Hôm 6/10, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo ca ngợi Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga là một “lực lượng đấu tranh cho cái thiện” trong các cuộc hội đàm tại Tokyo giữa các ngoại trưởng từ 4 quốc gia khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, nhằm chống lại sự gây hấn ngày càng gia tăng của Trung Quốc.

Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga (phải) và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo (trái) nắm tay nhau khi họ gặp nhau tại văn phòng thủ tướng ở Tokyo vào ngày 6/10/2020. (Ảnh Charly Triballeau/ POOL/ AFP qua Getty Images)
Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga (phải) và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo (trái) nắm tay nhau khi họ gặp nhau tại văn phòng thủ tướng ở Tokyo vào ngày 6/10/2020. (Ảnh Charly Triballeau/ POOL/ AFP qua Getty Images)

Trao đổi với Ngoại trưởng Nhật Toshimitsu Motegi, ông Pompeo cho hay ông tin rằng ông Suga, người đã thay thế ông Shinzo Abe vào tháng trước trong vai trò thủ tướng của đất nước, sẽ hành động để tăng cường quan hệ song phương giữa hai nước.

“Thủ tướng Suga là một lực lượng mạnh mẽ đấu tranh cho cái thiện, và cũng như cho mối quan hệ này, khi ông ấy còn là Chánh văn phòng nội các,” ông Pompeo nói về thời gian làm việc của ông Suga trong nội các của cựu Thủ tướng Abe. “Hoa Kỳ có mọi lý do để tin rằng ông ấy sẽ củng cố liên minh lâu dài của chúng ta trong vai trò mới của mình”.

Chuyến thăm đến Tokyo của ông Pompeo  từ ngày 4/10 đến ngày 6/10, bao gồm các cuộc gặp với những người đồng cấp của mình, từ các nước “Bộ Tứ” (“Quad”), bao gồm Úc, Ấn Độ và Nhật Bản, để thảo luận về các vấn đề như cách ứng phó với virus Vũ Hán của Trung Quốc, các vấn đề thương mại, đạo luật an ninh quốc gia mới của Bắc Kinh ở Hồng Kông, căng thẳng ở Biển Đông, và sự đàn áp tàn bạo của Trung Quốc đối với các dân tộc thiểu số và tôn giáo [ở Trung Quốc].

Trong một tuyên bố hôm 5/10, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết chuyến thăm của ông Pompeo đến đất nước Nhật Bản nhằm thúc đẩy liên minh Hoa Kỳ – Nhật Bản, như một lực lượng hướng tới sự minh bạch, trách nhiệm giải trình, cởi mở, thịnh vượng và hòa bình ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và trên toàn thế giới.

Nhóm Bộ Tứ đã được hồi sinh vào năm 2017, để tăng cường hợp tác an ninh và phối hợp các giải pháp thay thế cho việc tài trợ các [dự án] cơ sở hạ tầng ở khu vực của chính quyền Trung Quốc ở Bắc Kinh. Trung Quốc đã miệt thị nhóm này là một nỗ lực để kìm hãm sự phát triển của nó.

Ông Pompeo đã đưa ra các nhận xét trước khi ông dự kiến gặp mặt [Thủ tướng Nhật] Suga mới nhậm chức, sau khi ông Abe từ chức vào tháng trước do sức khỏe yếu.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ nói với các phóng viên trên đường đến Tokyo rằng 4 nước hy vọng sẽ đạt được một số “thành tựu quan trọng” tại cuộc họp, nhưng không nêu chi tiết.

“Thật tuyệt khi được trở lại Tokyo. Tôi mong đợi các cuộc gặp với Thủ tướng Nhật Bản Suga, Ngoại trưởng @moteging, và với Ngoại trưởng @DrSJaishankar và Ngoại trưởng @MarisePayne, [để thảo luận] tầm nhìn chung của chúng ta về một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương #IndoPacific tự do và cởi mở”, ông Pompeo đăng trên Twitter. 

Phát biểu trước giới truyền thông Nhật Bản hôm 5/10, ông Suga nhận định rằng: “Thế giới có thể trở nên khó đoán hơn và không thể kiểm soát được do chủ nghĩa dân tộc ích kỷ tăng cao, và căng thẳng ngày càng gia tăng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.”

Ông Suga nói rõ ông sẽ theo đuổi chính sách ngoại giao dựa trên nền tảng là liên minh Nhật Bản – Hoa Kỳ, và “thúc đẩy Sáng kiến Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Tự do và Rộng mở [FOIP] một cách có chiến lược”, đồng thời thiết lập quan hệ ổn định với các nước láng giềng, bao gồm Trung Quốc và Nga.

Theo lịch trình, ông Pompeo trở lại Washington vào tối ngày 6/10.

Bản tin này có sự đóng  góp của Batmunh Toya và hãng tin AP.

Isabel Van Brugen
Yến Nhi biên dịch