Hôm 21/02, Trung Cộng đã phát hành tài liệu chính sách chính đầu tiên trong năm, được gọi là “Văn kiện số 1”.  Xóa đói giảm nghèo và an ninh lương thực là những mối quan tâm hàng đầu của Trung Cộng năm 2021.

Một cuộc họp báo đã được tổ chức hôm 22/02 về Văn kiện số 1. Theo một bản tin của Đài Á Châu Tự do (RFA), Bộ trưởng Nông nghiệp Trung Quốc Đường Nhân Kiện cho biết “hai điều không được phép xảy ra” cho Trung Quốc vào năm 2021. Ông này nhấn mạnh rằng phải ngăn chặn tình trạng nghèo đói và khủng hoảng thiếu lương thực.

Khủng hoảng thiếu lương thực

Ông Hồ Bình, Tổng biên tập danh dự của Mùa Xuân Bắc Kinh, một tạp chí chính trị nổi tiếng có trụ sở tại Trung Quốc, nói với RFA, “Có hai vấn đề lớn mà Trung Quốc đang phải đối mặt: một là việc cung cấp lương thực nhỏ giọt, vốn không dồi dào; hai là sự phục hồi nông thôn cho thấy ở nông thôn còn nhiều vấn đề cơ bản và nghiêm trọng. Trước đây, các khu vực nông thôn từng khép kín và tự cung tự cấp, nay thì không còn nữa, và điều này liên quan trực tiếp đến chiến lược phát triển kinh tế của Trung Quốc.”

Dưới tác động của đại dịch COVID-19, các nước sản xuất ngũ cốc chính đã hạn chế xuất cảng. Điều đó đã báo nguy cho chế độ này, vì Trung Quốc phụ thuộc rất nhiều vào ngũ cốc nhập cảng.

Tại cuộc họp báo hôm 22/02, ông Đường đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng khối lượng sản lượng nông nghiệp bằng cách trích dẫn một câu ngạn ngữ của Trung Quốc, “Thủ trung hữu lương, tâm trung bất hoảng” (trong tay có lương thực rồi thì trong tâm không phải lo lắng).

Ông nói, “Tình hình quốc tế ngày càng bấp bênh và bất ổn. Vì vậy, về vấn đề an ninh lương thực, chúng ta không thể xem nhẹ.”

Năm 2020, The Epoch Times đã đưa tin Trung Quốc có thể đối mặt với cuộc khủng hoảng thiếu lương thực vì nhiều thiên tai tác động mạnh tới các khu vực nông nghiệp chính của nước này, cũng như vì các đợt phong tỏa COVID-19.

Hai người nông dân đang nghe đài cầm tay gần cánh đồng ngô ở làng Vi Giản, thuộc tỉnh Hà Nam, Trung Quốc ngày 30/07/2014. (Ảnh: Greg Baker/AFP/Getty Images)

Xóa đói giảm nghèo

Văn kiện số 1 tuyên bố rằng các quận đã thoát khỏi đói nghèo sẽ được ban cho “Giai đoạn chuyển đổi 5 năm” kể từ ngày họ chính thức được coi là thoát nghèo. Theo truyền thông Đại Lục, tuyên bố này đã khiến cư dân mạng Trung Quốc hoang mang. Một người hỏi trên mạng xã hội Trung Quốc, “Không phải đã thông báo rằng không còn nghèo [các quận nghèo] nữa sao? Cần ‘chuyển đổi’ để làm gì?”

Vào cuối năm 2020, khi Trung Cộng tuyên bố đã đạt được mục tiêu xóa đói giảm nghèo, một số cư dân mạng đã bày tỏ sự hoài nghi của họ. Đài phát thanh Hy Vọng (Sound of Hope) phiên bản Hoa ngữ đã phỏng vấn một quan chức Trung Cộng vào tháng 07/2020, người này cho biết “công cuộc xóa đói giảm nghèo” của Trung Cộng chủ yếu dựa trên định nghĩa mơ hồ về “nghèo đói” và thao túng dữ liệu. Quan chức Trung Cộng này muốn ẩn danh do lo ngại về vấn đề an toàn.

Hầu hết các khu vực nghèo đói của Trung Quốc là các quận nông thôn. Theo dữ liệu công khai, dân số nông thôn của Trung Quốc tính đến năm 2019 là khoảng 554.7 triệu người. Trung Cộng dự đoán rằng đến năm 2025, tỷ lệ dân số nông thôn trên 60 tuổi sẽ đạt 25.3%, tương đương với khoảng 124 triệu người.

Nhiều cư dân nông thôn không thể kiếm sống ở quê hương của họ và đã chuyển đến các thành phố làm công nhân nhập cư. Với mức lương thấp và thiếu bảo hộ lao động, hầu hết người lao động nhập cư phải bươn chải vất vả để kiếm sống.

Alex Wu
Nguyễn Lê biên dịch