Hôm 21/04, Bộ trưởng Ngoại giao Úc Marise Payne đã chính thức hủy bỏ các thỏa thuận gây tranh cãi Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của tiểu bang Victoria với Bắc Kinh, nói rằng những thỏa thuận này không phù hợp với lợi ích quốc gia.

Úc hủy thỏa thuận Vành đai và Con đường
Thượng nghị sĩ Marise Payne xuất hiện trước Ủy ban Pháp chế Các vấn đề Hiến pháp và Pháp luật về Các ước tính Bổ sung 2020–21 trong Phòng Chính của Ủy ban tại Tòa nhà Quốc hội ở Canberra, Úc, hôm 22/03/2021. (Ảnh: Sam Mooy/Getty Images)

Gần đây, bà Payne đã thực thi các quyền hạn được cấp theo Đạo luật Quan hệ Ngoại giao của Úc để hủy bỏ tổng cộng bốn thỏa thuận, tất cả các thỏa thuận này đều là giữa chính phủ tiểu bang Victoria và các nhà cầm quyền ngoại quốc, bao gồm Iran, Syria, và Trung Quốc.

Hai thỏa thuận bị hủy bỏ đã được Thủ hiến Daniel Andrews ký với Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia của Bắc Kinh.

Úc hủy thỏa thuận Vành đai và Con đường
Ông Daniel Andrews, Thủ hiến tiểu bang Victoria, phát biểu trước giới truyền thông tại Melbourne, Úc, hôm 16/02/2021. (Ảnh: Darrian Traynor/Getty Images)

Thỏa thuận đầu tiên, một biên bản ghi nhớ (MOU) vào năm 2018, cho thấy tiểu bang Victoria cam kết thực hiện các dự án cơ sở hạ tầng trong khuôn khổ Sáng kiến ​​Con đường Tơ lụa trên Biển Thế kỷ 21 và Vành đai Kinh tế Con đường Tơ lụa (21st Century Maritime Silk Road Initiative and Silk Road Economic Belt) của Trung Cộng, thường được gọi là Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường.

Thỏa thuận thứ hai của tiểu bang Victoria bị hủy bỏ là thỏa thuận khung năm 2019 về việc cùng thúc đẩy BRI.

Bà Payne cũng đã hủy bỏ một MOU năm 2004 giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo của tiểu bang Victoria và Cộng hòa Hồi giáo Iran, và một Nghị định thư năm 1999 về Hợp tác Khoa học giữa bộ này và Cộng hòa Ả Rập Syria.

Bà Payne nói trong một tuyên bố rằng, “Tôi coi bốn thỏa thuận này là không phù hợp với chính sách ngoại giao của Úc hoặc bất lợi cho các mối bang giao phù hợp với tiêu chuẩn liên quan [theo Đạo luật này] của chúng ta.” 

Đạo luật Quan hệ Ngoại giao của chính phủ liên bang cũng buộc chính phủ tiểu bang Victoria phải giao nộp các tài liệu liên quan đến một thỏa thuận bí mật thứ ba được ký kết giữa tiểu bang này và Trung Cộng.

Vành đai và Con đường
Các công nhân hạ tấm panô diễn đàn Vành đai và Con đường bên ngoài địa điểm diễn ra sự kiện này ở Bắc Kinh vào ngày 27/04/2019. (Ảnh: Greg Baker/AFP/Getty Images)

Thỏa thuận đó được ký vào tháng 03/2017, 18 tháng trước khi thỏa thuận BRI đầu tiên được ký kết. MOU bí mật đã cam kết việc tiểu bang này sẽ hợp tác với Bắc Kinh trong các dự án cơ sở hạ tầng của Victoria thông qua quan hệ đối tác công tư (PPPs).

Nhưng ông Andrews khẳng định rằng các thỏa thuận với Trung Cộng, chẳng hạn như BRI, không đe dọa đến an ninh quốc gia và sẽ tạo ra các cơ hội việc làm.

Ông nói với các phóng viên hồi tháng 08/2020, “Tôi đã luôn coi những thỏa thuận này và tất cả những thỏa thuận của chúng tôi, không chỉ với bất kỳ một quốc gia nào mà với tất cả các quốc gia khác nhau, các tiểu bang khác nhau, các tỉnh khác nhau, các khu vực khác nhau mà chúng tôi có mối quan hệ, chúng luôn hướng tới một giấy thông hành để xuất cảng.”

Theo dự án BRI, Bắc Kinh được cho là đã cắt giảm đáng kể các công ty ngoại quốc trong các cuộc đấu thầu cơ sở hạ tầng và cung cấp các khoản vay không bền vững cho các nước đang phát triển mà rõ ràng không có đủ khả năng chi trả cho các dự án.

Thủ tướng Úc Scott Morrison
Thủ tướng Úc Scott Morrison nói trong một cuộc họp báo tại Sydney, Úc, hôm 19/04/2021. (Ảnh: Jenny Evans/Getty Images)

Thủ tướng Scott Morrison cho biết ông không thấy thỏa thuận của tiểu bang Victoria với Bắc Kinh có lợi ích gì, và báo hiệu thỏa thuận này sẽ không thể tồn tại theo các luật mới.

Ông Morrison nói, “Nếu có những lợi ích, thì chúng là gì và những thứ gì đã bị đánh đổi cho chúng? Tôi không có câu trả lời cho những câu hỏi đó vào thời điểm này, nhưng việc đánh giá những thỏa thuận đó sẽ tiếp tục.”

Hơn 1,000 thỏa thuận đã được kiểm tra

Chính phủ liên bang đã hủy bỏ bốn thỏa thuận theo Đạo luật Quan hệ Ngoại giao, vốn có hiệu lực từ tháng 12/2020.

Theo các luật mới, các tiểu bang, các vùng lãnh thổ, chính quyền địa phương, và các trường đại học công lập Úc phải thông báo cho bộ trưởng ngoại giao về các thỏa thuận với nước ngoài hiện có và dự kiến.

“Cho đến giờ, tôi đã được thông báo về hơn 1,000 thỏa thuận,” bà Payne nói, lưu ý rằng các tiểu bang và vùng lãnh thổ đã hoàn thành việc kiểm toán ban đầu của họ về các thỏa thuận hiện có với các chính phủ quốc gia ngoại quốc.

Bà cho biết 1,000 thỏa thuận mà bà đã được thông báo và kiểm tra “phản ánh mức độ phong phú và rộng lớn” của các lợi ích quốc tế của Úc và thể hiện vai trò quan trọng của các tiểu bang, các vùng lãnh thổ, các trường đại học và chính quyền địa phương trong việc thúc đẩy lợi ích của Úc ở ngoại quốc.

“Tôi cảm ơn các tiểu bang và các vùng lãnh thổ vì sự hợp tác của họ và vì những gì đang phát triển như một sự tiếp cận hợp tác trong khuôn khổ Đạo luật,” bà nói.

Bà Payne cũng đã thông qua MOU được đề nghị giữa chính phủ tiểu bang Tây Úc và Indonesia.

Bà cho biết sẽ tiếp tục kiểm tra thêm các thỏa thuận với ngoại bang nhưng mong rằng “đa số phần lớn” sẽ không bị ảnh hưởng.

Do Caden Pearson thực hiện
Lý Bình biên dịch

Xem thêm:

Với 22 ngôn ngữ, Epoch Times là một kênh truyền thông Mỹ độc lập theo nguyên tắc Sự Thật và Truyền Thống. Thông qua những bài báo trung thực, cung cấp sự thật và làm sáng tỏ những vấn đề xã hội quan trọng, Epoch Times mong muốn gửi đến Quý độc giả những giá trị nhân văn của sự chính trực, lương thiện, lòng trắc ẩn, hay những bài học quý giá từ lịch sử, đồng thời tôn vinh các giá trị phổ quát của nhân loại.

Rất mong nhận được sự ủng hộ và đồng hành của Quý độc giả thông qua việc chia sẻ, lan tỏa các bài viết đến với cộng đồng. Epoch Times tin rằng đây là cách để chúng ta cùng kiến tạo tương lai, đi tới một đại kỷ nguyên mới huy hoàng và đẹp đẽ hơn.


Mọi ý kiến và đóng góp bài vở, xin vui lòng gửi về: [email protected]