Hôm 6/9, phát ngôn viên của CNN đã xác nhận thông tin thời hạn thị thực của nhà báo thường trú tại Bắc Kinh – ông David Culver bị rút ngắn còn 2 tháng thay vì 12 tháng như thông thường.

 “Tuy nhiên, sự hiện diện của chúng tôi tại Trung Quốc vẫn không thay đổi, và chúng tôi đang làm việc với chính quyền địa phương để bảo đảm điều đó tiếp tục diễn ra.”

Trước đó ngày 2/9, trong một cuộc họp báo tại Hoa Thịnh Đốn, ông David Stilwell, Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ về các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương cho biết, các hành động “qua lại” của Bắc Kinh chống lại các cơ quan truyền thông Hoa Kỳ là sự trả đũa “hoàn toàn không tương xứng với mong muốn đơn giản của chúng tôi là cân bằng mối quan hệ này”.

 “Có hơn 150 nhà ngoại giao Trung Quốc ở đây, những người làm việc cho truyền thông Trung Cộng, cũng đồng thời làm việc cho bộ tuyên truyền của Trung Cộng tại Hoa Kỳ, hiện không phải chịu bất kỳ sự hạn chế nào, trong khi chỉ còn một số ít nhà báo Hoa Kỳ tại Trung Quốc,” ông nói. “Hãy vẽ bức tranh đó để mọi người hiểu chúng ta đang nói về điều gì.”

Trong tuần qua, các nhà báo tiến hành thủ tục gia hạn thẻ báo chí (thường có giá trị trong vòng 1 năm) đã được thư thông báo rằng đơn của họ đang được giải quyết, thay vì một thẻ báo chí mới. Họ được khuyên nên mang theo lá thư đó cùng với thẻ báo chí đã hết hạn để chứng minh thân phận nhà báo.

Do thị thực Trung Quốc được gắn liền với thẻ báo chí của họ, các nhà báo này đã được cấp một thị thực mới chỉ có giá trị trong khoảng 2 tháng, ngắn hơn nhiều so với 12 tháng như thường lệ.

 Giới chức Trung Cộng đã nói rằng, thẻ báo chí tạm thời và thị thực liên quan đến họ có thể bị thu hồi bất cứ lúc nào, khiến các nhà báo ở trong tình trạng lấp lửng, không biết chắc là họ có thể ở lại Trung Quốc trong bao lâu.

Phóng viên David Culver, một công dân Hoa Kỳ, nằm trong số những nhà báo bị ảnh hưởng bởi hành động mới nhất này của Bắc Kinh. Hãng thông tấn CNN cho biết rằng các phóng viên bị nhắm mục tiêu bao gồm cả công dân Hoa Kỳ và không phải công dân Hoa Kỳ từ một số hãng truyền thông lớn của Hoa Kỳ, bao gồm cả tờ Wall Street Journal.

 Ông Culver đã được các quan chức Trung Cộng cho biết rằng hạn chế mới không liên quan gì đến các bài báo của ông, mà chỉ là một “biện pháp trả đũa” để đáp lại cách chính phủ TT Trump đối xử với các nhà báo Trung Quốc tại Hoa Kỳ.

Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tham gia lễ chào đón tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 9/11/2017. (Ảnh Andrew Harnik/AP)

Vào tháng 5, Hoa Thịnh Đốn đã giới hạn thời gian lưu trú của hầu hết các nhà báo Trung Quốc thường trú tại Hoa Kỳ xuống còn 90 ngày. Bắc Kinh cáo buộc rằng không có nhà báo nào của họ nhận được phản hồi từ chính phủ Hoa Kỳ về tình trạng đơn xin gia hạn thị thực mới nhất của họ, điều mà họ cho là đã làm gián đoạn nghiêm trọng công việc và cuộc sống của các nhà báo.

Nếu đơn xin gia hạn không được chấp thuận, các nhà báo Trung Quốc sẽ phải rời Hoa Kỳ vào đầu tháng 11, chính xác vào thời điểm thị thực Trung Quốc mới của ông Culver hết hạn.

Đầu năm nay, Bắc Kinh đã trục xuất hàng chục nhà báo của The New York Times, The Washington Post, và The Wall Street Journal sau khi chính phủ TT Trump giới hạn số lượng công dân Trung Quốc được phép làm việc tại các văn phòng truyền thông nhà nước của Trung Quốc ở Hoa Kỳ, dẫn đến việc cắt giảm một lượng lớn nhân sự trong các hoạt động này.

Kể từ đó, Hoa Thịnh Đốn ngày càng chỉ định nhiều văn phòng của các tổ chức thông tấn nhà nước của Trung Cộng tại Hoa Kỳ là “phái bộ nước ngoài”, yêu cầu họ phải nộp các thủ tục giấy tờ về tài chính và nhân sự cho chính phủ Hoa Kỳ. Bắc Kinh đã đáp trả bằng cách yêu cầu điều tương tự đối với nhiều kênh truyền thông của Hoa Kỳ tại Trung Quốc.

Ông David Stilwell cho biết rằng các kênh truyền thông Trung Quốc bị chỉ định rõ như vậy vì chính phủ Hoa Kỳ coi họ là các cơ sở tuyên truyền “được kiểm soát hiệu quả bởi Trung Cộng” chứ không phải là các tổ chức đưa tin độc lập.

Tác giả: Wire Service (The CNN Wire đóng góp vào bản tin này.)

Biên dịch: Thanh Bùi