Cứ vào một khoảng thời gian nhất định trong năm, những du khách Mỹ dạo quanh khuôn viên Cung điện Versailles, Pháp, có thể phát hiện ra mùi hương nồng nàn quen thuộc của cây Virginia tulip  – loài hoa yêu thích của Nữ hoàng Marie Antoinette.

Nằm ở trung tâm của Queen’s Grove là cây hoa tulip Virginia, đây được cho là loài hoa yêu thích của Nữ hoàng Marie Antoinette. Hiện tại, họ đã trồng thêm 150 cây hoa tulip, khiến Queen’s Grove thêm phần duyên dáng. (Ảnh: D. Saulnier/Cung điện Versailles)

Có nguồn gốc từ miền đông và miền nam Hoa Kỳ, cây Virginia tulip (Liriodendron tulipifera) với những bông hoa hình ly màu xanh nhạt hoặc màu vàng tươi rực rỡ, cùng với các loài thực vật bản địa khác của Hoa Kỳ như cây chùm ngây trắng (Chionanthus virginicus), lần đầu tiên được giới thiệu đến Pháp vào thế kỷ 18.

Cây hoa tuyết (fringe) là một trong những loài cây bản địa của Hoa Kỳ cũng có mặt tại Queen’s Grove trong Cung điện Versailles. (Ảnh: D. Saulnier/Cung điện Versailles)

Hiện tại, gần 150 cây Virginia tulip được trồng tại trung tâm của khu vườn Queen’s Grove trong Cung điện Versailles. Queen’s Grove vừa mới được trùng tu. 

Queen’s Grove trong Cung điện Versailles mới được trùng tu. (Ảnh: D. Saulnier/Cung điện Versailles)

Dự án trùng tu kéo dài hai năm, bao gồm các nghiên cứu kỹ lưỡng để đưa khu vườn trở về vẻ đẹp nguyên sơ vốn có như thời Nữ hoàng Marie Antoinette.

Cùng với hương thơm của hoa tulip, du khách được chào đón bởi mùi hương ngào ngạt của 600 bụi hoa hồng mới trồng. Những đóa hồng này nhằm bày tỏ lòng tôn kính đối với bộ sưu tập hoa hồng nổi tiếng thế giới của Nữ hoàng Marie Antoinette và tình yêu của bà đối với vẻ đẹp, hương thơm, và khả năng chữa bệnh của hoa.

Marie Antoinette là một nhà sưu tập hoa hồng nổi tiếng đầy đam mê. Giờ đây, 600 bụi hoa hồng mới đã được bổ sung cho Queen’s Grove tại Cung điện Versailles (Ảnh: D. Saulnier/Cung điện Versailles)
Nghệ sĩ thực vật nổi tiếng người Bỉ Pierre-Joseph Redouté đã cố vấn Nữ hoàng Marie Antoinette về nghệ thuật. Rosa centifolia foliacea thường được gọi là Provence hoặc Hoa hồng bắp cải, năm 1824, do Pierre-Joseph Redouté vẽ. Từng chấm màu được tô thủ công. (Ảnh: Phạm vi công cộng)

Dọc theo những đường biên của khu vườn, du khách có thể nghỉ ngơi dưới những tán cây Judas (Cercis siliquastrum), cây sơn thù du (Rhus typhina), anh đào trắng (Prunus virginiana), và cây hoa anh đào Nhật Bản (Prunus serrulata).

Queen’s Grove tại Cung điện Versailles được trùng tu với hơn 600 bụi hoa hồng, 650 cây lớn có hoa, 6,000 cây bụi có hoa và 147 cây hoa tulip Virginia. (Ảnh: D. Saulnier/Cung điện Versailles)

Thiết kế tuyệt vời 

Kiến trúc sư cảnh quan kiêm nhà làm vườn André Le Nôtre ban đầu đã xây dựng khu vườn Versailles nổi tiếng cho Vua Mặt Trời Louis XIV vào thế kỷ 17. Một phần trong thiết kế của Le Nôtre là 15 khu vườn liên tiếp, được bao quanh bởi cây cối, hàng rào, và giàn leo. Chúng trông giống như những căn phòng cá nhân trang nhã được trang trí bởi bình hoa, tượng, và đài phun nước.

15 khu vườn mà kiến trúc sư cảnh quan thế kỷ 17 André Le Nôtre thiết kế là những không gian riêng tư râm mát, bao quanh bởi cây cối, hàng rào hoặc giàn leo. Mỗi khu rừng có một chủ đề riêng biệt nhằm tạo cảm giác thích thú và ngạc nhiên cho du khách. (Ảnh: T. Garnier/Cung điện Versailles)

Khu vườn Labyrinth kỳ vĩ đã từng nằm ở vị trí hiện tại của Queen’s Grove. Tác giả Charles Perrault đã đề xuất với Vua Louis XIV rằng 39 đài phun nước, mỗi đài phun nước biểu thị một câu chuyện ngụ ngôn Aesop, nên được đặt trong Labyrinth như một cách để dạy dỗ con trai ông, Dauphin. Dự án này không tiết kiệm được chút chi phí nào. Các nghệ sĩ đã tạo ra 39 đài phun nước, và các con vật trong truyện ngụ ngôn của Aesop phun nước ra từ miệng như thể chúng đang trò chuyện. Nhà thơ Isaac de Benserade đã viết chú thích và đề thơ tứ tuyệt (quatrain) bên cạnh mỗi đài phun nước.

Người lớn và trẻ em đều ngạc nhiên trước sự sống động đầy mê hoặc này. Khu rừng này đã trở nên nổi tiếng đến mức Perrault xuất bản một cuốn cẩm nang có tên là “Labyrinte de Versailles”.

Khu vườn Queen’s Grove

Gần một thế kỷ sau, khoảng giữa 1775 và 1776, Vua Louis XVI, hôn phu của nàng Marie Antoinette, đã phá hủy khu rừng Mê cung Labyrinth vì lý do chi phí bảo trì dự án. Khu rừng được cải tạo lại thành khu vườn Queen’s Grove.

Vào thời của Nữ hoàng Marie Antoinette, Queen’s Grove là một khu vườn trang trọng của Pháp với hàng loạt cánh cổng mang phong cách Anh và những con đường uốn khúc thịnh hành thời đó.

Queen’s Grove mới được trùng tu trong Cung điện Versailles. Họ trồng lại nhiều loài thực vật không có nguồn gốc từ Pháp, bao gồm một số lượng lớn các loài hoa bản địa của Bắc Mỹ được du nhập vào Pháp trong thế kỷ 18. (Ảnh: T. Garnier/Cung điện Versailles)

Trái ngược với không gian mở của Versailles (những khu vườn trang trọng với những thảm hoa được ngăn cách bởi những con đường rải sỏi), Queen’s Grove đem lại cho nữ hoàng một không gian riêng tư. Đây là nơi bà có thể tránh xa những cặp mắt soi mói.

Một bức chân dung của Nữ hoàng Marie Antoinette, Đại Công tước Áo, Nữ hoàng Pháp và Navarre, do thợ khắc Pierre Alexandre Tardieu. In; khắc, kỹ thuật khắc lõm và khắc axit. Carnavalet-History of Paris Museum. (Ảnh: Miền công cộng)

Vua Louis XVI đã từng nói với Nữ hoàng Marie Antoinette rằng: “Dành tặng bó hoa này cho nàng, một người rất yêu hoa,” khi ông tặng bà lâu đài Petit Trianon trong khu vườn Versailles. Những người chăm sóc Cung điện Versailles chắc chắn rằng tất cả những ai yêu hoa đều có thể thưởng thức bó hoa mang tên Queen’s Grove trong nhiều năm tới.

Để tìm hiểu thêm về Queen’s Grove mới được trùng tu tại Cung điện Versailles, hãy truy cập ChateauVersailles.fr.

Lorraine Ferrier
Ngân Hà biên dịch