Khi vi khuẩn đường ruột sinh sôi không đúng chỗ, thay vì hỗ trợ tiêu hóa, chúng có thể làm rối loạn tiêu hoá.

Vi khuẩn là một thành phần quan trọng với đường ruột nhưng khi vi khuẩn phát triển quá mức trong ruột non, nó có thể dẫn đến một loạt các triệu chứng tiêu hóa. Tình trạng này là SIBO (small intestinal bacterial overgrowth) – Hội chứng loạn khuẩn ruột non.

Nhiều người bị đau bụng dữ dội mà không rõ nguyên nhân, thường đi kèm với triệu chứng đầy hơi và thói quen đi ngoài không đều đặn. Nguyên nhân của những triệu chứng này là thường là SIBO, một tình trạng rối loạn tiêu hóa phổ biến nhưng hay bị bỏ qua hoặc bị chẩn đoán nhầm và có thể trở thành nguyên nhân tàn phá cơ thể bạn.

vi khuẩn ruột non
Hệ vi sinh vật trong ruột người. (Ảnh: Alpha Tauri 3D Graphics/Shutterstock)

Ruột non

Trước khi đi sâu vào SIBO, chúng ta cùng tìm hiểu công việc của ruột non. 

Ruột non giúp chúng ta tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng. Nó cũng là một phần quan trọng của hệ thống miễn dịch vì nó chứa một tổ chức phức tạp của các tế bào miễn dịch được gọi là tế bào lympho, còn được gọi là mô bạch huyết liên quan đến ruột (GALT), thành phần này của hệ thống miễn dịch giúp chúng ta chống lại nhiễm trùng và điều hòa hệ thống miễn dịch.

Ruột non bình thường có một lượng nhỏ vi khuẩn, chủ yếu là các vi khuẩn gram dương và hiếu khí với số lượng tăng dần khi tiến càng gần với đại tràng, nơi sinh sống của phần lớn vi khuẩn gram âm và kị khí. 

SIBO là gì?

Như cái tên cho thấy, SIBO là viết tắt các chữ cái đầu tiên của tiếng Anh Small Intestinal Bacterial Overgrowth – nghĩa là sự phát triển quá mức của vi khuẩn ruột non, xảy ra khi có sự gia tăng về số lượng hoặc chủng loại vi khuẩn được tìm thấy trong ruột non. 

Trong bệnh lý SIBO, vi khuẩn thường được tìm thấy trong ruột già, hầu hết được tạo thành từ ruột kết, tìm đường đến môi trường ruột non tương đối có rất ít vi khuẩn trú ngụ để sinh sống và phát triển số lượng tại đây.

Thông thường, SIBO không chỉ do một loại vi khuẩn gây ra, mà là một loạt các chủng vi khuẩn thường được tìm thấy trong ruột kết. 

Nguyên nhân của SIBO thường là sự kết hợp phức tạp của 4 vấn đề sau:

  • Giảm nhu động ruột, 
  • Acid dạ dày thấp, 
  • Chức năng miễn dịch kém và 
  • Rối loạn chức năng van hồi manh tràng.

Khi thức ăn bạn tiêu thụ được nghiền nát, các chất dinh dưỡng và khoáng chất sẽ được hấp thụ trong ruột non và các chất cặn bã được hình thành và đào thải qua ruột già và ruột kết. Trong một hệ thống tiêu hóa khỏe mạnh, có một lượng lớn các chủng vi khuẩn nằm ở ruột già.

Đôi khi, sự cố ở van hồi manh tràng, một cơ vòng ngăn cách ruột non với ruột già và kiểm soát dòng tiêu hóa giữa hai bên, các vi khuẩn đó di chuyển ngược lại. Sự cố này có thể bắt đầu dẫn tới mất cân bằng vi sinh vật. Khi các loài vi khuẩn chuyển dịch hoặc sinh sôi trong ruột non, nó có thể ảnh hưởng lớn đến sự hấp thụ vi chất dinh dưỡng cũng như gây ra các triệu chứng SIBO.

Khi những gì bạn ăn ứ đọng quá lâu trong ruột non, sẽ gây ra rắc rối này. Sự di chuyển chậm chạp – thường do nhu động dạ dày giảm hoặc tiết axit dạ dày thấp – sinh ra sự phát triển quá mức của vi khuẩn. Điều này tạo ra sự mất cân bằng vi sinh vật trong ruột non và cảm giác khó chịu xảy ra sau đó.

Các loại vi khuẩn (dù quá nhiều hay không đúng loại) trong ruột non cũng có thể góp phần gây ra sự thiếu hụt dinh dưỡng vì chúng cản trở quá trình tiêu hóa và đồng hóa. Trên thực tế, những vi khuẩn này ức chế sự hấp thụ các chất dinh dưỡng như vitamin B12, vitamin A, vitamin D, vitamin K, sắt và một số axit amin.

Ai có nguy cơ?

Những người có hệ thống miễn dịch yếu đặc biệt dễ bị SIBO. 

Các bệnh kinh niên như tiểu đường (Loại 1 và Loại 2), hội chứng ruột kích thích IBS, bệnh Celiac, bệnh Crohn, bệnh Lupus, acid dạ dày thấp. 

Sẹo mổ cũ ổ bụng.

Các nguyên nhân tắc nghẽn đường tiêu hóa.

Các loại thuốc như thuốc kháng sinh, thuốc ức chế bơm proton, thuốc kháng axit và ma tuý cũng có thể làm tăng khả năng phát triển SIBO. 

Uống nhiều rượu cũng có liên quan đến SIBO trong một số nghiên cứu nhất định. Ngay cả một cơn ngộ độc thực phẩm cũng có thể phá vỡ hệ thống của bạn, đủ để kích hoạt sự phát triển quá mức của vi khuẩn ruột non – đó chính xác là những gì đã xảy ra với một vài thành viên trong gia đình tôi trước đây.

Các dấu hiệu và triệu chứng là gì?

Các triệu chứng của SIBO có thể nhẹ hoặc dễ dàng (nhầm lẫn) được quy cho một tình trạng khác, trong khi những triệu chứng khác có thể nặng và không thể phớt lờ được. Đây là lý do tại sao SIBO rất khó chẩn đoán. Bất kỳ điều nào sau đây có thể chỉ ra SIBO:

  • Đau bụng và khó chịu
  • Đầy hơi và chướng bụng
  • Khí và ợ hơi
  • Ợ nóng
  • Mệt mỏi
  • Buồn nôn
  • Tiêu chảy hoặc táo bón
  • Hội chứng ruột kích thích (IBS)
  • Bệnh viêm ruột (IBD)
  • Giảm cân
  • Thiếu máu và thiếu hụt chất dinh dưỡng khác
  • Sương mù não và các triệu chứng tâm trạng

Một số gặp phải các triệu chứng toàn thân bao gồm đau đầu, mệt mỏi, đau khớp và cơ, và một số bệnh về da.

Chuyện gì xảy ra tiếp theo?

Tin tốt là mặc dù nghiên cứu về SIBO đang được tiến hành và vẫn còn nhiều điều cần tìm hiểu, nhưng vẫn có những cách để chẩn đoán chính xác và điều trị tình trạng bệnh lý này. Trong kỳ  tới, chúng ta sẽ xem xét cách mà các triệu chứng SIBO và IBS trùng lặp như thế nào và các xét nghiệm khác nhau sẵn có để xác định xem bạn có bị mắc SIBO hay không.

Nếu bạn nghĩ rằng bạn có thể bị SIBO và muốn giảm nhẹ các triệu chứng của mình, vui lòng liên hệ với bác sĩ lâm sàng có tay nghề cao để hướng dẫn bạn quy trình.

Bác sĩ Ashley Turner là một bác sĩ chữa bệnh theo liệu pháp tự nhiên được đào tạo truyền thống và là bác sĩ được hội đồng chứng nhận về sức khỏe toàn diện của Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe Phục hồi. Một chuyên gia về y học chức năng, Turner là tác giả của hướng dẫn chữa bệnh đường ruột “Nhà bếp phục hồi sức khoẻ” và “Truyền thống phục hồi sức khoẻ”, sách dạy nấu ăn có các công thức nấu ăn cho một kỳ nghỉ không viêm nhiễm.

Bác sĩ Ashley Turner thực hiện
Tân Dân biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Xem thêm:

Với 22 ngôn ngữ, Epoch Times là một kênh truyền thông Mỹ độc lập theo nguyên tắc Sự Thật và Truyền Thống. Thông qua những bài báo trung thực, cung cấp sự thật và làm sáng tỏ những vấn đề xã hội quan trọng, Epoch Times mong muốn gửi đến Quý độc giả những giá trị nhân văn của sự chính trực, lương thiện, lòng trắc ẩn, hay những bài học quý giá từ lịch sử, đồng thời tôn vinh các giá trị phổ quát của nhân loại.

Rất mong nhận được sự ủng hộ và đồng hành của Quý độc giả thông qua việc chia sẻ, lan tỏa các bài viết đến với cộng đồng. Epoch Times tin rằng đây là cách để chúng ta cùng kiến tạo tương lai, đi tới một đại kỷ nguyên mới huy hoàng và đẹp đẽ hơn.


Mọi ý kiến và đóng góp bài vở, xin vui lòng gửi về: [email protected]