Bức tranh Đông Hồ “Mục Đồng Thổi Sáo” rất quen thuộc với người Việt, gợi nhớ ký ức tuổi thơ nơi miền quê thanh bình trong mỗi người con xa xứ.

Tranh Đông Hồ: Mục đồng thổi sáo. (Ảnh: Pinterest)

Trước xóm sau thôn tựa khói lồng,

Bóng chiều man mác có dường không.

Mục đồng sáo vẳng trâu về hết,

Cò trắng từng đôi liệng xuống đồng.

(“Thiên Trường viễn vọng” của Trần Nhân Tông đời Trần – bản dịch của Ngô Tất Tố);

Cảnh tượng làng quê êm đềm được vẽ lên trong thơ ca xưa rất tiêu biểu cho cuộc sống thanh bình ở nông thôn thuở trước. Trong khung cảnh bình yên ấy, vang lên tiếng sáo trúc vút theo gió trời. Cây sáo trúc rất thân quen với cuộc sống người dân các nước Á Đông xưa; nó là niềm vui sau những ngày làm việc đồng áng vất vả, là người bạn của các mục đồng. Người dân quê cũng mượn tiếng sáo để thổ lộ tâm tình, nói lên bao cảm xúc của cõi lòng mình.

Bức tranh Đông Hồ có tựa: Mục Đồng Thổi Sáo thể hiện hình ảnh thân thuộc dân dã. Con trâu là loài vật nhà nông không thể thiếu. “Con trâu là đầu cơ nghiệp”, giúp họ cày bừa, kéo vác. Con trâu trong bức tranh này trông thật đáng yêu và ngộ nghĩnh. Đôi tai vểnh lên nghe ngóng, chân tung tăng như nhảy nhót theo tiếng sáo, mặt vui vui nhìn cuộc đời, đuôi vây vẩy ngộ nghĩnh. Dường như trâu cũng đang thưởng thức âm nhạc và cảm thấy vui sướng.

Trâu không chỉ giúp cho nhà nông làm việc, mà nó còn là một người bạn tinh thần của họ. Trâu khỏe với gam màu nóng cùng với đường viền chân săn chắc. Chú bé trên lưng trâu trông thật tuấn tú và, khỏe khoắn. Nét tuấn tú biểu hiện qua ngũ quan trên khuôn mặt hài hòa, cân đối. Khỏe khoắn qua nước da hồng hào và thế ngồi vững chãi – khoanh hai chân vào nhau. Đi chăn trâu, nhưng cậu vẫn có những thú vui bình dị nơi làng quê. 

Hình ảnh trong bức tranh Đông Hồ đưa người xem trở về với ký ức tuổi thơ một thủa. Một cậu bé làng quê Việt Nam cởi trần, mặc quần cộc để cưỡi trâu, thổi sáo. Trên đầu, một lá sen được cậu ngắt kẹp giữa hai chân. Lá sen vươn lên trời xanh che nắng cho cậu. Đôi lúc ta thấy nó cũng như muốn ngả nghiêng, uốn éo theo điệu sáo. Sáo mà cậu bé thổi cũng được diễn tả rất duyên dáng, lại còn được trang trí bằng một túm dây gắn ở đầu sáo trông rất điệu đà.

Cậu bé ấy ngồi trên một thảm hoa đặt trên lưng trâu, được trang trí bằng những bông hoa gam trầm rất sắc nét. Trên tấm thảm còn có những búp sen, lá sen, hoa sen, cọng sen với cách bài trí khác nhau trông thật vui mắt. Cách sắp xếp rất hay và biểu cảm. Cỏ dưới chân trâu có ba bụi, nhưng mỗi bụi một vẻ, không bụi nào giống bụi nào, lối chuyển động của cỏ hết sức sinh động.

Mục đồng thổi sáo không chỉ tái hiện lại khung cảnh an lành êm đềm của một vùng quê Việt Nam, nó còn gợi cho người xem cảm xúc về quê hương dâng trào trong tâm hồn mỗi người Việt. Vang vọng đâu đây là hồn thơ cùng tiếng sáo của Thế Lữ, đem lại cho chúng ta chút hương đồng gió nội :

Ánh xuân lướt cỏ xuân tươi,

Bên rừng thổi sáo một hai Kim Đồng.

Tiếng đưa hiu hắt bên lòng,

Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn…

Tiên Nga tóc xõa bên nguồn.

Hàng tùng rủ rỉ trên cồn đìu hiu,

Mây hồng ngừng lại sau đèo,

Mình cây nắng nhuộm, bóng chiều không đi.

Trời cao, xanh ngắt. – Ô kìa

Hai con hạc trắng bay về Bồng Lai.

Theo chim, tiếng sáo lên khơi,

Lại theo dòng suối bên người Tiên Nga.

Khi cao, vút tận mây mờ,

Khi gần, vắt vẻo bên bờ cây xanh,

Êm như lọt tiếng tơ tình,

Đẹp như Ngọc Nữ uốn mình trong không.

Thiên Thai thoảng gió mơ mòng,

Ngọc Chân buồn tưởng tiếng lòng xa bay…

(“Tiếng sáo Thiên Thai” – Thế Lữ)

Hoàng Mai

Với 22 ngôn ngữ, Epoch Times là một kênh truyền thông Mỹ độc lập theo nguyên tắc Sự Thật và Truyền Thống. Thông qua những bài báo trung thực, cung cấp sự thật và làm sáng tỏ những vấn đề xã hội quan trọng, Epoch Times mong muốn gửi đến Quý độc giả những giá trị nhân văn của sự chính trực, lương thiện, lòng trắc ẩn, hay những bài học quý giá từ lịch sử, đồng thời tôn vinh các giá trị phổ quát của nhân loại.

Rất mong nhận được sự ủng hộ và đồng hành của Quý độc giả thông qua việc chia sẻ, lan tỏa các bài viết đến với cộng đồng. Epoch Times tin rằng đây là cách để chúng ta cùng kiến tạo tương lai, đi tới một đại kỷ nguyên mới huy hoàng và đẹp đẽ hơn.


Mọi ý kiến và đóng góp bài vở, xin vui lòng gửi về: [email protected]