Một đánh giá về các kế hoạch tranh cử tương ứng của Tổng thống Donald Trump và ứng cử viên Đảng Dân Chủ Joe Biden cho thấy, trong 10 năm tới, cả hai kế hoạch chính sách đều có thể khiến nợ quốc gia tăng thêm khoảng 5 nghìn tỷ USD. Kế hoạch của ông Biden sẽ chạm mức đó cùng với việc tăng thêm 4.3 nghìn tỷ USD tiền thuế, trong khi kế hoạch của TT Trump chạm mức tương tự cùng với việc cắt giảm 1.7 nghìn tỷ USD tiền thuế, theo báo cáo từ một cơ quan giám sát chính sách ngân sách.

Tổng thống Donald Trump và ứng cử viên Tổng thống của Đảng Dân Chủ, cựu Phó Tổng thống Joe Biden, đối đầu trong cuộc tranh luận tổng thống đầu tiên tại Trung tâm Y tế Cleveland, Đại học Case Western Reserve, ở Cleveland, Ohio, vào ngày 29/9/2020. (Ảnh Jim Watson, Saul Loeb/AFP qua Getty Images)
Tổng thống Donald Trump và ứng cử viên Tổng thống của Đảng Dân Chủ, cựu Phó Tổng thống Joe Biden, đối đầu trong cuộc tranh luận tổng thống đầu tiên tại Trung tâm Y tế Cleveland, Đại học Case Western Reserve, ở Cleveland, Ohio, vào ngày 29/9/2020. (Ảnh Jim Watson, Saul Loeb/AFP qua Getty Images)

Ủy ban về Kế Hoạch Ngân sách Một cách có Trách nhiệm của Liên bang (CRFB), một tổ chức tư vấn phi đảng phái do các nhà lập pháp Đảng Dân Chủ và Đảng Cộng Hòa thành lập trước đây, đã đưa ra báo cáo vào ngày 7/10, mô tả ba kịch bản dự báo về các tác động của các kế hoạch của ông Trump và ông Biden — chi phí thấp, căn bản, và chi phí cao.

“Với kịch bản ước tính ở giữa, chúng tôi thấy kế hoạch tranh cử của Tổng thống Donald Trump sẽ làm tăng nợ quốc gia thêm 4.95 nghìn tỷ USD trong 10 năm, còn kế hoạch của cựu Phó Tổng thống Biden sẽ tăng thêm 5.60 nghìn tỷ USD. Nợ quốc gia sẽ tăng từ 98% Tổng Sản phẩm Quốc nội (GDP) hiện nay lên 125% vào năm 2030 dưới thời Tổng thống Trump, và 128% dưới thời Phó Tổng thống Biden,” ủy ban cho biết.

“Với các kịch bản ước tính chi phí thấp, và chi phí cao của chúng tôi, kế hoạch của TT Trump có thể tăng nợ quốc gia thêm từ 700 tỷ USD đến 6.85 nghìn tỷ USD cho đến năm 2030, trong khi kế hoạch của ông Biden có thể giảm nợ 150 tỷ USD hoặc tăng thêm 8.30 nghìn tỷ USD,” báo cáo bổ sung thêm.

Trong khi các chính sách thuế của cả hai ứng cử viên đều sẽ dẫn đến việc gia tăng chi phí lãi vay đối với các khoản nợ được phát hành ra phổ thông [công chúng Hoa Kỳ] — tăng thêm 300 tỷ USD với kế hoạch của ông Biden, và tăng thêm 250 tỷ USD với kế hoạch của Tổng thống Trump – sự khác biệt về chính sách thuế là rất rõ ràng. Ông Biden sẽ tăng thêm 4.3 nghìn tỷ USD tiền thuế, trong khi Tổng thống Trump sẽ cắt giảm thuế 1.7 nghìn tỷ USD.

Báo cáo chỉ ra, việc tăng thuế của ông Biden đi kèm với việc giảm 750 tỷ USD chi tiêu cho quốc phòng và nhập cư, và tăng chi tiêu cho các lĩnh vực khác. Cựu Phó Tổng thống sẽ chi thêm 2.7 nghìn tỷ USD cho chăm sóc và giáo dục trẻ em, 2.05 nghìn tỷ USD cho chăm sóc sức khỏe, 1.15 nghìn tỷ USD cho An sinh xã hội và hưu trí, và 4.45 nghìn tỷ USD cho cơ sở hạ tầng, môi trường, và các chương trình trong nước khác.

Tổng thống Trump, song song với việc giảm thuế, sẽ tăng chi tiêu cho chăm sóc và giáo dục trẻ em thêm 150 tỷ USD, thực thi pháp luật và nhập cư thêm 300 tỷ USD, và cơ sở hạ tầng và các chương trình trong nước khác thêm 2.7 nghìn tỷ USD, An sinh xã hội và hưu trí không thay đổi, và giảm chi tiêu y tế liên bang đi 150 tỷ USD.

Các ước tính được đưa ra với cảnh báo rằng, “trong cả hai trường hợp, sự không rõ ràng trong chính sách là đáng kể”, và báo cáo lưu ý rằng các điểm chính trong chiến dịch tranh cử của TT Trump và kế hoạch bạch kim là “tương đối mơ hồ”, còn với kế hoạch của ông Biden thì có sự trùng lặp trong hơn 800 đề xuất của 48 chính sách khác nhau.

Các ước tính theo kế hoạch của TT Trump sẽ giảm tiền thuế khoảng 350 tỷ USD, trong kịch bản kịch bản tiêu chuẩn, bao gồm giảm thuế thu nhập cá nhân khoảng 1.25 nghìn tỷ USD, miễn thuế khoảng 50 tỷ USD, mở rộng các chương trình Cơ hội Đầu tư (Opportunity Zones) cho phép các nhà đầu tư giảm thuế khoảng 50 tỷ USD, cùng với việc tăng chi tiêu cho các ngành nghề thiết yếu. Với hai kịch bản còn lại, việc cắt giảm thuế của TT Trump được ước tính là 1.4 nghìn tỷ USD, hoặc 2.95 nghìn tỷ USD.

Trong kịch bản tiêu chuẩn của ông Biden, những người có thu nhập dưới 400,000 USD mỗi năm không bị tăng thuế, nhưng thuế thu nhập doanh doanh nghiệp tăng thêm 1.8 nghìn tỷ USD, thuế thu nhập cá nhân tăng thêm 1.4 nghìn tỷ USD, thuế trả lương An sinh Xã hội [Social Security payroll tax] tăng thêm tối đa 900 tỷ USD, đồng thời thiết lập “chi phí rủi ro tài chính” 100 tỷ USD đối với các ngân hàng lớn, và tăng doanh thu thuế thêm 100 tỷ USD bằng cách nâng cao việc tuân thủ luật thuế. Trong hai kịch bản còn lại, việc tăng thuế của ông Biden được ước tính là 6.6 nghìn tỷ USD, hoặc 3.65 nghìn tỷ USD.

Tom Ozimek
Thanh Tâm biên dịch