Trong cuộc họp báo ngày 16/9, Tổng thống Donald Trump đã có những lời lẽ gay gắt đối với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Ông cáo buộc tổ chức này đã lợi dụng Hoa Kỳ để “bòn rút tiền và việc làm của Hoa Kỳ vì lợi ích của Trung Quốc và các nước khác.”

Tổng thống Donald Trump nói chuyện với các phóng viên trong một cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc vào ngày 16/9/2020. (Ảnh Leah Millis / Reuters)

TT Trump đã được hỏi về vấn đề Hoa Kỳ có nên tiếp tục là một thành viên của WTO hay không, sau khi tổ chức này mới đây đã ra phán quyết phản đối Hoa Kỳ về việc áp 200 tỷ USD thuế quan đối với Trung Quốc. WTO đã phán quyết rằng các mức thuế của Hoa Kỳ đã phá vỡ các quy tắc thương mại vì chỉ áp dụng với Trung Quốc và cao hơn mức tối đa mà Hoa Kỳ đã đồng ý, và rằng Hoa Thịnh Đốn đã không giải thích một cách đầy đủ lý do áp đặt mức thuế ngoại lệ này.

Tổng thống trả lời rằng “WTO chưa bao giờ tốt với chúng ta”.

Theo tôi nghĩ, WTO được tạo ra để bòn rút tiền và việc làm của Hoa Kỳ vì lợi ích của Trung Quốc và các quốc gia khác –  đó là ý kiến ​​của tôi –  cho dù nó được tạo ra vì mục đích đó hay mới trở thành như vậy,” TT Trump nói.

Hoa Thịnh Đốn nói rằng các mức thuế mà chính phủ TT Trump áp đặt hai năm trước đối với hơn 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc là hợp lý vì Trung Quốc đã buộc các công ty phải chuyển giao công nghệ và sở hữu trí tuệ.

Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Robert Lighthizer cho biết rằng “Phán quyết này đã chứng minh điều chính phủ TT Trump đã nói trong suốt bốn năm qua: WTO hoàn toàn không đủ khả năng để ngăn chặn thói quen ăn cắp công nghệ tai hại của Trung Quốc.”

Tổ chức WTO, mà TT Trump trước đó gọi là một tổ chức “vô dụng”, được thành lập để giải quyết các tranh chấp thương mại quốc tế thông qua các quy tắc và thể chế đa phương. Ông Lighthizer và những người khác đã lập luận rằng WTO có thành kiến ​​với Hoa Kỳ, và rằng một số thành viên, đặc biệt là Trung Quốc, đã lợi dụng tư cách thành viên để thu lợi bất chính bằng cách theo đuổi các vụ tranh chấp thương mại chống lại các thành viên khác, trong khi bản thân họ lại xem thường các quy tắc này.

Những người chỉ trích hành vi của Trung Quốc sau khi nước này gia nhập WTO năm 2001 nói rằng, Trung Quốc được hưởng lợi từ việc tự do tiếp cận người tiêu dùng Hoa Kỳ, trong khi vẫn đóng cửa thị trường một cách có chọn lọc trước sự cạnh tranh nước ngoài; do đó các công ty Hoa Kỳ đành phải liên doanh với các doanh nghiệp do Trung Cộng kiểm soát. Bằng cách này, Bắc Kinh giành quyền tiếp cận với các công nghệ chủ chốt của Hoa Kỳ, đồng thời tiếp tục mô hình đàn áp bất đồng chính kiến ​​và vi phạm nhân quyền.

Sự tự do được hứa hẹn ở Trung Quốc đã không xảy ra,” ông Ronald J. Rychlak, giáo sư Luật khoa tại Đại học Mississippi, đã viết trong một bài ý kiến bình luận đóng góp cho Epoch Times. “Nhiều trí thức phương Tây và những người đồng cấp Trung Quốc đã lưu ý rằng Trung Quốc ngày nay còn ít tự do hơn so với một thập kỷ trước. Tự do ngôn luận, bất đồng chính kiến, và tôn giáo đều đã bị chế độ này đàn áp”.

Hôm 29/5, TT Trump đã nhận định rằng, “Kiểu hành vi sai trái của Trung Quốc đã quá nổi tiếng. Trong nhiều thập kỷ, họ đã xâu xé Hoa Kỳ, điều mà chưa ai từng làm trước đây. Hàng trăm tỷ USD mỗi năm đã bị thất thoát khi giao dịch với Trung Quốc, đặc biệt là trong những năm dưới thời chính phủ tiền nhiệm Obama. Trung Quốc cướp bóc các hãng xưởng của chúng ta, mang việc làm của chúng ta ra nước ngoài, rút ruột các ngành công nghiệp của chúng ta, đánh cắp tài sản trí tuệ của chúng ta, và vi phạm các cam kết đối với Tổ chức Thương mại Thế giới.

Tệ hơn nữa, họ còn được coi là một quốc gia đang phát triển, nhận được tất cả các quy chế ưu đãi mà những nước khác, bao gồm cả Hoa Kỳ, không được hưởng” TT Trump đề cập. Điều này đã mang lại cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới những đặc lợi, chẳng hạn như hưởng thuế suất ưu đãi trong thời gian dài hơn.

Năm 2018, TT Trump đã khởi xướng nỗ lực tái cân bằng mối quan hệ thương mại Hoa Kỳ–Trung Quốc, dẫn đến việc chính phủ của ông áp khoảng 400 tỷ USD thuế quan sau khi các cuộc đàm phán bị đình trệ.

Tác giả: Tom Ozimek
Biên dịch: Cẩm An