Trong cuốn sách dạy nấu ăn mới của mình, nhà sử học về ẩm thực Ysewijn ghi chép lại nền di sản làm bánh phong phú của Anh Quốc, từ các món bánh nổi tiếng đến những loại bánh khác mà ít người biết đến.

 lịch sử làm bánh của Anh Quốc
Cô Ysewijn vinh danh một số loại bánh phổ biến nhất của Anh Quốc – chẳng hạn như bánh mì Chelsea, có từ đầu thế kỷ 18 ở London có thể là “món bánh ngọt đầu tiên mà mọi người từng xếp hàng chờ đợi để được thưởng thức”, và chúng vẫn có mặt khắp nơi trong các tiệm bánh của Anh ngày nay — bên cạnh những loại bánh bản địa đặc sắc gần như đã bị lãng quên. (Ảnh: Regula Ysewijn)

Đa số chúng ta đều có thể nhìn vào cuộc sống và sự nghiệp và chỉ ra một điều gì đó đã định hình nên đường đời của mình: những điều quan trọng, những khoảnh khắc mở mang tầm mắt, những sự kiện đặc biệt, những nhân vật có tầm ảnh hưởng. Đối với Regula Ysewijn, đó lại là một giai điệu thơ ngây:

Thiên nga trắng, thiên nga đen

Bạn sẽ dong thuyền đến Anh Quốc cùng tôi chứ?

Nước Anh bị khóa chặt rồi 

Chìa khóa bị gãy rồi

Mà trong nước không có người thợ rèn

Ai có thể sửa chìa khóa cho chúng ta đây

Hãy cứ để họ qua,

Hãy cứ để họ qua,

Và chúng ta sẽ tìm thấy người cuối cùng.

Ysewijn, một chuyên gia trong lĩnh vực lịch sử ẩm thực, và là một tác giả kiêm nhiếp ảnh gia, đã học những vần thơ này khi cô mới chỉ là một đứa trẻ, đang chơi nhảy dây ở quê hương Bỉ của cô. 

 Tác giả Regula Ysewijn
Tác giả Regula Ysewijn (Ảnh: Greetje Van Buggenhout).

Khi nghe thấy nó, “Tôi đã bị mê hoặc,” Ysewijn nói. “Tôi biết mình phải đi đến nước Anh. … Tôi chủ yếu bắt đầu bằng việc hỏi xin ba mẹ rằng liệu cả nhà chúng tôi có thể đi đến nước Anh chơi vào mỗi dịp Giáng Sinh và sinh nhật.”

Khi cô 9 tuổi, cha mẹ cô đã chấp thuận điều ước của cô và họ đã đến nước Anh lần đầu tiên — cũng như tất cả những kỳ nghỉ sau đó.

Điều Ysewijn nhớ nhất về những chuyến đi đó là việc những món ăn đã lôi cuốn cô như thế nào.

Cô hồi tưởng: “Các món ăn đã để lại ấn tượng vô cùng mạnh mẽ trong tâm trí tôi. Thật sự là vậy. Chúng tôi đã đi ăn ở rất nhiều quán rượu, và thực đơn ở quán rượu của Anh vô cùng đa dạng.”

Chúng bao gồm rất nhiều món ăn mang hơi hướng của nền ẩm thực Ấn Độ, nhờ vào sự liên kết giữa Anh và Ấn. Ysewijn nhớ lại một kỳ nghỉ khi lần đầu tiên cô được ăn cà ri gà: “Nó ngon vô cùng. Ý tôi là, nó đã tác động mạnh đến vị giác và tâm trí tôi — thật là diệu kỳ.”

Cô chia sẻ: “Tôi đã đi chu du khắp nước Anh và luôn mơ tưởng đến đồ ăn. Tôi vừa ăn xong bữa sáng đã bắt đầu nghĩ đến bữa trưa.”

Là một thợ làm bánh với tài năng vừa chớm nở, Ysewijn đã trở thành một học viên khá tinh tường về bối cảnh ẩm thực đặc trưng của nước Anh khi cô chỉ mới là một đứa trẻ. Cô nhìn qua cửa sổ tiệm bánh để xem hôm nay họ bán gì, cô gọi món súp cho bữa trưa và ghi chú lại loại bánh mì nào ăn kèm với nó (người Anh có hơn 7 tên gọi khác nhau cho món bánh mì).

Ở quê nhà ở Bỉ, Ysewijn tìm kiếm hương vị của nước Anh. Cô học cách nướng một chiếc bánh ngọt, sau đó bắt đầu theo dõi Jamie Oliver. Khi nướng, cô học được rằng đồ ăn là thứ để thưởng thức, chứ không chỉ đơn giản là ăn để tồn tại.

Kể từ đó, cô tiếp tục làm bánh và nghiên cứu, đồng thời đã xuất bản một số cuốn sách về làm bánh kiểu Anh. Tác phẩm mới nhất của cô, “Cẩm nang làm bánh kiểu Anh: Lịch sử của các món bánh nướng, bánh mặn và bánh ngọt kiểu Anh” nêu bật di sản và văn hóa phong phú của nền ẩm thực Anh Quốc, ghi lại các sản vật địa phương và đi sâu vào những câu chuyện đằng sau của một số loại bánh phổ biến nhất ở Anh.

 lịch sử làm bánh của Anh Quốc
“Cẩm nang làm bánh kiểu Anh: Lịch sử của các món bánh nướng, bánh mặn và bánh ngọt kiểu Anh” của Regula Ysewijn (Weldon Owen, 35 USD).

Ví dụ như, ban đầu, bánh nướng được nướng trên vỉ trên lửa, và bánh quy Cornish, một món ngọt làm từ gừng (và cũng là một trong sáu công thức cho các loại bánh gừng khác nhau trong cuốn sách), đã được bán tại các hội chợ ở Anh trong nhiều thế kỷ.

Niềm tự hào và văn hóa

Vì sao một người Bỉ lại viết sách về ẩm thực và văn hóa Anh? Ysewijn đưa ra một quan điểm xuất sắc: “Từ góc nhìn của người ngoài cuộc, bạn sẽ có cái nhìn khác hẳn về nền văn hóa ẩm thực. Bạn có thể thấy những điều khác biệt trong nền văn hóa đó so với nền văn hóa nguyên gốc của bạn. “

Điều khác biệt, Ysewijn nhấn mạnh, chính là niềm tự hào.

Ngay từ khi còn là một đứa trẻ, Ysewijn đã nhận thấy niềm tự hào của người Anh khi họ phục vụ những món ăn đặc trưng và được chế biến công phu như: xúc xích địa phương, sản phẩm tươi sống và các nguyên liệu chất lượng khác. Cô thấy mình bị thu hút bởi các món ăn Anh bởi vì cách chế biến công phu của chúng. Điều đó luôn luôn tốt vì họ quan tâm đến chất lượng của những món mà họ phục vụ.

Chủ đề về niềm tự hào và quyền sở hữu ẩm thực của một dân tộc cũng như lịch sử của những món ăn đó vang vọng xuyên suốt cuốn sách, đặc biệt là trong các công thức nấu ăn đặc trưng cho từng vùng của nước Anh.

Hãy lấy bánh nướng Cornish làm ví dụ, một loại bánh hình bán nguyệt truyền thống làm từ thịt, khoai tây, hành tây và củ cải, thường được các ngư dân và thợ mỏ ở Cornwall ăn. Đây là một quận ở bờ biển phía tây nam nước Anh, nơi này được biết đến với những vách đá và phong cảnh tuyệt đẹp. Vào năm 2011, bánh nướng Cornish đã được cấp chứng chỉ bảo hộ về địa lý (PGI). Bánh nướng sẽ chỉ được gọi là bánh nướng Cornish nếu nó được làm ra ở Cornwall, có hình chữ D và được làm bằng bột bánh dẻo với phần rìa được gấp mép, cùng một vài các điểm đặc trưng khác.

Các loại bánh khác của vùng bao gồm bánh bao ngọt Bath, béo ngậy với bơ và được trang trí bằng các loại bánh caraway; bánh nướng Yorkshire, hình tròn, giống như bánh brioche với lớp mặt óng ánh vàng; và bánh bannocks, bánh mì nướng nhanh bằng vỉ nướng có nguồn gốc từ vùng Bắc nước Anh, Bắc Ireland và Scotland, được làm bằng hỗn hợp yến mạch, lúa mạch đen và lúa mạch được thu hoạch từ vụ mùa của họ. Các loại cây trồng chính trong các khu vực nhất định ở Anh, như: yến mạch và lúa mạch ở miền bắc khắc nghiệt, ẩm ướt hơn và lúa mì ở miền trung tâm và nam bộ nơi có khí hậu ấm hơn, khô hơn, đã ảnh hưởng đến các loại bánh mang đậm tính đặc trưng vùng miền của họ.

 lịch sử làm bánh của Anh Quốc
Clapcakes, loại bánh mì giòn làm bằng yến mạch đến từ vùng Cumbria ở miền bắc nước Anh, rất ngon lành nhưng lại gần như bị quên lãng (Ảnh: Regula Ysewijn)

Với đồ ăn Anh, niềm tự hào luôn là một nhân tố. Ysewijn kể câu chuyện về một vị khách người Pháp đã đến Anh vào thế kỷ 17, người này vẫn giữ quyển nhật ký về chuyến thăm nước Anh của mình. Ông ngạc nhiên trước cách người Anh tự hào về công việc chăn nuôi của họ – nhân giống và chăm sóc động vật – và chính niềm tự hào đó đã tạo ra món thịt bò nướng tuyệt hảo ra làm sao. Qua nhiều thế kỷ, người Anh đã gắn liền với di sản, bao gồm cả cảnh quan của họ.

Ví dụ như, ở phía bắc nước Anh, có những đàn cừu đã ở đó hàng trăm năm, nhờ quen thuộc về thổ nhưỡng nên chúng biết được cách sinh tồn.

“Những con cừu đến từ nơi khác sẽ không thể sống sót trước các điều kiện thời tiết ở đó,” Ysewijn nói. Bởi vì những con cừu là ưu tiên hàng đầu của nền văn hóa, nên chúng vẫn ở đó cho đến ngày nay.

Ysewijn nói: “Niềm tự hào mà người Anh dành cho di sản của họ tỏa sáng xuyên suốt các tầng văn hóa ẩm thực của họ. Đó không chỉ là các món đặc sản hoặc công thức nấu ăn; họ cũng đang bảo tồn cảnh quan, giống vật nuôi bản địa, cũng như công việc chăn nuôi gia súc của họ, vì mọi thứ đều được liên kết với nhau.”

Bảo tồn lịch sử

Trong một lĩnh vực như lịch sử ẩm thực, Ysewijn đã hiểu quá rõ về sự thay đổi nhanh chóng của các công thức nấu ăn. Lấy ví dụ, bánh tạc Bakewell, một món tráng miệng được làm từ bánh ngọt, mứt và nhân hạnh nhân dày đặc, ở trên cùng được rắc thêm một ít hạnh nhân vụn.

Ysewijn nói: “Tôi đã nghiện món bánh tạc Bakewell trong nhiều năm. Thật thú vị khi thấy một thứ có thể thay đổi như thế nào trong 5 năm. Một tiệm bánh được người chủ khác mua lại. Họ thay đổi món bánh tạc Bakewell một chút, và công thức món bánh đã bị thay đổi mãi mãi.”

Ngày nay ở Anh, “cherry Bakewell” – một phiên bản bánh sản xuất hàng loạt được bán ở siêu thị, được phủ lớp kem trắng mịn và một trái cherry bên trên – đã trở nên phổ biến. Theo đúng như lịch sử của món tráng miệng này, thì phiên bản của Ysewijn không có lớp kem phủ.

“Tôi cố gắng nắm bắt mọi thứ trước khi chúng biến mất và dần bị lãng quên,” cô nói. Ysewijn quan tâm đến việc bảo tồn lịch sử và bản sắc của những chiếc bánh mà cô ấy viết. “Tôi cố gắng truyền đạt những thông tin này bằng tiếng Anh đơn giản.”

Công thức làm bánh tạc Bakewell
Công thức làm bánh tạc Bakewell “kiểu truyền thống” của Ysewijn vẫn đúng với nguyên gốc của món tráng miệng, với lớp đế bánh ngắn, mứt quả mâm xôi và nhân dày đặc của vụn bánh mì và bột hạnh nhân – mà không có lớp kem phủ ở trên. (Ảnh: Regula Ysewijn)

Thật vậy, cuốn sách của Ysewijn được viết theo cách rất thú vị và dễ hiểu. Với nhiều hình ảnh và thiết kế đẹp mắt cũng như những giai thoại thú vị về lịch sử ẩm thực phong phú của nước Anh, thật khó để rời mắt khỏi nó.

Món quà lớn nhất đối với tôi, khi đọc cuốn sách này, là cách nó kết nối tôi thêm một lần nữa với những món ăn bị lãng quên thời thơ ấu. Là một người Hoa Kỳ được cha mẹ người Anh nuôi lớn, tôi đã rất vui mừng khi tìm lại được những món ăn mà tôi có dịp thưởng thức trong các chuyến đi đến Anh: thịt xông khói và thịt nướng trên những vách đá Dover cùng ông bà, bánh nướng cheddar bên ngoài Lâu đài Walmer, một chiếc bánh mì Chelsea cùng một tách trà trong vườn của dì tôi.

Nướng các loại bánh này trong chính căn bếp của mình, đặc biệt là trong thời kỳ mà nước Anh bị phong tỏa, khiến tôi cảm thấy như được đánh thức bởi những món ăn quan trọng của tuổi thơ và gia đình tôi.

Ysewijn sở hữu lượng kiến ​​thức về văn hóa và di sản nước Anh có thể còn phong phú hơn rất nhiều người Anh bản địa. Bằng cách ghi lại và chia sẻ rất nhiều về lịch sử và bản sắc của Anh Quốc và nền ẩm thực của nó trong cuốn sách, cô đã trở thành người thợ rèn trong bài đồng dao thời thơ ấu đã dẫn cô ấy đến với nước Anh thuở ban đầu. Và cô ấy đã sửa lại cho tất cả chúng ta một chiếc chìa khóa.

CÔNG THỨC: Chelsea Buns

CÔNG THỨC: Clapcakes

CÔNG THỨC: Bakewell Tart

Rachael Dymski là một tác giả, một bà chủ tiệm hoa và là mẹ của hai cô con gái nhỏ. Cô hiện đang viết một cuốn tiểu thuyết về sự chiếm đóng của Đức đối với Quần đảo Channel và viết blog trên trang web của cô, RachaelDymski.com.

Rachael Dymski
Ngọc Anh biên dịch

Xem thêm:

Với 22 ngôn ngữ, Epoch Times là một kênh truyền thông Mỹ độc lập theo nguyên tắc Sự Thật và Truyền Thống. Thông qua những bài báo trung thực, cung cấp sự thật và làm sáng tỏ những vấn đề xã hội quan trọng, Epoch Times mong muốn gửi đến Quý độc giả những giá trị nhân văn của sự chính trực, lương thiện, lòng trắc ẩn, hay những bài học quý giá từ lịch sử, đồng thời tôn vinh các giá trị phổ quát của nhân loại.

Rất mong nhận được sự ủng hộ và đồng hành của Quý độc giả thông qua việc chia sẻ, lan tỏa các bài viết đến với cộng đồng. Epoch Times tin rằng đây là cách để chúng ta cùng kiến tạo tương lai, đi tới một đại kỷ nguyên mới huy hoàng và đẹp đẽ hơn.


Mọi ý kiến và đóng góp bài vở, xin vui lòng gửi về: [email protected]