Phần lớn cuộc tranh luận phó tổng thống năm 2020 giữa Phó Tổng thống Mike Pence và đối thủ, Thượng nghị sĩ Kamala Harris (Dân Chủ-California), về một loạt chủ đề diễn ra bình hòa và tập trung vào chính sách.

Trong cuộc tranh luận đầu tiên và duy nhất giữa hai ứng cử viên tranh cử vị trí phó tổng thống trong cuộc bầu cử ngày 3/11, các ứng cử viên chủ yếu bỏ qua các câu hỏi trực tiếp mà quay lại các điểm chính sách chủ yếu liên quan đến chủ đề rộng hơn của liên danh mình. Các vấn đề nổi bật trong cuộc tranh luận ngày 7/10 bao gồm COVID-19, đề cử Tối cao Pháp viện, Kinh tế và Trung Quốc.

Trưởng Văn phòng Washington của tờ USA Today, bà Susan Page đã điều phối cuộc tranh luận kéo dài 90 phút theo kế hoạch tại Đại học Utah ở thành phố Salt Lake. Cuộc trao đổi ít bị gián đoạn và không có bình luận sôi nổi, hoàn toàn trái ngược với cuộc tranh luận tổng thống đầu tiên vào ngày 29/9.

(Trái) Ứng cử viên phó tổng thống của Đảng Dân Chủ - Thượng nghị sĩ Kamala Harris (Dân Chủ-California); (Phải) Phó Tổng thống Mike Pence phát biểu trong cuộc tranh luận phó tổng thống tại Hội trường Kingsbury tại Đại học Utah vào ngày 7/10/2020, ở thành phố Salt Lake. (Ảnh Eric Baradat và Robyn Beck/AFP qua Getty Images)
(Trái) Ứng cử viên phó tổng thống của Đảng Dân Chủ – Thượng nghị sĩ Kamala Harris (Dân Chủ-California); (Phải) Phó Tổng thống Mike Pence phát biểu trong cuộc tranh luận phó tổng thống tại Hội trường Kingsbury tại Đại học Utah vào ngày 7/10/2020, ở thành phố Salt Lake. (Ảnh Eric Baradat và Robyn Beck/AFP qua Getty Images)

Dân mạng xã hội đã nhanh chóng chỉ ra hai sự kiện mới lạ trong cuộc tranh luận, bao gồm việc Trung Quốc dường như đã kiểm duyệt các bình luận mang tính chỉ trích Trung Quốc của ông Pence, và một khoảng thời gian ngắn trong đó một con ruồi đậu vào tóc của ông Pence.

Ông Pence và bà Harris được ngăn cách bởi vách thủy tinh, và khán giả giữ khoảng cách xã hội theo các biện pháp được thực hiện để giảm thiểu sự lây truyền virus Vũ Hán.

Đại dịch và Trung Quốc

Bà Harris bắt đầu cuộc tranh luận bằng việc cáo buộc chính phủ TT Trump đã xử lý sai đại dịch virus Vũ Hán và cáo buộc rằng ông Pence và Tổng thống Donald Trump đã xem nhẹ hết sức mức độ nghiêm trọng của virus hồi cuối tháng Giêng.

“Người dân Hoa Kỳ đã chứng kiến ​​thất bại lớn nhất của bất kỳ chính phủ tổng thống nào trong lịch sử đất nước chúng ta,” bà Harris nói khi viện dẫn 210,000 ca tử vong do virus Vũ Hán và cáo buộc rằng các thành viên của chính phủ TT Trump “vẫn chưa có một kế hoạch ứng phó.”

Ông Pence đã đưa ra lời biện hộ dài dòng, nói rằng ông Trump đã ưu tiên sức khỏe của người dân Hoa Kỳ và đã đình chỉ các chuyến bay từ Trung Quốc vào cuối tháng Giêng. Lệnh cấm đi lại miễn trừ đối với một số loại khách như công dân Hoa Kỳ và thường trú nhân. Ông Pence lưu ý rằng ông Joe Biden đã “phản đối quyết định đó, nói rằng đó là bài ngoại và quá khích”.

Ứng cử viên Phó tổng thống được Đảng Dân Chủ đề cử là Thượng nghị sĩ Kamala Harris và Phó Tổng thống Hoa Kỳ Mike Pence tham gia cuộc tranh luận trong chiến dịch tranh cử phó tổng thống năm 2020 được tổ chức tại khuôn viên Đại học Utah ở Thành phố Salt Lake vào ngày 7 /10/2020. (Ảnh Lucy Nicholson/Reuters)
Ứng cử viên Phó tổng thống được Đảng Dân Chủ đề cử là Thượng nghị sĩ Kamala Harris và Phó Tổng thống Hoa Kỳ Mike Pence tham gia cuộc tranh luận trong chiến dịch tranh cử phó tổng thống năm 2020 được tổ chức tại khuôn viên Đại học Utah ở Thành phố Salt Lake vào ngày 7 /10/2020. (Ảnh Lucy Nicholson/Reuters)

“Chỉ riêng quyết định đó đã mang lại cho chúng tôi thời gian vô giá… Tôi tin rằng nó đã giúp cứu hàng trăm nghìn sinh mạng người dân Hoa Kỳ”, ông nói.

Ông Pence cáo buộc ông Biden đã đạo văn các biện pháp đối phó với virus Vũ Hán của chính phủ TT Trump. Ông cũng nói rằng chính quyền Trump được cho biết rằng “nếu mọi hành động của chúng tôi là đúng cách, chúng ta vẫn có thể mất 100,000 hoặc 200,000 sinh mạng của người dân Hoa Kỳ”. Điều này phù hợp với những gì điều phối viên phản ứng với virus corona của Tòa Bạch Ốc, Tiến sĩ Deborah Birx, cho biết hồi tháng 3.

Cả hai ứng cử viên đều né tránh câu hỏi về việc liệu họ đã tham khảo ý kiến ​​các ứng cử viên tổng thống của mình về “các biện pháp dự phòng hoặc thủ tục trong trường hợp tổng thống mất khả năng điều hành”.

Thay vào đó, bà Harris chọn nói về lý lịch và trình độ của mình, còn ông Pence chọn nói về đại dịch cúm lợn xảy ra năm 2009 khi ông Joe Biden là Phó Tổng thống. Ông Pence chỉ ra rằng 60 triệu người dân Hoa Kỳ đã mắc bệnh này và nếu nó gây tử vong như virus Vũ Hán, thì nó hẳn đã cướp đi sinh mạng của 2 triệu người dân Hoa Kỳ.

Phó tổng thống Mike Pence phát biểu tại cuộc tranh luận trong chiến dịch tranh cử phó tổng thống với ứng cử viên phó tổng thống của Đảng Dân Chủ, Thượng nghị sĩ Kamala Harris (D-Calif.) được tổ chức tại khuôn viên trường Đại học Utah ở Thành phố Salt Lake vào ngày 7 tháng 10 năm 2020. (Ảnh Lucy Nicholson/Reuters)
Phó tổng thống Mike Pence phát biểu tại cuộc tranh luận trong chiến dịch tranh cử phó tổng thống với ứng cử viên phó tổng thống của Đảng Dân Chủ, Thượng nghị sĩ Kamala Harris (D-Calif.) được tổ chức tại khuôn viên trường Đại học Utah ở Thành phố Salt Lake vào ngày 7 tháng 10 năm 2020. (Ảnh Lucy Nicholson/Reuters)

Sau đó khi trong cuộc tranh luận được yêu cầu mô tả đặc điểm mối quan hệ của Hoa Kỳ với Trung Quốc, ông Pence đã nhanh chóng bày tỏ sự không hài lòng của ông Trump với việc Trung Quốc thực thi không đúng cách đối với đại dịch và đưa ra hình ảnh trái ngược rằng ông Biden “cổ vũ cho Trung Quốc” còn ông Trump “đứng lên chống lại Trung Quốc.”

Ông Pence nói: “Đầu tiên và quan trọng nhất, Trung Quốc là nguyên nhân gây ra dịch virus corona. Chúng tôi muốn cải thiện mối quan hệ, nhưng chúng tôi sẽ san bằng sân chơi. Chúng tôi sẽ buộc Trung Quốc phải chịu trách nhiệm về những gì họ đã gây ra cho Hoa Kỳ với virus corona.”

Ứng viên phó tổng thống được Đảng Dân Chủ đề cử là Thượng nghị sĩ Kamala Harris (Dân Chủ-California), đưa ra quan điểm trong cuộc tranh luận phó tổng thống với Phó tổng thống Mike Pence tại Hội trường Kingsbury trong khuôn viên Đại học Utah ở thành phố Salt Lake vào ngày 7/10/2020. (Ảnh Patrick Semansky/AP Photo)
Ứng viên phó tổng thống được Đảng Dân Chủ đề cử là Thượng nghị sĩ Kamala Harris (Dân Chủ-California), đưa ra quan điểm trong cuộc tranh luận phó tổng thống với Phó tổng thống Mike Pence tại Hội trường Kingsbury trong khuôn viên Đại học Utah ở thành phố Salt Lake vào ngày 7/10/2020. (Ảnh Patrick Semansky/AP Photo)

Bà Harris đã nhanh chóng đổ lỗi rằng cách xử lý đại dịch của chính phủ TT Trump gây thiệt hại sinh mạng cho người dân Hoa Kỳ.

Bà cũng cáo buộc chính phủ Trump-Pence phải chịu trách nhiệm về việc mất khoảng 300,000 việc làm trong lĩnh vực sản xuất, quy tổn thất này là do ông Trump áp đặt thuế quan lên Trung Quốc.

Tại một thời điểm khác trong cuộc tranh luận, bà Harris cáo buộc ông Trump và ông Pence đã thua trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc vì Hoa Kỳ đã mất hàng nghìn việc làm.

“Thất bại trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc ư?”, ông Pence trả lời. “Ông Joe Biden còn chưa bao giờ chiến đấu vì điều đó. Ông ấy là người cổ vũ cho Trung Quốc trong hàng chục năm qua”. Ông lưu ý rằng Hoa Kỳ đã mất 200,000 việc làm trong lĩnh vực sản xuất khi ông Biden làm phó tổng thống, và ông Obama nói rằng sẽ không bao giờ lấy lại được lượng việc làm đó. Tuy nhiên, ông Pence cho biết, chính phủ TT Trump trong 3 năm đầu tiên đã tạo ra 500,000 việc làm nhờ nhiều hành động khác nhau, bao gồm cả việc bãi bỏ quy định.

Thượng nghị sĩ Kamala Harris (Dân Chủ-California) lắng nghe Phó tổng thống Mike Pence trả lời một câu hỏi trong cuộc tranh luận phó tổng thống tại Hội trường Kingsbury trong khuôn viên Đại học Utah ở Thành phố Salt Lake vào ngày 7/10/2020. (Ảnh Morry Gash/AP Photo)
Thượng nghị sĩ Kamala Harris (Dân Chủ-California) lắng nghe Phó tổng thống Mike Pence trả lời một câu hỏi trong cuộc tranh luận phó tổng thống tại Hội trường Kingsbury trong khuôn viên Đại học Utah ở Thành phố Salt Lake vào ngày 7/10/2020. (Ảnh Morry Gash/AP Photo)

Kinh tế

Về kinh tế, ông Pence đưa ra sự tương phản giữa cách tiếp cận của chính phủ Obama-Biden, theo ông là “thuế và chi tiêu, điều tiết và thất bại” và cách tiếp cận của chính phủ TT Trump, đó là “đồng loạt cắt giảm thuế”.

Ông Pence nói: “Chúng tôi đã tạo lại được 11,6 triệu việc làm khi tổng thống cắt giảm thuế, rút ​​lại quy định, giải phóng năng lượng của Hoa Kỳ, đấu tranh cho thương mại tự do và công bằng, và bảo đảm Quốc hội Hoa Kỳ thông qua 4 nghìn tỷ USD để chi trả trực tiếp các gia đình, đã giữ được 50 triệu việc làm nhờ Chương trình Bảo vệ Tiền lương. Theo đúng nghĩa đen, chúng tôi đã không tiếc chi phí để giúp đỡ người dân Hoa Kỳ và người lao động Hoa Kỳ vượt qua khó khăn.”

“Ông Joe Biden và bà Kamala Harris lại muốn tăng thuế. Họ muốn chôn vùi nền kinh tế của chúng ta dưới một ‘Thỏa thuận Xanh Mới’ trị giá 2 nghìn tỷ USD,” ông Pence cho biết, đồng thời nói thêm rằng chính sách năng lượng Biden-Harris không khác nhiều so với Thỏa thuận Xanh Mới ban đầu được thúc đẩy bởi Nghị sỹ cấp tiến Alexandria Ocasio-Cortez (Dân Chủ-New York) và cựu ứng cử viên tổng thống, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders (Độc lập-Vermont).

Tại nhiều thời điểm trong suốt cuộc tranh luận, ông Pence liên tục nêu vấn đề về “Phiên bản 2 nghìn tỷ USD của Thỏa thuận Xanh mới” của liên danh Biden-Harris trong khi bà Harris liên tục lên án cách xử lý đại dịch của chính phủ TT Trump.

Ông Pence nói rằng ông Biden và bà Harris đã tìm cách loại bỏ nhiên liệu hóa thạch và cấm khai thác mỏ dùng thủy lực cắt phá, điều này sẽ làm mất “hàng trăm nghìn” việc làm của người dân Hoa Kỳ. Ông cáo buộc ông Biden muốn đầu hàng Trung Quốc.

Ông Pence nói: “Ông Joe Biden muốn gỡ bỏ tất cả các mức thuế mà Tổng thống Trump đã áp đặt nhằm đấu tranh tạo việc làm cho người dân Hoa Kỳ và người lao động Hoa Kỳ.”

Bà Harris nói với ông Pence rằng ông Biden “sẽ không tăng thuế đối với bất kỳ ai kiếm được ít hơn 400.000 USD một năm”, và “sẽ không chấm dứt việc khai thác mỏ dùng thủy lực cắt phá”. Bà cũng tuyên bố rằng chính Đạo luật phục hồi của chính quyền Obama-Biden đã đưa Hoa Kỳ trở lại từ cuộc suy thoái năm 2008, “và bây giờ chính phủ Trump-Pence muốn giành công lao”.

Ông Pence phản bác bà Harris trong một chủ đề sau đó: “Thượng nghị sỹ Harris đang phủ nhận sự thật rằng họ sẽ tăng thuế đối với mọi người dân Hoa Kỳ. Ông Joe Biden đã nói hai lần trong cuộc tranh luận vào tuần trước (28/9 – 4/10), ngay vào ngày đầu tiên ông sẽ bãi bỏ việc cắt giảm thuế của ông Trump. Những khoản cắt giảm thuế đó đã mang lại 2,000 USD tiền giảm thuế cho một gia đình trung bình để bù đắp chi phí.”

Tối cao Pháp viện

Trong một phần trao đổi đáng nhớ khác, ông Pence đối chất với bà Harris về việc liệu bà có ủng hộ việc “đóng gói” Tòa án Tối cao hay không, một hành động sẽ mở rộng số lượng thẩm phán trên băng ghế dự bị, cho phép một tổng thống bổ nhiệm thêm thẩm phán theo lựa chọn của mình.

Bà Harris lảng tránh câu hỏi và xoay sang phản đối việc xác nhận Thẩm phán Amy Coney Barrett, người được ông Trump đề cử để điền vào ghế của cố Thẩm phán Ruth Bader Ginsburg.

“Ông Joe và tôi rất rõ ràng. Người dân Hoa Kỳ hiện đang bỏ phiếu. Và họ nên là người quyết định ai sẽ phục vụ trong cơ quan quan trọng nhất này suốt đời,” bà Harris nói.

Ông Pence đáp lại: “Một lần nữa, bà đã không đưa ra một câu trả lời thực sự. Ông Joe Biden cũng đã không đưa ra một câu trả lời thực sự. Bà biết đấy người dân [Hoa Kỳ] xứng đáng được trả lời thẳng thắn. Và, nếu bà vẫn chưa tìm ra, thì câu trả lời thẳng thắn là họ sẽ ‘đóng gói’ Tòa án Tối cao nếu bằng cách nào đó họ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử này.”

Ông Biden cũng đã từ chối đưa ra câu trả lời chắc chắn về vấn đề này trong cuộc tranh luận tổng thống đầu tiên. 

Bà Harris cáo buộc chính Tổng thống Trump đã ‘đóng gói’ các tòa án. Ông Trump đã bổ nhiệm hơn 200 thẩm phán liên bang, trong đó 50 thẩm phán tòa phúc thẩm, để lấp đầy các vị trí tư pháp trống khác nhau do chính phủ Obama để lại.

“Và ông có biết rằng trong số 50 người mà Tổng thống Trump chỉ định vào tòa phúc thẩm với nhiệm kỳ suốt đời, không có ai là người da đen không,” Bà Harris nói, lo ngại một cách rõ ràng về việc thiếu đại diện da đen trong các vị trí bổ nhiệm vào tòa án.

Khi được hỏi về lập trường đối với án lệ Roe v. Wade, phán quyết của Tòa án Tối cao năm 1973 đã hủy bỏ các hạn chế cấp tiểu bang đối với việc phá thai, bà nói: “Tôi sẽ luôn đấu tranh cho quyền được quyết định về cơ thể của chính mình của phụ nữ. Đó nên là quyết định của cô ấy chứ không phải của ông Donald Trump và Phó Tổng thống Michael Pence.”

Còn ông Pence trả lời: “Tôi không thể tự hào hơn khi được làm phó tổng thống cho một tổng thống luôn ủng hộ không chút hối tiếc cho mạng sống thiêng liêng của con người. Tôi là người ủng hộ quyền được sống. Tôi không hối tiếc vì điều đó. Và đây là một trong những ví dụ khác về sự tương phản đáng kể. Ông Joe Biden và bà Kamala Harris hỗ trợ dùng tiền đóng thuế để tài trợ cho hoạt động phá thai cho đến tận thời điểm sinh nở cũng như phá thai vào thời điểm cuối thai kỳ, họ muốn tăng tài trợ cho tổ chức Kế hoạch hóa gia đình của Hoa Kỳ (Planned Parenthood of America).”

“Bây giờ, về phần chúng tôi, tôi sẽ không bao giờ đoán định được các thẩm phán sẽ phán quyết như thế nào ở Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ nhưng sẽ tiếp tục mạnh mẽ đấu tranh cho quyền được sống.”

Mimi Nguyen Ly
Lan Châu biên dịch