Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo đã tham gia “cuộc họp Bộ Tứ” với sự đồng hiện diện của Hoa Kỳ, Nhật Bản, Úc và Ấn Độ vào ngày 6/10, kêu gọi hợp tác khu vực để chống lại sự xâm lấn của Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Những người khác tham gia cuộc họp bao gồm Ngoại trưởng Nhật Bản Motegi Toshimitsu, Ngoại trưởng Úc Marise Payne và Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar.

Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga (phải) và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo (trái) nắm tay nhau khi họ gặp nhau tại văn phòng thủ tướng ở Tokyo vào ngày 6/10/2020. (Ảnh Charly Triballeau / POOL / AFP / Getty Images)
Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga (phải) và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo (trái) nắm tay nhau khi họ gặp nhau tại văn phòng thủ tướng ở Tokyo vào ngày 6/10/2020. (Ảnh Charly Triballeau / POOL / AFP / Getty Images)

Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với hãng truyền thông Nhật Bản Nikkei, ông Pompeo cho biết nếu chiến tranh xảy ra ở eo biển Đài Loan, Hoa Kỳ sẽ không dùng biện pháp khuyên giải hay ngồi yên để Trung Quốc xâm lược hòn đảo.

Ông Pompeo nói rằng các hành động của Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương mang tính “uy hiếp”.

“Đây là việc Trung Quốc sử dụng sức mạnh cưỡng chế. Đây không phải là cách hành xử của các quốc gia lớn. Vì vậy, nhiệm vụ của chúng tôi là giảm thiểu việc này.”

Khi phóng viên báo Nikkei hỏi ông Pompeo liệu quân đội Hoa Kỳ có sẵn sàng bảo vệ Đài Loan trong trường hợp Trung Quốc đơn phương tấn công hòn đảo tự trị này hay không, ông cho biết: “Chúng tôi đang làm mọi cách để giảm căng thẳng ở khu vực đó.”

“Đây là những điều cần làm. Cho dù đó là Đài Loan hay thách thức đối với Nhật Bản, thì Hoa Kỳ sẽ là một đối tác tốt về an ninh ở mọi khía cạnh,” ông Pompeo cho biết.

Ông nói thêm rằng, “Đây là sứ mệnh của chính phủ tổng thống Trump trên thế giới. Chúng tôi mong muốn mang lại hòa bình chứ không phải xung đột. Trung Quốc nên cảm thấy xấu hổ.”

Máy bay ném bom H-6 của Lực lượng Không quân PLA Trung Quốc bay gần một chiếc F-16 của Đài Loan trong bức ảnh phát ngày 10/2/2020, do Bộ Quốc phòng Đài Loan cung cấp. Trong một tuyên bố, Bộ cho biết các máy bay chiến đấu J-11 và máy bay ném bom H-6 của Trung Quốc đã bay vào Kênh Bashi ở phía nam Đài Loan, sau đó ra Thái Bình Dương trước khi quay trở lại căn cứ qua eo biển Miyako. (Ảnh Bộ Quốc phòng Đài Loan / Reuters)
Máy bay ném bom H-6 của Lực lượng Không quân PLA Trung Quốc bay gần một chiếc F-16 của Đài Loan trong bức ảnh phát ngày 10/2/2020, do Bộ Quốc phòng Đài Loan cung cấp. Trong một tuyên bố, Bộ cho biết các máy bay chiến đấu J-11 và máy bay ném bom H-6 của Trung Quốc đã bay vào Kênh Bashi ở phía nam Đài Loan, sau đó ra Thái Bình Dương trước khi quay trở lại căn cứ qua eo biển Miyako. (Ảnh Bộ Quốc phòng Đài Loan / Reuters)

Ông Pompeo cũng nhấn mạnh: “Chúng tôi chỉ nhận ra rằng nhân nhượng không phải là câu trả lời… Nếu người ta quỳ phục mỗi khi Trung Quốc hành động trên khắp thế giới, người ta sẽ thấy mình càng ngày càng phải quỳ phục nhiều hơn. Vì vậy, Hoa Kỳ cùng với các đối tác ngoại giao đã phải ngăn chặn việc này một cách nghiêm túc.”

Trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền thông Nhật Bản NHK, ông Pompeo bày tỏ rằng thế giới đã luôn bị Trung Quốc đe dọa và đã đến lúc Hoa Kỳ cùng các đồng minh hành động nghiêm túc để giải quyết các thách thức do Trung Quốc đặt ra.

Phóng viên NHK đã đề cập đến vấn đề Đài Loan, cảnh báo rằng việc Trung Quốc đàn áp Hồng Kông có thể được dàn dựng đối với Đài Loan.

Sau đó, phóng viên hỏi ông Pompeo nghĩ gì về căng thẳng đang diễn ra giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ về vấn đề Đài Loan. Ông Pompeo trả lời: “Và vì vậy chúng tôi theo dõi những gì đang diễn ra ở Đài Loan. Đó không phải là vấn đề giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Đây là vấn đề về tự do hoặc chuyên chế. Đây là vấn đề liệu thế giới có bị thống lĩnh bởi những kẻ sử dụng sức mạnh cưỡng bức, dùng quân đội để uy hiếp, hay chúng ta sẽ vận hành trong một hệ thống dựa trên quy tắc và nhận thức [rõ] rằng có chỗ cho các nền dân chủ và tự do? Đó chính là một thách thức.”

Khi Trung Quốc liên tục điều chiến đấu cơ áp sát Đài Loan để phô trương lực lượng, quan hệ song phương giữa Hoa Kỳ và Đài Loan ngày càng được củng cố trong những tháng gần đây. Một trong những cột mốc quan trọng là chuyến thăm Đài Loan của Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ Alex Azar vào ngày 9/8, đánh dấu chuyến thăm cấp cao nhất của một quan chức nội các Hoa Kỳ kể từ năm 1979 – năm Hoa Kỳ cắt đứt quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan để công nhận Bắc Kinh.

Frank Yue
Huệ Giao biên dịch