Tòa án Tối cao đã bỏ phiếu với tỷ lệ 5–4 để tạm hoãn phán quyết của thẩm phán liên bang yêu cầu các nhà tù ở Quận Cam, California thực thi biện pháp cách ly xã hội và các biện pháp vệ sinh khác đối với tù nhân.

Phán quyết này có tên Barnes v. Ahlman, được ban hành vào ngày 5/8, và duy trì cách tiếp cận chặt chẽ của tòa án, khiến các quan chức trì hoãn việc xử lý đại dịch.

Tòa án, theo thông lệ, đã không đưa ra lý do thuyết phục cho phán quyết này.

Các thẩm phán có khuynh hướng cấp tiến, Ruth Bader Ginsburg, Stephen Breyer, Elena Kagan, và Sonia Sotomayor không đồng ý với việc để tù nhân ở lại.

Trong một vụ kiện tập thể thay mặt các tù nhân của Liên đoàn Tự do Dân sự Hoa Kỳ (ACLU) ở Nam California, Thẩm phán cấp quận của Hoa Kỳ Jesus G. Bernal, người được cựu Tổng thống Barack Obama bổ nhiệm vào năm 2012, đã phán quyết những nỗ lực của cảnh sát trưởng quận nhằm giữ an toàn cho các tù nhân khỏi COVID-19 là không thỏa đáng.

Lệnh của Bernal được đưa ra dựa trên lời chứng rằng việc cách ly không được quan sát liên tục và một số tù nhân phải đeo khẩu trang làm từ các tấm vải ố bẩn bởi chất thải và máu, tờ Orange County Register đưa tin vào cuối tháng Năm.

“Những thất bại liên tục này không phải là những sự cố cá biệt có tác động đến một nguyên đơn riêng lẻ. Khi các bị đơn không cách ly những cá nhân có triệu chứng hoặc không cung cấp vật dụng vệ sinh cần thiết, thì tất cả các tù nhân đều có nguy cơ”, Bernal viết trong phán quyết của mình. “Các bị đơn đã không đưa ra bằng chứng thuyết phục nào phủ nhận lời khai của các tù nhân”.

Bernal đưa ra phán quyết rằng các cai ngục cần đo nhiệt độ các tù nhân hàng ngày và phỏng vấn họ về các điều kiện sinh hoạt trong nhà tù.

Nhưng trong đơn gửi lên tòa án cao nhất của quốc gia, các luật sư của Quận Cam lập luận rằng vi rút không phải là vấn đề trong các cơ sở giam giữ của họ và thúc giục tòa án để hạt toàn quyền quản lý các vấn đề của mình.

“Không còn nghi ngờ rằng đang có những đợt bùng phát dịch bệnh đáng kể và nguy hiểm ở một số cơ sở giam giữ trên đất nước này”, các luật sư trình bày tóm tắt. “Các nhà tù của Quận Cam không phải là một trong số đó, và việc sử dụng lệnh của tòa án liên bang để quản lý các hoạt động hàng ngày của họ là không hợp lý về mặt pháp luật”.

Trong các hồ sơ tòa án hai tuần trước, hạt cho biết họ đã thả 2,300 tù nhân, tương đương 53% tổng số, để đáp lại tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng, và tuyên bố hiện tại không có sự lây truyền của virus trong bốn nhà tù của họ. ACLU phản bác lại rằng đã có hơn 300 tù nhân có kết quả xét nghiệm dương tính.

Tòa án hiện đã ra phán quyết hai lần từ khi đại dịch diễn ra rằng thẩm quyền lớn nhất phải được giao cho các quan chức địa phương có trách nhiệm bảo vệ sức khỏe và sự an toàn của công dân trong đại dịch”, các luật sư của hạt viết. “Những ghi chép thực tế cho thấy rằng Nguyên đơn có quy trình cách ly và kiểm dịch y tế chặt chẽ tại chỗ giúp giảm thiểu sự lây lan thành công”.

Các luật sư cũng cho rằng Bernal đã can thiệp không hợp lý vào công việc của hạt.

Lệnh do ông ban hành “nắm giữ vai trò quản lý nhà tù, ngăn trở các phản ứng linh hoạt ứng phó với virus trong bối cảnh luôn thay đổi và chỉ tập trung vào việc tuân thủ mệnh lệnh, thay vì kiên quyết chiến đấu với sự lây lan”.

Trong cuộc tranh luận bất đồng quan điểm gay gắt, được Thẩm phán Ginsburg ủng hộ, thẩm phán Sotomayor cho là chứng cứ của tù nhân mâu thuẫn với lời khai của cai ngục rằng các hướng dẫn của CDC đang được tuân thủ chặt chẽ.

Nhà tù tuyên bố rằng họ thực hiện được giãn cách xã hội phù hợp, cung cấp đủ xà phòng cho tù nhân rửa tay thường xuyên, đồng thời cách ly và xét nghiệm tất cả những người có triệu chứng… Các tù nhân mô tả là được chuyển về nhà tù trên những chiếc xe buýt chật ních, giao tiếp với nhau trong những căn phòng không có khoảng trống đủ để giãn cách, xếp hàng nối đuôi nhau để chờ gọi điện thoại, ngủ trên những chiếc giường tầng cách nhau chỉ 2-3 feet, và thậm chí được yêu cầu đứng gần nhau hơn sáu feet khi các tù nhân cố gắng tự tạo khoảng cách xã hội.

Thẩm phán Sotomayor viết: “Tòa án này thường không khen thưởng những hành vi xấu, và chắc chắn không phải thực hiện cứu trợ công bằng khác thường. Mặc dù nhận biết rõ ràng mối đe dọa nghiêm trọng do COVID-19 gây ra và trái ngược với các chính sách minh bạch của mình, nhà tù [vẫn] đặt các tù nhân của mình đối diện với những rủi ro rõ rệt đến từ một căn bệnh rất dễ lây lan và có khả năng gây chết người”.

Vụ kiện tập thể vẫn chưa ngã ngũ.

Tác giả: Matthew Vadum 

Biên dịch: Hạo Nhiên