hành các quy định mới nhằm hạn chế lượng thức ăn người dân có thể đặt tại các nhà hàng.

Ví dụ vào ngày 11 tháng 8, Vũ Hán – vùng số 0 của đại dịch virus Trung Cộng – đã quy định rằng mọi người chỉ nên gọi “N-1” bữa ăn tại nhà hàng. Nghĩa là nếu mười người ngồi, họ chỉ nên đặt chín bữa ăn. Nếu bữa tiệc có từ hai đến ba người, các nhà hàng nên khuyến khích khách hàng đặt suất ăn nửa bữa.

Hạt lúa mì. (Ảnh Sean Gallup / Getty)
Hạt lúa mì. (Ảnh Sean Gallup / Getty)

Thiếu lương thực

Ở Trung Quốc, nông dân chỉ bán ngũ cốc cho chính phủ. Sau đó, các công ty thực phẩm mua cây trồng từ chính phủ để chế biến thành các sản phẩm thực phẩm.

Do đó, dữ liệu chính thức từ chính phủ có thể là thước đo cho số lượng cây trồng mà nông dân đã thu hoạch.

Theo thông báo ngày 12/8 của Cục dự trữ chiến lược và lương thực quốc gia Trung Quốc, họ đã mua 42,857 triệu tấn lúa mì từ nông dân trong mùa hè này, tức là 9,383 triệu tấn, hay khoảng 18%, ít hơn cùng kỳ năm ngoái.

Dữ liệu bao gồm phân tích một phần cho một số tỉnh. Trong số đó, chính quyền trung ương đã mua 36,061 triệu tấn từ năm tỉnh là khu vực sản xuất lúa mì chính của cả nước — giảm khoảng 10 triệu tấn so với năm ngoái.

Dữ liệu không bao gồm các tỉnh khác sản xuất lúa mì, chẳng hạn như Thiểm Tây, Sơn Tây, Nội Mông, Cam Túc, Tân Cương, Thanh Hải và ba tỉnh đông bắc Trung Quốc. Nhưng những vùng này gần đây bị hạn hán.

Một cánh đồng lúa lai SRI ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, năm 2004. (Ảnh Courtesy Zhu Defeng)
Một cánh đồng lúa lai SRI ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, năm 2004. (Ảnh Courtesy Zhu Defeng)

Ông Tang Jingyuan, nhà bình luận các vấn đề Trung Quốc sống tại Mỹ, cũng lưu ý rằng dữ liệu của các nhà chức trách không đáng tin cậy, có nghĩa là sự sụt giảm thực sự trong sản lượng lúa mì có thể còn lớn hơn.

Năm nay, trận lũ lịch sử ảnh hưởng đến 27 tỉnh của Trung Quốc, cộng với sự xâm nhập của sâu bệnh và sự chậm trễ liên quan đến đại dịch, làm nước này sản xuất ít ngũ cốc hơn. Nhưng họ có thể khó nhập khẩu từ các nước khác.

Vào tháng 4, Ấn Độ, Thái Lan, Việt Nam và Bangladesh đã công bố lệnh cấm xuất khẩu gạo, do gián đoạn hậu cần liên quan đến phong toả vì COVID-19 hoặc tình trạng thiếu hụt nguồn cung cục bộ. Ấn Độ và Thái Lan là hai nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới.

Và hôm thứ Năm, Ủy ban các vấn đề lập pháp của Trung Quốc cho biết họ đang chuẩn bị các luật mới để ngăn chặn lãng phí thực phẩm, bao gồm cách điều chỉnh toàn bộ quá trình sản xuất lương thực — trồng cây, lưu trữ, vận chuyển v.v.

Một nông dân buộc những cọng lúa mì khô trên cánh đồng ở Cangzhou, thuộc tỉnh Hà Bắc của Trung Quốc, vào tháng 2 năm 2009. (Ảnh Frederic J. Brown / Getty Images)
Một nông dân buộc những cọng lúa mì khô trên cánh đồng ở Cangzhou, thuộc tỉnh Hà Bắc của Trung Quốc, vào tháng 2 năm 2009. (Ảnh Frederic J. Brown / Getty Images)

Chủ nghĩa đẳng lập?

Theo phân tích của nhà bình luận Tang, các đạo luật mới gợi ý vấn đề cung cấp lương thực, Đảng muốn thiết lập một chuỗi sản xuất lương thực trong nước để không phụ thuộc vào nhập khẩu từ nước ngoài.

Ông nói rằng quyết định ban hành luật của Bắc Kinh – trái ngược với các chỉ thị ngắn hạn vì chế độ Trung Quốc muốn tạo ra một hệ thống lương thực tự chủ và tự cô lập mình với thế giới.

Ông chia sẻ, thực tế là: “Hiện giờ Trung Quốc không thể tự nuôi sống mình. Họ cần nhập khẩu các loại ngũ cốc”.

Khi được hỏi tại sao các nhà chức trách trung ương lại ban hành các chính sách lương thực gần đây, Yang Bin, nhà kinh tế học, phó hiệu trưởng của Đại học Thanh Hoa, trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại với NTD và Epoch Times bày tỏ: “[Nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình] có ý định tách Trung Quốc ra khỏi thế giới. Ông ấy có kế hoạch cắt đứt các kết nối với thế giới để tránh tất cả các lệnh trừng phạt tiềm tàng có thể có [đối với Trung Quốc]”.

Gần đây Hoa Kỳ đã trừng phạt các quan chức Trung Quốc vì trách nhiệm của họ trong việc bóp nghẹt quyền tự do ở Hồng Kông và vi phạm nhân quyền đối với người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ cư trú ở khu vực Tân Cương.

Tác giả: Nicole Hao

Biên dịch: Đức Minh