Hôm 22/11, Tòa thị chính New York đã di dời một bức tượng của Thomas Jefferson, cựu tổng thống Hoa Kỳ và là Tổ phụ Lập quốc, ra khỏi khuôn viên của họ tới Hiệp hội Lịch sử New York.

Bức tượng cao 7 feet và nặng 884 pound, được tạc vào năm 1833 và đã được đặt trong các phòng họp của hội đồng từ năm 1915. Bức tượng được trao cho tòa thị chính thành phố năm 1834 bởi Uriah Phillips Levy, một sĩ quan hải quân.

Hôm 18/10, Ủy ban Thiết kế Công cộng Thành phố New York đã bỏ phiếu đồng thuận dỡ bỏ bức tượng này trước năm 2022.

Các thành viên Ban họp kín người Mỹ gốc Phi Châu, Latin, và Á Châu của hội đồng này đã nói công khai rằng họ phản đối sự hiện diện của bức tượng tại tòa thị chính, và kêu gọi biểu quyết để di dời bức tượng, với lý do ông Jefferson có lịch sử là một chủ nô lệ.

“Jefferson là hiện thân của một số phần đáng xấu hổ nhất trong lịch sử lâu đời và đầy sắc thái của đất nước chúng ta,” Ủy viên Hội đồng Adrienne Adams, đồng chủ tịch Ban họp kín người Mỹ gốc Phi Châu, Latin, và Á Châu của hội đồng, nói với ủy ban vào thời điểm đó. “Đã đến lúc thành phố này cần sang trang và tiến về phía trước.”

Cùng một ủy ban gồm chín thành viên này mà có các thành viên được bổ nhiệm bởi Thị trưởng Bill de Blasio, một thành viên Đảng Dân Chủ, đã bỏ phiếu vào đầu ngày 22/11 để chuyển bức tượng đến Hiệp hội Lịch sử New York theo một thỏa thuận cho mượn 10 năm. Bức tượng sẽ được trưng bày tại phòng trưng bày tiền sảnh trong sáu tháng trước khi được chuyển đến phòng đọc sách của bảo tàng.

Bảo tàng này dự định cung cấp bối cảnh cho “di sản phức tạp” của ông Jefferson.

Bức tượng là bản sao thạch cao của một tác phẩm bằng đồng của nghệ sĩ người Pháp Pierre-Jean David D’Angers, hiện vẫn được trưng bày tại Tòa mái vòm của Điện Capitol Hoa Kỳ (the U.S. Capitol Rotunda) ở Thủ đô Hoa Thịnh Đốn.

Một bức tượng của cựu Tổng thống Hoa Kỳ Thomas Jefferson được chụp trong phòng họp hội đồng tại Tòa thị chính ở quận Manhattan của Thành phố New York, New York, hôm 19/10/2021. (Ảnh: Carlo Allegri/Reuters)

Jefferson là tổng thống thứ ba của Hoa Kỳ. Hình ảnh của ông xuất hiện trên đồng hai dollar. Ông cũng là một trong những gương mặt ở trên núi Rushmore. Tiểu sử tổng thống được công bố trên trang web của Tòa Bạch Ốc và gọi ông là “phát ngôn viên của nền dân chủ” và là “tác giả chính” của Tuyên ngôn Độc lập năm 1776.

Bà Keri Butler, giám đốc điều hành của ủy ban, ban đầu đã cố gắng ngăn các kênh truyền thông chứng kiến ​​việc di dời bức tượng, nhưng về sau đã dịu lại sau khi các thành viên của văn phòng thị trưởng và Hội đồng Thành phố can thiệp, theo New York Post đưa tin.

Bà Erin Thompson, một giáo sư tại Đại học Tư pháp Hình sự John Jay, cho biết: “Di dời một tượng đài mà không thảo luận công khai lý do tại sao cần làm điều đó thì quả là vô dụng. Tất cả người dân New York đều cần được nói về người mà họ muốn tôn vinh và lý do tại sao.”

Bà Thompson, tác giả của cuốn sách sắp ra mắt có nhan đề “Smashing Statues: The Rise and Fall of America’s Public Monument” (Đập phá Tượng: Sự xuất hiện và Sụp đổ của các Tượng đài Công cộng của Hoa Kỳ), nói rằng việc di dời bức tượng có thể gây ra một số tranh luận về lịch sử.

“Việc di chuyển bức tượng này không có nghĩa là người dân New York sẽ quên Thomas Jefferson là ai – nhưng một số người có thể chỉ biết được từ cuộc luận chiến là người đàn ông từng viết “tất cả mọi người đều bình đẳng” đã sở hữu hơn 600 đồng loại của mình,” bà Thompson nói.

Mimi Nguyen Ly
Cẩm An biên dịch