Hôm 16/06, Tổng thống (TT) Biden cho biết lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình không phải là “bạn cũ” của ông, khi ông bày tỏ lo ngại về sự sẵn lòng của Bắc Kinh trong việc trợ giúp truy tìm nguồn gốc của đại dịch virus Trung Cộng.

Khi được hỏi liệu tổng thống có gọi điện cho ông Tập và nhờ ông ấy “như hai người bạn cũ với nhau” để cho phép các điều tra viên của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) quay lại lần nữa hay không, ông Biden nói rằng, “Chúng ta hãy làm rõ điều này: Chúng tôi biết rõ về nhau, nhưng chúng tôi không phải là những người bạn cũ. Điều đó chỉ thuần túy là công việc thôi.”

Tổng thống Joe Biden tổ chức một cuộc họp báo sau hội nghị thượng đỉnh Hoa Kỳ-Nga với Tổng thống Nga Vladimir Putin, tại Geneva, Thụy Sĩ, hôm 16/06/2021. (Ảnh: Peter Klaunzer/Pool/Reuters)

Những nhận xét này dường như khác với những bình luận trước đây của TT Biden, khi ông tìm cách nhấn mạnh mối quan hệ thân thiết của mình với ông Tập vốn đã được vun đắp từ khi ông còn là phó tổng thống.

Vào thời điểm đó, ông Tập là phó chủ tịch Trung Quốc, vì thế ông là người đồng cấp với ông Biden. Theo TT Biden, hai người đã dành hơn 24 giờ trong các cuộc họp riêng và 17,000 dặm đi du lịch cùng nhau trong suốt quãng thời gian đó. Trong một chuyến công du năm 2013 khi ông Biden đến thăm Bắc Kinh, ông Tập đã gọi vị phó tổng thống đương thời này là “người bạn cũ của tôi”.

Trình bày tại một cuộc họp báo sau cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin ở Geneva, ông Biden đã hoài nghi về sự hợp tác của Trung Cộng với cuộc điều tra về nguồn gốc virus.

Tổng thống cho biết, “Trung Quốc đang rất cố gắng thể hiện mình là một quốc gia có trách nhiệm và rất, rất nhiệt tình giúp đỡ, và họ đang rất cố gắng nói về cách mà họ đang giúp thế giới trên phương diện COVID-19 và vaccine.”

“Hãy nhìn xem, một số điều nhất định quý vị không cần phải giải thích cho mọi người trên thế giới, họ nhìn thấy kết quả mà. Liệu Trung Quốc có đang thực sự cố gắng tìm cho ra ngọn ngành của vấn đề này không?”

Hồi tháng 05/2021, ông Biden đã lệnh cho các trợ tá của mình tìm câu trả lời về nguồn gốc của virus gây ra COVID-19, chủng virus lần đầu tiên được báo cáo ở thành phố Vũ Hán của Trung Quốc, và cho biết các cơ quan tình báo Hoa Kỳ đang xem xét các giả thuyết đối nghịch nhau, có thể bao gồm cả khả năng xảy ra sự cố trong phòng thí nghiệm ở Trung Quốc.

Đầu năm nay, một nhóm các nhà khoa học ngoại quốc và Trung Quốc, do WHO triệu tập để dành hai tuần thực địa ở Vũ Hán hồi tháng 02/2021, đã phát hiện [và ghi] trong báo cáo của họ rằng virus “có thể” được lây truyền từ dơi sang người qua một động vật khác, và khả năng bị rò rỉ từ một phòng thí nghiệm là “rất khó xảy ra”.

Nhưng báo cáo này đã bị chỉ trích rộng rãi, Hoa Thịnh Đốn và các chính phủ khác nói rằng nghiên cứu này là “không đầy đủ và không đi đến kết luận”. Ngoài ra, Bắc Kinh từ chối cung cấp cho nhóm nghiên cứu dữ liệu thô về các ca nhiễm đầu tiên của COVID-19 hoặc truy cập vào hồ sơ của Viện Virus học Vũ Hán – phòng thí nghiệm là tâm điểm của giả thuyết rò rỉ từ phòng thí nghiệm.

Trong những tuần gần đây, Hoa Kỳ và các đồng minh đã tăng cường kêu gọi một cuộc điều tra kỹ lưỡng về nguồn gốc của đại dịch, đồng thời gây áp lực buộc Bắc Kinh phải hợp tác toàn diện.

Hôm 13/06, các nhà lãnh đạo G-7 đã ra một tuyên bố chung kêu gọi “một nghiên cứu về nguồn gốc COVID-19 Giai đoạn 2 kịp thời, minh bạch, dựa trên cơ sở khoa học, do chuyên gia tiến hành dưới sự lãnh đạo của WHO, kể cả ở Trung Quốc, như khuyến nghị trong báo cáo của các chuyên gia.”

Cathy He
Bản tin có sự đóng góp của Reuters
Nguyễn Lê biên dịch