Xường xám là hiện thân đầy phong cách của truyền thống và nét duyên dáng của phụ nữ Trung Hoa.

Xường xám của văn hóa Trung Hoa
Xường xám hiện đại. Trang phục có lịch sử lâu đời đã trải qua nhiều lần cách điệu. (Ảnh: Shutterstock)

Kiểu dáng uyển chuyển và trang nhã của xường xám (hoặc tên gọi thông dụng là sườn xám) là hình ảnh gắn liền với phong cách và thẩm mỹ của phụ nữ Trung Hoa. Hơn thế nữa, chiếc váy truyền thống này còn là hình ảnh lưu giữ những thay đổi lịch sử và văn hóa trong thế kỷ 20 của Trung Hoa. Xường xám đại diện cho một di sản văn hóa phong phú và một hình ảnh nghệ thuật tinh xảo, phức tạp.

Sự ra đời của loại trang phục biểu tượng

Xường xám xuất hiện từ thời nhà Thanh (1644–1912), khi Trung Hoa nằm dưới sự cai trị của người Mãn Châu, một nhóm dân tộc thiểu số mang phong tục và trang phục đặc trưng của họ vào trong hoàng triều. Với nữ giới, đây là một chiếc váy dài với dáng suông thẳng, vừa vặn có phần loe nhẹ ở gấu áo. Chiếc váy này là thuỷ tổ của xường xám.

Xường xám của văn hóa Trung Hoa
Hai phụ nữ Mãn Châu diện những chiếc váy dài, rộng rãi theo phong cách thời nhà Thanh. (Ảnh được sự cho phép của Bộ sưu tập Kỹ thuật số Thư viện Công cộng New York)

Theo thời gian, những chiếc váy kiểu Mãn Châu này bị ảnh hưởng bởi các yếu tố thời trang của người Hán. Vào thế kỷ 20, khi việc học theo văn hoá phương Tây trở nên phổ biến ở Trung Hoa thời hậu phong kiến, xường xám bắt đầu thoát ly kiểu dáng dài và thoải mái ban đầu. Theo yêu cầu của những quý cô trí thức trẻ tuổi, giàu có và mang xu hướng thời trang, các nhà may tư nhân tại Trung Hoa bắt đầu áp dụng các kỹ thuật cắt may của phương Tây, chẳng hạn như đường may đè ở ngực và eo, đường may ráp ở vai, biến đổi chiếc xường xám rộng rãi trước kia thành một kiểu dáng vừa vặn.

hoàng đế Phổ Nghi cùng hoàng hậu Uyển Dung
Trong vương triều cuối cùng của Trung Hoa, hoàng đế Phổ Nghi cùng hoàng hậu Uyển Dung. Trước khi trở thành hoàng hậu Uyển Dung đã tiếp nhận nền giáo dục phương Tây, nàng đang mặc chiếc xường xám thêu ngắn tay. Tương truyền rằng nàng đã yêu cầu thợ may riêng của mình thiết kế lại chiếc xường xám truyền thống theo kỹ thuật phương Tây. (Ảnh miền công cộng)

Trong suốt những năm 1930 các nhà may đã kết hợp nhiều yếu tố thời trang theo phong cách phương Tây vào xường xám, chiếc váy chính là hình ảnh quen thuộc với chúng ta ngày nay.

Một hiện tượng thời trang

Xường xám của văn hóa Trung Hoa
Trang bìa của tờ tạp chí The Young Companion số tháng 2 năm 1935. (Ảnh miền công cộng)
Xường xám của văn hóa Trung Hoa
Trên trang bìa của tạp chí The Young Companion số tháng 12 năm 1934 có hình nữ diễn viên Nguyễn Linh Ngọc mặc một chiếc xường xám ca-rô màu xanh lá cây xen màu vàng dài đến mắt cá chân, với cổ áo cao, tay áo ngắn và đường viền cuộn. Đường viền, một đặc điểm độc đáo đặc trưng của xường xám, chạy dọc theo chiếc váy từ cổ và tay áo, đường xẻ và gấu áo, và vì rất khó may nên xường xám như một dấu ấn của chất lượng cao cấp. (Ảnh miền  công cộng)

Trong khoảng 30 năm thời Trung Hoa Dân Quốc (1912–1949), sự giao thoa văn hóa, trao đổi tự do các ý tưởng giữa phương Đông và phương Tây, đã dẫn đến sự pha trộn giữa truyền thống và hiện đại cùng với sự xuất hiện của nhiều học giả tài năng và nghệ sĩ lớn.

Anna May Wong (Hoàng Liễu Sương)
Anna May Wong (Hoàng Liễu Sương), nữ diễn viên Hollywood gốc Á đầu tiên. Xường xám của Anna May Wong có đường viền tương phản tô điểm cho ve áo, cổ áo, tay áo, đường xẻ và gấu áo. (Ảnh: Keystone/Hulton Archive/Getty Images)

Thời kỳ năng động này đã được ghi lại trong tạp chí The Young Companion, một trong những tạp chí Trung Hoa được phát hành rộng rãi và có sức ảnh hưởng nhất thời điểm đó. Vào mùa xuân năm 1926, ấn phẩm The Young Companion đầu tiên được xuất bản tại Thượng Hải, thành phố mang xu hướng quốc tế và đậm chất thời trang. Tại các trang bìa của The Young Companion, thường có hình ảnh các nữ diễn viên và người nổi tiếng mặc nhiều kiểu xường xám khác nhau, nó phản ánh ​​sự thăng trầm, trào lưu thay đổi thị hiếu và ý tưởng thời trang của người Trung Hoa.

Xường xám của văn hóa Trung Hoa
Sáu trong số bảy nữ ca sĩ nổi tiếng nhất Trung Hoa những năm 1940. Tại thời điểm này, sườn xám có kiểu dáng và mẫu mã phong phú. (Ảnh miền công cộng)
Xường xám hiện đại
Hình ảnh nữ diễn viên Indonesia Aminah Cendrakasih vào năm 1959. Trong suốt nửa sau của thế kỷ 20, xường xám trở nên ưa chuộng bởi những người nổi tiếng trên toàn thế giới. Phòng ảnh Tati, Jakarta. (Ảnh miền công cộng)

Tỉ mỉ từng chi tiết

Từ việc may đo cho đến trang trí và tô điểm đều được làm thủ công một cách tỉ mỉ  và cẩn thận đến từng chi tiết. Đặc biệt, nét trang trí tinh tế và bắt mắt trên xường xám làm nổi bật yếu tố truyền thống Trung Hoa, mang lại cho chiếc váy một vẻ duyên dáng và quyến rũ độc đáo.

Những chiếc dây buộc tô điểm tạo nên nét đặc trưng của quốc phục Trung Hoa, xường xám rất nổi tiếng với thiết kế phức tạp nhưng trang nhã và dễ sử dụng. Dây buộc thủ công tạo thêm sự tinh tế và duyên dáng của phục trang.

Một đặc điểm độc đáo khác của xường xám là có nhiều kiểu đường viền khác nhau, chạy dọc theo y phục, xung quanh cổ và tay áo, đường xẻ và gấu áo. Một số kiểu phổ biến nhất là viền tương phản và viền cuộn, có hình dạng như một sợi dây tròn mảnh.

Mặt trước của xường xám được tô điểm với các đường thêu tinh xảo, các hình ảnh thiên nhiên phong phú được thêu thủ công. Chúng có thể được trang trí dọc theo chiếc váy, hay như một chi tiết nhỏ, hoặc thậm chí nằm trong một đường viền tương phản.

Xường xám của văn hóa Trung Hoa

Xường xám hiện đại

Xường xám của văn hóa Trung Hoa
Xường xám phiên bản hiện đại trên sàn catwalk trong buổi trình diễn cho thương hiệu Heaven Gaia của Tuần lễ thời trang Paris vào tháng 10 năm 2016. Các thiết kế công phu của nhà thiết kế Ying Xiong làm nổi bật văn hóa truyền thống Trung Hoa. (Ảnh: François Durand/ Getty Images)

Được trang trí bởi những chi tiết phức tạp như vậy, xường xám là một tác phẩm cổ điển tuyệt đẹp và vĩnh cửu, hợp nhất giữa kỹ thuật thời trang phương Tây với thẩm mỹ truyền thống Trung Hoa.

Được viết bởi Fenzhi Zhang và được dịch sang tiếng Anh bởi Jenny Zhi, bài viết này được tái bản với sự cho phép của Elite Lifestyle Magazine (Tạp chí thời trang và phong cách sống Elite).

Fenzhi Zhang
Tân Dân biên dịch

Xem thêm:

Với 22 ngôn ngữ, Epoch Times là một kênh truyền thông Mỹ độc lập theo nguyên tắc Sự Thật và Truyền Thống. Thông qua những bài báo trung thực, cung cấp sự thật và làm sáng tỏ những vấn đề xã hội quan trọng, Epoch Times mong muốn gửi đến Quý độc giả những giá trị nhân văn của sự chính trực, lương thiện, lòng trắc ẩn, hay những bài học quý giá từ lịch sử, đồng thời tôn vinh các giá trị phổ quát của nhân loại.

Rất mong nhận được sự ủng hộ và đồng hành của Quý độc giả thông qua việc chia sẻ, lan tỏa các bài viết đến với cộng đồng. Epoch Times tin rằng đây là cách để chúng ta cùng kiến tạo tương lai, đi tới một đại kỷ nguyên mới huy hoàng và đẹp đẽ hơn.


Mọi ý kiến và đóng góp bài vở, xin vui lòng gửi về: [email protected]