Nền kinh tế Hoa Kỳ đã có thêm 661,000 việc làm trong tháng 9, trong khi tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 8.4% trong tháng 8 xuống 7.9% trong tháng 9, theo thông cáo của Bộ Lao động Hoa Kỳ hôm 2/10.

Báo cáo việc làm theo tháng mới nhất của Bộ Lao động trước cuộc bầu cử tổng thống ngày 3/11 cho thấy thị trường lao động tiếp tục phục hồi, so với các mức thấp trong tháng 3 và tháng 4 do việc đóng cửa gây ra, mặc dù tốc độ đang chậm lại. Tăng trưởng việc làm đạt đỉnh vào tháng 6, khi số người có việc làm mới đạt mức kỷ lục 4.781 triệu, rồi giảm xuống 1.761 triệu vào tháng 7, và 1.489 triệu vào tháng 8.

Cho đến nay, nền kinh tế đã khôi phục lại được khoảng một nửa trong số 22 triệu việc làm bị mất do việc đóng cửa và các biện pháp khác để đối phó với sự bùng phát của virus Vũ Hán. Nhìn chung, tổng số lượng việc làm phi nông nghiệp trong tháng 9 vẫn thấp hơn mức trước đại dịch khoảng 10.7 triệu việc làm, khoảng 7%.

Một doanh nghiệp mới quảng cáo thuê người lao động khi nó chuẩn bị khai trương tại Encinitas, California, vào ngày 30/7/2020. (Ảnh Mike Blake / Reuters)
Một doanh nghiệp mới quảng cáo thuê người lao động khi nó chuẩn bị khai trương tại Encinitas, California, vào ngày 30/7/2020. (Ảnh Mike Blake / Reuters)

“Nếu như quý vị nói với tôi rằng chúng ta sẽ tạo ra 11 triệu việc làm trong vòng 5 tháng, thì điều đó có vẻ khó tin,” chuyên gia kinh tế Stephen Moore cho biết, trong một nhận xét với Fox News. “Có phải là nền kinh tế, về mặt tạo việc làm đang bị chậm lại một chút? Đúng rồi, điều đó đã được dự tính, quý vị biết đấy, 10 triệu việc làm đầu tiên thì dễ khôi phục hơn 10 triệu việc làm tiếp theo, nhưng những con số này là rất tích cực.”

Với tốc độ tạo thêm việc làm trong tháng 9 giảm xuống dưới 1 triệu, có thể phải nhiều tháng nữa nền kinh tế mới có thể khôi phục nốt 10 triệu việc làm còn lại, và hoàn thành sự phục hồi hình chữ V đối với thị trường lao động.

“Số lượng doanh nghiệp mở cửa trở lại đang giảm dần,” ông Gus Faucher, chuyên gia kinh tế trưởng tại PNC Financial ở Pittsburgh, Pennsylvania, cho biết: “Tăng trưởng việc làm sẽ chậm lại trong suốt những tháng còn lại của năm 2020 và năm 2021.”

Báo cáo của Bộ Lao động cho thấy rằng các doanh nghiệp tư nhân đã tạo thêm 877,000 việc làm trong tháng 9, số tổng bị giảm do số lượng việc làm do chính quyền trả lương đã giảm đi 216,000. Sụt giảm lớn nhất là nhóm ngành giáo dục của chính quyền địa phương, giảm 231,100 việc làm trong tháng 9.

Tỷ lệ thất nghiệp, sau khi đạt đỉnh 14.7% trong tháng 4, đã giảm đều, và ở mức 7.9% trong tháng 9, đối với những người dân Hoa Kỳ từ 16 tuổi trở lên. Đây là tỷ lệ thất nghiệp tương đương với tháng 10/2012, một tháng trước khi Tổng thống Barack Obama tái đắc cử.

Một người nhìn vào bên trong cánh cửa đóng kín của Trung tâm Việc làm Cộng đồng Pasadena trong đại dịch virus Vũ Hán ở Pasadena, California, vào ngày 7/5/2020. (Ảnh Damian Dovarganes / AP)
Một người nhìn vào bên trong cánh cửa đóng kín của Trung tâm Việc làm Cộng đồng Pasadena trong đại dịch virus Vũ Hán ở Pasadena, California, vào ngày 7/5/2020. (Ảnh Damian Dovarganes / AP)

Số liệu của Bộ Lao động cho thấy tỷ lệ phụ nữ trở lại làm việc cao hơn một chút so với nam giới trong tháng 9, với tỷ lệ thất nghiệp ở phụ nữ trên 20 tuổi giảm 0.7% xuống còn 7.7%, so với tỷ lệ thất nghiệp của nam giới trong cùng nhóm tuổi giảm 0.6% xuống còn 7.4%.

Người Mỹ gốc châu Á có tỷ lệ thất nghiệp so với tháng trước giảm nhiều nhất trong tháng 9, giảm 1.8% xuống còn 8.9%. Người Mỹ da đen hoặc người Mỹ gốc Phi cũng có mức giảm thất nghiệp theo tháng lớn tiếp theo, giảm gần 1% xuống còn 12.1%. Tỷ lệ thất nghiệp trong những người Mỹ da trắng giảm 0.3%, và với nhóm người Mỹ gốc Tây Ban Nha hoặc Latino giảm 0.2%.

Số liệu sản xuất kinh doanh do Bộ Thương mại Hoa Kỳ công bố hôm 30/9 cho thấy, trong quý 2/2020, nền kinh tế đã suy giảm mạnh nhất trong vòng 73 năm trở lại đây, vì các hoạt động kinh doanh đóng cửa trên diện rộng, và vì các biện pháp khác liên quan đến sự bùng phát của virus Vũ Hán. Quý 3/2020 được dự đoán sẽ tăng trưởng cao, thúc đẩy bởi các biện pháp kích thích tài chính, và các hoạt động kinh doanh được khôi phục, nhưng các yếu tố như sự không rõ ràng về gói kích thích nền kinh tế thứ 2, và nguy cơ dịch bệnh bùng phát trở lại vào mùa thu, tổng sản phẩm quốc nội ước tính cho quý 4/2020 có thể sẽ giảm. Các chuyên gia kinh tế, theo Reuters viện dẫn, đã điều chỉnh dự đoán tăng trưởng theo năm, cho quý 4/2020, xuống còn khoảng 2.5%, so với 10% của quý 3.

Ông Gregory Daco, trưởng nhóm kinh tế Hoa Kỳ tại Oxford Economics ở New York, cho biết, “Với đà tăng trưởng kinh tế đang giảm dần, gói kích thích kinh tế sắp kết thúc, mùa cúm đang đến gần, và các yếu tố không rõ ràng gia tăng khi bầu cử, câu hỏi chính là thị trường lao động sẽ như thế nào trong quý 4.”

Trong khi đó, số người dân Hoa Kỳ xin trợ cấp thất nghiệp trong tuần 20/9 – 26/9 đã giảm xuống còn 837,000 người, giảm 36,000 người so với tuần trước đó, nhưng vẫn cao hơn mức lớn nhất cuộc Đại suy thoái 2007-08 là 665,000 người mỗi tuần.

“Việc này đánh dấu 28 tuần kể từ khi cuộc khủng hoảng gây ra bởi đại dịch COVID đã châm ngòi một biến cố lịch sử, và chúng ta lại một lần nữa chứng kiến tình trạng mất việc làm trên diện rộng, ngay cả khi các nhà sử dụng lao động đã đưa nhân viên quay trở lại làm việc,” ông Mark Hamrick, chuyên gia phân tích kinh tế cấp cao tại Bankrate, cho biết trong email gửi tới The Epoch Times.

Báo cáo về đơn xin trợ cấp thất nghiệp của Bộ Lao động, được công bố ngày 1/10, cũng cho thấy tổng số người xin trợ cấp thất nghiệp trong tất cả các chương trình cấp liên bang và tiểu bang đã tăng thêm gần 485,000 trong tuần 6/9 – 12/9, lên 26.5 triệu người. Tuần tương tự của năm 2019 là 1.4 triệu người, minh họa cho tác động to lớn của sự bùng phát dịch bệnh và các đợt đóng cửa ảnh hưởng lên thị trường lao động Hoa Kỳ.

Tom Ozimek
Thanh Tâm biên dịch