Thuật ngữ tiết khí là mốc thời gian khoảng hai tuần theo vị trí của mặt trời trong cung Hoàng đạo. Tiết khí dựa vào lịch âm truyền thống của người Hoa. Quan niệm của người xưa Trung Quốc cho rằng sống thuận với tự nhiên sẽ giúp con người có một cuộc sống hài hòa. Loạt bài viết này khám phá từng tiết khí trong số 24 tiết khí của năm và cách chúng ta thích nghi tốt nhất với ảnh hưởng của từng loại tiết khí.

Lập xuân đã chạm ngõ
Như những bông hoa chuyển mình khoe sắc trong tuyết lạnh, thời điểm này cũng là lúc mọi người rũ bỏ những gò bó của mùa đông và hòa mình cùng mùa xuân khoáng đạt đang đến, rất gần quanh đây (Ảnh: Stone36 / Shutterstock)

Thời gian bắt đầu tiết khí Lập xuân hàng năm rơi vào khoảng từ ngày 3 tháng 2 đến ngày 5 tháng 2, khi thời tiết vẫn còn lạnh. Tiết khí Xuân phân sẽ đến sau đó khoảng 45 ngày. Vào thời điểm này, mặt đất đã hấp thụ đủ nhiệt lượng và thiên nhiên bắt đầu có dấu hiệu của sự sống – côn trùng bắt đầu cử động cánh và những chú cá bắt đầu bơi lội tích cực hơn dưới lớp băng. 

Nhịp điệu tự nhiên bên trong cơ thể con người có khác với các sinh vật khác không? Y học cổ truyền Trung Quốc và lý thuyết về tiết khí sẽ nói rằng không có sự khác biệt. Vì thế. lúc này, chúng ta cần dậy sớm hơn để hấp thụ khí dương từ mặt trời, đồng thời ăn rau cải mùa xuân để nạp năng lượng cho cơ thể. 

Sự chuyển động của mặt trời, nói một cách khoa học, nhằm điều hòa bốn mùa và sự sống của mọi sinh vật trên trái đất. Các mô hình sản xuất nông nghiệp, chế độ ăn uống, sức khỏe và bệnh tật có thể được quan sát qua các thời điểm khác nhau trong năm đều có thể tương quan với tiết khí. Hệ thống này là một ví dụ hoàn hảo về niềm tin của người Trung Quốc cổ đại về sự hài hòa của trời, đất và sinh vật. 

Có 24 tiết khí trong một năm dương lịch, và mỗi mùa có sáu tiết khí. Tuy nhiên, có hai thuật ngữ được đặt tên cho mùa xuân: lập xuân và xuân phân. Tại sao? 

Điều này liên quan đến sự hiểu biết triết học mà người Trung Quốc nắm giữ, trong đó cả cái hữu hình và vô hình (hoặc tự nhiên và siêu nhiên) tồn tại song song với nhau. Một ví dụ phổ biến là cách người xưa Trung Quốc tính tuổi của một đứa trẻ sơ sinh bằng cách tính cả thời gian nó nằm trong bụng mẹ. 

“Lập Xuân” đánh dấu sự bắt đầu quá trình ấp ủ của mùa xuân, trong khi “Xuân Phân” đánh dấu sự viên mãn tròn đầy của mùa này. Hai tiết xuân này thường cách nhau 45 ngày, tương tự như khoảng thời gian 280 ngày kể từ khi thụ thai đến khi sinh. 

Âm và dương, vô hình và hữu hình và khái niệm ngũ hành đều nằm trong hệ thống các lý thuyết về tiết khí. Mùa xuân được cho là thuộc hành mộc, liên quan đến gan và các loại thảo mộc nâng đỡ tinh thần. 

Tết Nguyên Đán đánh dấu sự khởi đầu của một năm mới và thường rơi vào tiết khí Lập xuân. Năm nay, Tết Nguyên Đán diễn ra vào ngày 12 tháng 2. Hiện tại là thời điểm hoàn hảo để đưa ra những dự định cho năm mới và củng cố niềm tin của bạn cho một năm mới tốt đẹp hơn bằng cách đặt ra những mục tiêu phù hợp cho bản thân. 

Ăn uống theo mùa 

  • Cháo:  Thức ăn tốt nhất để chuẩn bị nội tạng cho mùa xuân là cháo, cháo nấu bằng gạo với đậu hoặc các loại ngũ cốc. Ngâm chúng trong ít nhất hai giờ hoặc qua đêm, sau đó nấu với lửa nhỏ để tạo ra một loại thực phẩm mùa xuân ngon lành và bổ dưỡng. 
  • Gia vị mùa xuân: Hành lá, hành tây, tỏi tây, húng quế và tỏi là những phụ gia rất tốt cho bất kỳ món ăn nào trong thời gian này. Sử dụng những thứ này thường xuyên để làm ấm cơ thể và đẩy lùi cái lạnh mùa đông. 
  • Đậu: Protein rất cần thiết để hỗ trợ cơ thể chuyển từ Âm sang Dương, cũng như hỗ trợ sự phát triển tốt cho cả năm dài. Đậu có nhiều màu sắc đặc biệt có lợi, hãy cố gắng kết hợp tốt giữa xanh, đỏ, vàng, trắng và đen để bổ dưỡng cho ngũ hành của bạn. 
  • Trà: vani, quế hoặc trà chai có thể giúp khởi động một cơ thể tràn đầy sức sống vào mùa xuân. 
  • Một bữa tiệc ngon lành: Không giống như ccs tiết khí khác trong năm tập trung nhiều hơn vào những gì bạn nên hoặc không nên ăn, Lập xuân là thời điểm bạn được phép có một bữa tiệc ngon. Hãy chọn những gì bạn thích, ngay cả một chút mỡ thừa hoặc đường cũng ổn cho thời gian này. Chỉ cần nhớ tránh thực phẩm lạnh hoặc ướp lạnh, vì chúng gây hại cho khí dương bên trong cơ thể bạn và khiến nó không khởi lên được.

Dưới đây là một số mẹo đơn giản để giúp cơ thể bạn sẵn sàng cho mùa xuân và thoát khỏi tình trạng buồn tẻ mùa đông.

  • Chải khô: Dùng bàn chải mềm có lông động vật tự nhiên theo chuyển động tròn trên lòng bàn tay, bắp chân và đùi. Điều này giúp thải độc tố, đánh thức các giác quan và cải thiện tuần hoàn. Nó cũng giúp loại bỏ các tế bào da chết và làm đẹp và săn chắc da. 
  • Chải tóc: Chải tóc bằng lược gỗ và dùng lược để massage da đầu, từ đỉnh đầu đến giữa đầu. Bạn cũng có thể sử dụng các đầu ngón tay để mát-xa nhẹ nhàng hơn. 
  • Chăm sóc vùng ngực: Đối với những người hay bị cảm cúm hoặc ho vào mùa xuân, hãy xoa dầu đàn hương hoặc trầm hương lên giữa ngực để ngăn hơi lạnh xâm nhập vào cơ thể qua đường phổi.
  • Ngâm chân: Dầu cỏ Vetiver rất tốt để làm ấm bàn chân lạnh; gừng cũng hoạt động tốt. 
  • Bắt đầu tập thể dục hoặc một môn thực hành thân-tâm lành mạnh: Khi khí dương đang tăng lên bên trong cơ thể chúng ta vào thời điểm này trong năm, bất kỳ thói quen mới nào – đặc biệt là tập thể dục – đều được khuyến khích và dễ dàng thực hiện hơn. Đó là bởi vì chúng ta đang tuân theo nhịp điệu tự nhiên của tự nhiên, hòa mình vào thiên nhiên. Ngoài ra, khí dương còn giúp chúng ta lưu thông kinh lạc, vì vậy bạn có thể dễ dàng giảm béo hơn so với các thời điểm khác trong năm.

Cộng tác viên của Epoch Times, Moreen Liao là hậu duệ của bốn đời bác sĩ y học cổ truyền Trung Quốc. Cô cũng là một chuyên gia trị liệu bằng hương thơm được chứng nhận và là người sáng lập Ausganica, một nhà sản xuất mỹ phẩm hữu cơ được chứng nhận chất lượng thẩm mỹ viện. Truy cập Liaomoreen.com. 

Moreen Liao
Thu Anh biên dịch

Xem thêm:

Với 22 ngôn ngữ, Epoch Times là một kênh truyền thông Mỹ độc lập theo nguyên tắc Sự Thật và Truyền Thống. Thông qua những bài báo trung thực, cung cấp sự thật và làm sáng tỏ những vấn đề xã hội quan trọng, Epoch Times mong muốn gửi đến Quý độc giả những giá trị nhân văn của sự chính trực, lương thiện, lòng trắc ẩn, hay những bài học quý giá từ lịch sử, đồng thời tôn vinh các giá trị phổ quát của nhân loại.

Rất mong nhận được sự ủng hộ và đồng hành của Quý độc giả thông qua việc chia sẻ, lan tỏa các bài viết đến với cộng đồng. Epoch Times tin rằng đây là cách để chúng ta cùng kiến tạo tương lai, đi tới một đại kỷ nguyên mới huy hoàng và đẹp đẽ hơn.


Mọi ý kiến và đóng góp bài vở, xin vui lòng gửi về: [email protected]