Bắc Kinh cấm nhập cảng than của Úc hồi tháng 10/2020 – một hành động phần lớn được xem là một biện pháp trả đũa khác cho việc Canberra trước đó kêu gọi một cuộc điều tra độc lập về nguồn gốc của COVID-19.

Các lệnh trừng phạt đã khiến Úc lo ngại về những ảnh hưởng lên nền kinh tế, nhưng dữ liệu được công bố gần đây do Glencore – nhà sản xuất than lớn nhất Úc – cho thấy lệnh cấm này đã thất bại.

Glencore đã xuất cảng 15.5 triệu tấn than nhiệt trong quý 3 năm nay, tăng 15% so với cùng thời kỳ năm trước, theo báo cáo quý 3 của công ty này.

Là một trong những đại công ty khai thác hàng đầu thế giới, Glencore điều hành tổng cộng 17 mỏ than ở New South Wales và Queensland. Xuất cảng than nhiệt điện quý 3 đạt 15.5 triệu tấn không chỉ vượt mức 13.5 triệu tấn của quý 3/2020 mà còn đạt mức cao nhất kể từ quý 4/2019.

Theo công bố của Argus – một cơ quan thẩm định giá độc lập có trụ sở tại London – Glencore cũng xuất cảng 2.5 triệu tấn than cốc trong quý 3, cao hơn 32% so với cùng thời kỳ năm ngoái. 

Điều tra virus corona

Tháng 4/2020, Bộ trưởng Ngoại giao Úc Marise Payne và Thủ tướng Scott Morrison đều kêu gọi Tổ chức Y tế Thế giới mở một cuộc điều tra quốc tế độc lập về nguồn gốc của virus Trung Cộng, còn được gọi là virus corona mới.

Hành động này khiến Bắc Kinh tức giận và ông Cheng Jingye, đại sứ Trung Quốc đương thời tại Úc, đã thúc giục Canberra từ bỏ đề nghị “có động cơ chính trị” và đe dọa các hậu quả kinh tế.

Thủ tướng Úc Scott Morrison nói trong một cuộc họp truyền thông ở Sydney, Úc, hôm 15/10/2021. (Ảnh: Brendon Thorne/Getty Images)

Không lâu sau đó, Bắc Kinh đã thực hiện một loạt hành động.

Hôm 12/05/2020, Trung Cộng đã cấm nhập cảng thịt bò từ bốn nhà máy thịt bò Úc. Hôm 18/05, Trung Quốc đã áp đặt 80% thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với lúa mạch của Úc. Hôm 05/06, Trung Cộng đã cảnh báo công dân Trung Quốc không đến Úc, và hôm 09/06, và cảnh báo sinh viên tránh nước Úc khi xem xét đi du học.

Nhưng bất chấp các biện pháp trừng phạt kinh tế của Trung Cộng, ông Morrison đã đáp lại khi nói rằng: “Tôi sẽ không bao giờ đánh đổi các giá trị của chúng tôi.”

Hậu quả của các lệnh trừng phạt của Trung Quốc

Úc là nước xuất cảng than nhiệt lớn thứ hai thế giới sau Ấn Độ. Hồi tháng 10/2020, Úc đã xuất cảng 2.5 triệu tấn than sang Trung Quốc. Tuy nhiên, kể từ tháng 12/2020, xuất cảng than của Úc sang Trung Quốc bằng không do các lệnh trừng phạt kinh tế của Bắc Kinh, khiến các nhà cung cấp than của Úc phải tìm kiếm thị trường khác.

Theo Hellenic Shipping News Worldwide, người Úc đã tìm thấy những khách hàng mới trong chuỗi xuất cảng than toàn cầu, chẳng hạn như Brazil và Ấn Độ. Do đó, sau một thời gian ngắn xuất cảng lao dốc, xuất cảng than của Úc đã trở lại bình thường hồi đầu năm nay.

Hơn nữa, Úc cũng được hưởng lợi lớn từ việc giá than toàn cầu tăng vào dịp cuối năm nay.

Bà Tania Constable, Giám đốc điều hành của Hội đồng Khoáng sản Úc, cho biết trong một tuyên bố hôm 05/10: “Xuất cảng khoáng sản là nền tảng của sự thịnh vượng kinh tế của Úc.”

Bà nói, “Khi hoạt động khai thác mạnh, tất cả người Úc đều thắng.”

Nhà sản xuất than lớn nhất của Úc Glencore đã xuất cảng 15.5 triệu tấn than nhiệt trong quý 3 năm nay, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước, theo báo cáo quý 3 của công ty. (Ảnh: Robert Cianflone/Getty)

Theo Glencore, vào tháng Tám, các mỏ than của họ đã cung cấp 9,860 việc làm trực tiếp cho Úc, và 4,670 nhà cung cấp thượng nguồn đã cung cấp 56,330 việc làm. Nhìn chung, đóng góp trực tiếp và gián tiếp của công ty lên tới 13 tỷ AUD (tương đương 9.23 tỷ USD) vào hoạt động kinh tế.

Trớ trêu thay, Trung Quốc đã bị thiếu điện vào cuối tháng Chín, và theo báo cáo của Reuters, các nhà chức trách Trung Quốc sau đó đã quyết định thông quan 2.79 triệu tấn than nhập cảng của Úc vào tháng Mười.

Do đó, Úc trở thành nguồn nhập cảng than cốc lớn thứ tư của Trung Quốc chỉ một năm sau các lệnh trừng phạt trừng phạt của Trung Quốc.

Katheleen Li
Lưu Đức biên dịch