Văn phòng Sáng chế Trung Quốc (CPO) đã công bố các đơn ghi danh bằng sáng chế về các công nghệ mới được phát triển để phát hiện người Duy Ngô Nhĩ. Nghiên cứu và các đơn ghi danh bằng sáng chế này do Quỹ Khoa học Tự nhiên Quốc gia của Trung Quốc (NSFC) tài trợ.

Một màn hình cho thấy khách tham quan đang bị ghi hình bằng camera an ninh sử dụng trí tuệ nhân tạo với công nghệ nhận dạng khuôn mặt tại Triển lãm Quốc tế Trung Quốc lần thứ 14 về An toàn và An ninh Công cộng tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế Trung Quốc ở Bắc Kinh hôm 24/10/2018. (Ảnh: Nicolas Asfouri/AFP/Getty Images)

CPO đã công bố một đơn ghi danh bằng sáng chế (với mã số CN201711408669, nộp cho CPO vào ngày 22/12/2017) có tiêu đề “Một loại HOG mới có tính năng nhận dạng hình ảnh khuôn mặt người Duy Ngô Nhĩ” (HOG là chữ viết tắt của thuật ngữ kỹ thuật histogram of oriented gradients – một thuật toán tạo ra các bộ mô tả thuộc tính đặc trưng của hình ảnh một đối tượng cụ thể, nhằm phát hiện ra đối tượng đó).

Hồ sơ ghi danh bằng sáng chế này tiết lộ rằng “việc nhận dạng khuôn mặt… có những ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực an ninh xã hội,” “người Duy Ngô Nhĩ có những nét khuôn mặt khác với người Hán,” và “Một cơ sở dữ liệu về khuôn mặt người Duy Ngô Nhĩ đã được xây dựng dựa trên những hình ảnh khuôn mặt điển hình của người Duy Ngô Nhĩ, có giới tính và tuổi tác khác nhau, được thu thập từ tất cả các khu vực tại Khu Tự trị Tân Cương,” trong bản mô tả chi tiết được công bố của hồ sơ này.

CPO cũng đã công bố một đơn đăng ký bằng sáng chế khác (với mã số CN201810588774, nộp cho CPO vào ngày 06/06/2018) có tiêu đề “Một loại phương pháp nhận dạng khuôn mặt người Duy Ngô Nhĩ theo thuật toán pha trộn mới.” Đơn ghi danh bằng sáng chế này thừa nhận người Duy Ngô Nhĩ thích đeo mạng che mặt, đội mũ và đeo kính, khiến cho khó nhận dạng khuôn mặt, và đã đề nghị một phương pháp cải tiến để phân biệt người Duy Ngô Nhĩ với người Hán chính xác hơn ngay cả khi khuôn mặt của họ bị che một phần.

Đơn vị nộp những đơn ghi danh bằng sáng chế này là Đại học Tân Cương, một trường đại học hàng đầu của Khu Tự trị Tân Cương, nơi cư trú của hầu hết người Duy Ngô Nhĩ ở Trung Quốc. Theo một tài liệu trên trang web của trường đại học này, công trình nghiên cứu hỗ trợ cho các đơn xin cấp bằng sáng chế đã được NSFC tài trợ với số chấp thuận dự án là 61462082.

Hai tiết lộ trên chỉ là một số ví dụ về các công nghệ phục vụ những mục đích phát hiện tương tự. Hôm 12/01/2021, IPVM (một tổ chức chuyên về giám sát video) cũng báo cáo rằng Huawei, Megvii, và một số công ty công nghệ Trung Quốc khác đã xin cấp bằng sáng chế tại Trung Quốc cho nhiều thiết bị và hệ thống khác nhau bao gồm cả những công cụ dùng để phát hiện người Duy Ngô Nhĩ và người dân tộc thiểu số khác.

Hôm 19/01/2021, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã chính thức nhận định rằng Trung Cộng đang phạm phải tội ác diệt chủng đối với người Duy Ngô Nhĩ và các nhóm người thiểu số khác ở Tân Cương, khi đó cựu Ngoại trưởng Mike Pompeo nói rằng có một “nỗ lực mang tính hệ thống của nhà nước Trung Cộng nhằm tiêu diệt người Duy Ngô Nhĩ.”

Alexander John
Cẩm An biên dịch