Một nhóm tự do ngôn luận đã kêu gọi Đại học Syracuse hủy bỏ cuộc điều tra về một giáo sư hóa học đã gọi loại virus gây ra bệnh COVID-19 là “virus ĐCSTQ” và “bệnh cúm Vũ Hán” trong giáo trình khóa học của ông.

Nhà nguyện Hendricks tại Đại học Syracuse. (Ảnh Wikimedia Commons)
Nhà nguyện Hendricks tại Đại học Syracuse. (Ảnh Wikimedia Commons)

Hôm 25/8, Đại học Syracuse, một trường cao đẳng tư thục ở bang New York, thông báo rằng họ đã cho một giáo sư nghỉ hành chính, chờ điều tra, vì sử dụng “ngôn ngữ xúc phạm” trong một giáo trình khóa học “gây tổn hại đến môi trường học tập” đối với sinh viên. Nhà trường cho biết từ ngữ “xúc phạm đến người Trung Quốc, người Mỹ gốc Á và quốc tế ở khắp mọi nơi, những người này đã phải chịu những lời nói thù địch, lời lẽ và những hành động căm thù kể từ khi đại dịch bắt đầu.”

Giáo sư đang được nói đến là ông Jon Zubieta, ông đã dạy hóa học tại trường cao đẳng này trong 30 năm. Bên dưới tiêu đề mục của giáo trình có ghi, “Những chú ý đặc biệt liên quan đến đại dịch COVID-19,” ông đưa vào trong ngoặc đơn các từ: “cúm Vũ Hán hoặc virus ĐCSTQ”. Hình ảnh của cuốn giáo trình được lan truyền trên mạng xã hội, khiến một số sinh viên phản đối kịch liệt.

Ông Zubieta cho biết trong một tuyên bố do Tổ chức phi lợi nhuận về Quyền cá nhân trong Giáo dục (FIRE) đưa ra: “Ý định của tôi là nhằm chế nhạo các quy ước văn hóa chính trị (PC) quanh co hơn là người Trung Quốc hay di sản và những truyền thống tuyệt vời của họ. Các hành động của trường đại học trong việc buộc tôi bị đình chỉ dạy và trên thực tế họ dường như ủng hộ các cáo buộc phân biệt chủng tộc và chứng sợ Trung Quốc là những điều vô cùng đáng lo ngại”.

Trường đại học đang điều tra ông Zubieta về hành vi không phù hợp, môi trường làm việc thù địch, và phân biệt đối xử, FIRE cho biết.

Hôm 22/9, FIRE đã viết thư cho Hiệu trưởng Đại học Syracuse Kent Syverud yêu cầu hủy bỏ cuộc điều tra và phục hồi chức vụ cho ông Zubieta. Nhóm này cho biết mặc dù trường đại học không bị ràng buộc bởi Tu chính án thứ nhất vì đó là một tổ chức tư nhân, nhưng trường vẫn nên thực hiện các chính sách tán thành một cam kết tự do ngôn luận của riêng mình.

“Nếu bạn định hứa với các giáo sư của mình quyền tự do ngôn luận, quyền tự do học thuật, bạn phải giữ vững những lời hứa đó, ngay cả khi điều đó khó để thực hiện hoặc không được nhiều người ưa chuộng,” ông Zach Greenberg, người viết bức thư và là nhân viên chương trình tại FIRE, nói với The Epoch Times.

Ông Greenberg nói rằng ông Zubieta đã nhận được nhiều tin nhắn trực tuyến kêu gọi sa thải ông.

Ông Greenberg cho biết giáo sư hóa học này “theo tất cả các đánh giá vốn là một nhân viên kiểu mẫu,” ông cũng lưu ý rằng trong ba thập kỷ tại trường đại học trước khi có sự việc này ông Zubieta chưa bao giờ có bất kỳ trường hợp hành vi sai trái nào hoặc các cáo buộc về hành vi sai trái chống lại ông.

Ông Greenberg nói rằng trong khi các trường đại học được tự do lên án công khai lời nói thù hận, sự tin tưởng mù quáng và bài ngoại, quan điểm của FIRE là “câu trả lời cho lời nói khó chịu, căm thù là nói nhiều hơn. Chứ đó không phải là sự kiểm duyệt hay bạo lực, hay trong trường hợp này là sa thải các giáo sư”.

Lên tiếng Hỗ trợ

Trong khi một số sinh viên Trung Quốc tại Syracuse bày tỏ bị xúc phạm bởi những mô tả đại dịch của ông Zubieta, gần đây một sinh viên Trung Quốc từ Đại học Buffalo gần đó đã viết một bức thư chỉ trích động thái của trường Syracuse.

“Là một người Trung Quốc bản địa, tôi không cảm thấy bị xúc phạm khi nghe [đúng như nguyên văn] những lời này,” Liu Tianyu, một sinh viên tốt nghiệp tại khoa lịch sử của đại học Buffalo, viết trong một bức thư gửi cho chủ bút tờ báo trường The Spectrum và  đã được đăng vào ngày 14/9. Sinh viên này nói rằng “nhiều người Trung Quốc sử dụng các từ “cúm Vũ Hán” và “virus ĐCSTQ”, và lưu ý rằng trước đó trong đại dịch, người Trung Quốc thường gọi đợt bùng phát dịch là “cúm Vũ Hán” trước khi chế độ ĐCSTQ cấm sử dụng nó.

Anh Liu cũng viết rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã ngăn cản các bác sĩ phát ra cảnh báo về dịch bệnh bùng phát trong giai đoạn đầu, làm trầm trọng thêm sự lây lan của dịch bệnh.

“Hai từ “cúm Vũ Hán” và “virus ĐCSTQ” dễ dàng nhắc nhở mọi người về những khuyết điểm của hệ thống Đảng Cộng sản, và đó là lý do mà Đảng Cộng sản Trung Quốc cấm mọi người sử dụng [nó],” anh viết.

Trong một cuộc phỏng vấn với The Epoch Times, anh Liu cho biết anh đã “rất ngạc nhiên” khi lần đầu tiên thấy tin tức về trường hợp của ông Zubieta.

“Nếu điều này xảy ra ở Trung Quốc đại lục, một giáo sư bị sa thải vì nói virus ĐCSTQ thì đơn giản là một chuyện thường thấy. Mọi người đã trở nên tê liệt với điều này,” anh nói.

“Nhưng tôi không bao giờ nghĩ rằng điều gì đó như thế này có thể xảy ra ở Hoa Kỳ.”

Anh Liu nói sự ngạc nhiên ban đầu này sau đó chuyển thành tức giận. Anh tin rằng quyết định của trường Syracuse tương đương với việc trừng phạt một cá nhân vì “tội phát ngôn”, một động thái mà anh Liu cho là một “sai lầm lớn”. Anh Liu nói anh đã viết thư cho người chủ bút vì anh thấy lo lắng điều gì đó tương tự có thể xảy ra tại Đại học Buffalo.

“Theo ấn tượng của tôi, Mỹ là một quốc gia coi trọng quyền tự do ngôn luận và mọi người có thể tự do bày tỏ suy nghĩ của mình… Bạn không nên nhận một hình phạt hành chính chỉ vì một từ hoặc một câu nói,” anh Liu nói.

Anh tin rằng cách diễn đạt của giáo sư không liên quan đến phân biệt chủng tộc, vì nó không nhằm vào bất kỳ nhóm chủng tộc nào hoặc các nhóm sinh viên khác. Thay vào đó, nó liên quan đến việc bày tỏ “những lo ngại về cách cai trị của chế độ Trung Quốc hiện tại và những lời chỉ trích về cách xử lý sự bùng phát dịch của ĐCSTQ.”

“Ông ấy đã nêu ra quan điểm cá nhân và có lẽ ông ấy muốn sử dụng điều này để khiến mọi người suy nghĩ sâu sắc hơn về cách mà đại dịch này bùng phát và mối liên hệ của virus với hệ thống ĐCSTQ. Dù thế nào đi nữa, ông ấy có quyền bày tỏ những quan điểm này,” anh Liu nói.

The Epoch Times xem loại virus này là virus ĐCSTQ. Việc lựa chọn từ ngữ này, như đã giải thích trong một bài xã luận hồi tháng 3, là để buộc chế độ Trung Quốc phải chịu trách nhiệm về việc che đậy sự bùng phát dịch đã dẫn đến sự lây lan toàn cầu của dịch bệnh.

Đại học Syracuse đã không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận.

Cathy He và Eva Fu
Cẩm An biên dịch