Cả hai ứng cử viên tổng thống đều có kế hoạch thực hiện các thay đổi luật thuế, nhưng phần lớn là theo các hướng ngược nhau. Trong khi Tổng thống Donald Trump có kế hoạch giảm thuế hơn nữa, đối thủ Đảng Dân Chủ của ông, cựu Phó Tổng thống Joe Biden, có kế hoạch tăng các (mức) thuế lên người giàu và các doanh nghiệp.

Trong sự kết hợp của các bức ảnh này, cựu Phó Tổng thống Joe Biden phát biểu tại Wilmington, Del., vào ngày 12 tháng 3 năm 2020 (trái) và Tổng thống Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng ở Washington, vào ngày 5 tháng 4 năm 2020. (Ảnh AP)
Trong sự kết hợp của các bức ảnh này, cựu Phó Tổng thống Joe Biden phát biểu tại Wilmington, Del., vào ngày 12 tháng 3 năm 2020 (trái) và Tổng thống Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng ở Washington, vào ngày 5 tháng 4 năm 2020. (Ảnh AP)

 Cả hai ứng cử viên cũng đang đề xuất một số các ưu đãi thuế cho các hành vi cụ thể.

Ông Biden sẽ giảm thuế cho những người mua ô tô điện, lắp đặt các tấm pin mặt trời hoặc làm cho ngôi nhà của họ tiết kiệm năng lượng hơn. Các khoản giảm thêm nữa sẽ dành cho những người trông trẻ, người già và những người trả hơn 30% thu nhập của họ cho tiền thuê nhà.

Tổng thống Trump sẽ mở rộng các Vùng Cơ hội ở các khu vực khó khăn, giảm thuế cho các công ty đưa sản xuất trở lại Hoa Kỳ và áp thuế nhập khẩu lên việc nhập khẩu các hàng hoá nước ngoài.

Ông Biden, cũng vậy, đề xuất các ưu đãi thuế cho các công ty đầu tư vào sản xuất ở Mỹ, nhưng theo Tax Foundation, một (tổ chức) chuyên gia về chính sách thuế, khoản ưu đãi này không đủ lớn để bù đắp việc tăng thuế theo đề xuất của ông và do đó không rõ nó có thực sự thuyết phục được các doanh nghiệp đầu tư hay không.

Các kế hoạch tăng thuế của ông Biden chủ yếu tập trung vào các doanh nghiệp và những người dân có thu nhập trên 400.000 đô la. Thuế suất doanh nghiệp sẽ tăng lên 28% từ 21% và ông muốn áp một mức thuế tối thiểu 15% đối với các doanh nghiệp lớn cũng như tăng gấp đôi thuế từ 10,5% lên 21% đối với các khoản lợi nhuận quốc tế của các công ty.

Về mặt cá nhân, những người kiếm được hơn 400.000 đô la một năm sẽ thấy khung thuế thu nhập cao nhất tăng từ 37 % lên 39,6 %. Trong khi đó, thu nhập trên 400.000 đô la sẽ phải chịu thêm 12,4% thuế, một nửa trong số này sẽ do người sử dụng lao động trả trực tiếp.

Những người trong nhóm thu nhập này cũng sẽ phải đối mặt với các khoản khấu trừ thuế bị cắt giảm, và những khoản lợi nhuận (từ) vốn trên 1 triệu đô la sẽ bị đánh thuế ở mức 43,4%, thay vì 23,8% như hiện nay.

Tổ chức phi lợi nhuận này cho biết mô hình của họ cho thấy rằng mặc dù các chính sách thuế của ông Biden sẽ tăng khoảng 3,8 nghìn tỷ USD trong 10 năm, nhưng chúng sẽ làm giảm tăng trưởng kinh tế dài hạn 1,5% và loại bỏ gần 600.000 việc làm.

Trong khi các biện pháp này không trực tiếp nhắm vào những người có thu nhập thấp hơn, những sự gia tăng [thuế này] vẫn sẽ ảnh hưởng đến họ “bởi việc giảm động lực làm việc và đầu tư vào Hoa Kỳ”, Tax Foundation ước tính. Nhóm ngũ phân vị dưới cùng sẽ mất khoảng 0,7% thu nhập, trong khi nhóm 1% ở trên cùng sẽ mất gần 8%.

Tổng thống Trump nói rằng ông muốn cắt giảm hơn nữa các [loại] thuế thu nhập cho tầng lớp trung lưu; ông cũng đề cập đến việc muốn cắt giảm thuế đối với các khoản lợi nhuận [từ] vốn xuống 15%. Ông cũng sẽ cho phép các công ty dược phẩm và robot xuất toán các tài sản của họ ngay lập tức nếu họ chuyển sản xuất sang Hoa Kỳ.

Tổng thống Trump cũng cần đảm bảo những việc cắt giảm thuế trước đây của mình được giữ nguyên, vì chúng dự kiến ​​sẽ hết hạn vào năm 2026.

Tax Foundation cho biết, đề xuất nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump không thể mô hình hóa được, vì ông vẫn chưa trình bày các kế hoạch chi tiết của mình.

Kích thích kinh tế

Có khả năng cả hai ứng cử viên sẽ ủng hộ các biện pháp kích thích kinh tế để chống lại thiệt hại gây ra do các vụ đóng cửa trong đại dịch COVID-19.

Tổng thống Trump đã đề xuất một sự miễn giảm thuế an sinh xã hội cho đến cuối năm. Điều đó sẽ khiến chính phủ liên bang tốn khoảng 950 tỷ đô la doanh thu bị mất, Tax Foundation cho biết, trong khi đem tới việc giảm [thuế] cho cả những người sử dụng lao động cũng như tất cả người lao động, đặc biệt là những người làm công việc có mức lương thấp và trung bình.

Đối với những người sử dụng lao động, việc giảm thuế sẽ giúp làm dịu bớt các vấn đề thanh khoản và giúp tuyển thêm nhiều nhân viên chính thức. Đối với những người lao động, nó sẽ mang lại cho họ nhiều tiền hơn để chi tiêu hoặc tiết kiệm. Ưu điểm là tiền sẽ ở lại nơi nó được kiếm ra mà không cần chính phủ phân phối, ngăn ngừa được việc sử dụng sai và gian lận tiềm ẩn, chưa kể tới các chi phí hành chính.

Ông Biden có khả năng sẽ hoãn các việc tăng thuế của mình trong bối cảnh nền kinh tế đang bị sốc, Tax Foundation dự đoán. Ông cũng có khả năng ủng hộ các dự luật kích thích của Đảng Dân Chủ, dự kiến ​​có thể bao gồm các mục không liên quan, chẳng hạn như chi tiêu để hạn chế các lượng khí thải carbon và khiến việc phá thai trở nên phổ biến hơn.

Yếu tố Quốc hội

Bất kể các ứng cử viên hứa hẹn những gì, đó là tuỳ vào Quốc hội để thay đổi luật thuế. Hiện tại, Hạ viện do Đảng Dân Chủ lãnh đạo khó có khả năng ủng hộ các đề xuất của Tổng thống Trump trong khi Thượng viện do Đảng Cộng Hoà lãnh đạo không có khả năng ủng hộ ông Biden. Cả hai bên đều phải đối mặt với những trận chiến khó khăn để giữ vững các Viện mà họ kiểm soát.

Nếu một trong hai bên kết thúc (bằng) việc kiểm soát được ít nhất một trong ba (nơi) – Hạ viện, Thượng viện hoặc Tổng thống – thì bên kia sẽ gặp một thời gian khó khăn đặc biệt trong việc thúc đẩy chương trình nghị sự của mình, vì các chính trị gia hiện đang gặp khó khăn trong việc đạt được thỏa thuận thậm chí về các vấn đề mà cả hai bên nói chung đều ủng hộ, chẳng hạn như các dự luật cứu trợ trong khi đóng cửa hoặc việc tài trợ cơ sở hạ tầng đã mong đợi từ lâu. 

So sánh kế hoạch thuế

Tổng thống Trump

Tổng thống Donald Trump phát biểu trong cuộc tranh luận tổng thống đầu tiên tại Đại học Case Western Reserve, và Bệnh viện Cleveland ở Cleveland, tiểu bang Ohio, hôm 29/9/2020. (Ảnh Jonathan Ernst / Reuters)
Tổng thống Donald Trump phát biểu trong cuộc tranh luận tổng thống đầu tiên tại Đại học Case Western Reserve, và Bệnh viện Cleveland ở Cleveland, tiểu bang Ohio, hôm 29/9/2020. (Ảnh Jonathan Ernst / Reuters)
  • Cắt giảm thuế thu nhập đối với tầng lớp trung lưu
  • Giảm thuế lợi nhuận (từ) vốn (20% xuống 15%)
  • Các khoản giảm thuế cho những hoạt động sản xuất quay trở lại Hoa Kỳ
  • 100% chi phí cho sản xuất dược phẩm và robot quay trở lại Hoa Kỳ
  • Thuế nhập khẩu đối với hàng hóa làm bởi lao động nước ngoài 
  • Giảm thuế an sinh xã hội  trong thời kỳ đại dịch

Ông Biden:

Ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ Joe Biden phát biểu trong cuộc tranh luận tổng thống đầu tiên tại Đại học Case Western Reserve và Bệnh viện Cleveland ở Cleveland, tiểu bang Ohio, vào ngày 29/9/2020. (Ảnh Jonathan Ernst / Reuters)
Ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ Joe Biden phát biểu trong cuộc tranh luận tổng thống đầu tiên tại Đại học Case Western Reserve và Bệnh viện Cleveland ở Cleveland, tiểu bang Ohio, vào ngày 29/9/2020. (Ảnh Jonathan Ernst / Reuters)
  • Khôi phục mức thuế suất cho thu nhập cận biên cao nhất từ mức 37% lên mức 39,6%
  • Loại bỏ dần khoản khấu trừ mục 199A cho những người kiếm được hơn 400.000 đô la
  • Đánh thuế các khoản lợi nhuận (từ) vốn ở mức 43,4%, tăng so với thuế suất cao nhất hiện tại 23,8%, đối với những người kiếm được hơn 1 triệu đô la
  • Loại bỏ việc tăng (mức) cơ sở đối với các tài sản thừa kế có lợi nhuận (từ) vốn
  • Giới hạn giá trị của các khấu trừ theo từng khoản ở mức 28% đối với những khoản nằm trong các khung thuế cao hơn
  • Khôi phục giới hạn Pease đối với các khấu trừ theo từng khoản đối với những người có thu nhập trên 400.000 đô la.
  • Tăng thuế thu nhập doanh nghiệp từ 21% lên 28%
  • Thuế tối thiểu 15% mới đối với các công ty có thu nhập 100 triệu đô la trở lên
  • Tăng gấp đôi thuế suất đối với thu nhập của công ty con ở nước ngoài từ 10,5% lên 21%
  • Thuế An sinh Xã hội mới 12,4%  đối với thu nhập trên 400.000 đô la
  • Khôi phục việc giảm thuế xe điện
  • Các khoản giảm thuế cho hiệu quả năng lượng dân dụng
  • Tạo Giảm Thuế cho các Thị trường Mới vĩnh viễn để đầu tư vào các cộng đồng khó khăn
  • Thiết lập Giảm Thuế cho Cộng đồng Sản xuất
  • Một khoản giảm thuế để giảm tiền thuê nhà và tiện ích xuống 30% thu nhập
  • Mở rộng việc Giảm Thuế Thu nhập kiếm được (EITC) cho những người trên 65 tuổi
  • Một mức giảm thuế 5.000 đô la cho những người chăm sóc không chính thức
  • Mở rộng việc Giảm Thuế Nhà ở Thu nhập thấp (LIHTC)
  •  Khôi phục Giảm Thuế Đầu tư Năng lượng Mặt trời (ITC)
  • Một khoản giảm thuế cho các cơ sở giữ trẻ do các doanh nghiệp xây dựng
  • Khoản giảm thuế mới 26 phần trăm để phù hợp với các khoản đóng góp hưu trí truyền thống như một sự thay thế cho việc khấu trừ của các khoản đóng góp đó
  • Thiết lập khoản Giảm Thuế cho lần Thanh toán Đầu tiên cho đến 15.000 đô la

Petr Svab
Thanh Tâm biên dịch