Theo một viện nghiên cứu thuộc chính phủ Pháp, bất chấp những nỗ lực sâu rộng của Bắc Kinh nhằm áp đặt mô hình độc tài của riêng họ lên thế giới tự do, địch thủ lớn nhất của nhà cầm quyền này vẫn là chính họ.

Phát hiện này đến từ một báo cáo bằng Pháp ngữ dài gần 650 trang có nhan đề “Hoạt động Gây ảnh hưởng của Trung Quốc” từ Viện Nghiên cứu Chiến lược thuộc Trường Quân sự (IRSEM), một cơ quan độc lập thuộc Bộ các Lực lượng Vũ trang Pháp.

Được công bố hồi đầu tuần lễ từ ngày 20–26/09, báo cáo cho biết Bắc Kinh đang tự cô lập mình trên trường quốc tế sau khi tiến hành những bước đi hung hăng trên mặt trận ngoại giao trong những năm gần đây. Hành vi này đã làm dấy lên phản ứng dữ dội ngày càng tăng, ngay cả từ các quốc gia có truyền thống thân thiện với nhà cầm quyền Trung Cộng.

“Trung Cộng là địch thủ lớn nhất của chính họ khi nói về việc gây ảnh hưởng,” báo cáo nêu rõ.

Các tác giả nhận thấy rằng mối bang giao của Trung Cộng với phương Tây đã xấu đi rõ rệt vào khoảng năm 2017.

Một ví dụ đáng chú ý là Thụy Điển, quốc gia phương Tây đầu tiên thiết lập liên hệ ngoại giao với nhà cầm quyền này sau khi Đảng Cộng sản Trung Quốc giành quyền kiểm soát Trung Quốc.

Theo báo cáo, mặc dù Bắc Kinh có được dư luận tương đối thuận lợi ở Thụy Điển, nhưng bước ngoặt bắt đầu vào năm 2017 với việc bổ nhiệm một đại sứ Trung Quốc mới, ông Quế Tòng Hữu (Gui Congyou).

Ngôn luận công kích của ông Quế – đe dọa các quan chức Thụy Điển không được tham dự lễ trao giải cho nhà bất đồng chính kiến ​​Trung Quốc từng bị giam giữ, chỉ trích phương tiện truyền thông sở tại đưa tin tiêu cực về Trung Quốc, và gây sức ép buộc một khách sạn ở Stockholm hủy bỏ một buổi lễ kỷ niệm Quốc khánh Đài Loan – đã “gây họa”, báo cáo này viết. Bộ ngoại giao Thụy Điển đã triệu tập ông Quế khoảng 40 lần kể từ khi ông này đến năm 2017. Các nghị sĩ của nước này đã yêu cầu trục xuất ông này hai lần. Xếp hạng của công chúng đối với Trung Quốc cũng giảm mạnh, với 80% người Thụy Điển hiện có quan điểm tiêu cực về Trung Quốc, so với thời điểm chưa đầy nửa năm trước đó.

Những người biểu tình giơ cao những tấm bảng và biểu ngữ khi tham dự một cuộc biểu tình ở Sydney để kêu gọi chính phủ Úc tẩy chay Thế vận hội Mùa đông Bắc Kinh 2022 vì hồ sơ nhân quyền của Trung Quốc, vào hôm 23/06/2021. (Ảnh: Saeed Khan/AFP/Getty Images)

Tại Úc, nơi mà Trung Quốc chiếm gần một phần ba kim ngạch xuất cảng, tâm lý người dân cũng đang chuyển sang hướng chống lại chế độ cộng sản này.

Các biện pháp trừng phạt thương mại mang tính trả đũa của Bắc Kinh đối với Canberra vì đã kêu gọi một cuộc điều tra độc lập về nguồn gốc virus vào năm 2020 đã chỉ toàn vấp phải sự gia tăng phản kháng chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc, kể cả trong giới học thuật. Trong khi đó, Úc đã thông qua một luật vào tháng 12/2020 để đặt thêm rào cản cho các công ty liên kết với Trung Quốc muốn mua tài sản của Úc.

Những tình cảnh tương tự cũng đã diễn ra ở những nơi khác: Phi Châu đã phản đối dự án Vành đai và Con đường đồ sộ của Trung Quốc, chỉ trích sáng kiến ​​xây dựng cơ sở hạ tầng này làm cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, ô nhiễm đất đai, và lạm dụng người lao động.

Một công nhân Trung Quốc mang vật liệu cho dự án Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường trị giá hàng ngàn tỷ USD của Trung Quốc ở Lào, hôm 08/02/2020 (Ảnh: Aidan Jones AFP/qua Getty Images)

Canada đã chỉ trích việc Bắc Kinh bắt giữ tùy tiện các công dân của nước này sau vụ [Canada] bắt giữ giám đốc điều hành Huawei Mạnh Vãn Chu (Meng Wanzhou), một hành động mà những người chỉ trích cho là ngoại giao con tin. Việc nhà cầm quyền này kìm hãm các quyền tự do ở Hồng Kông đã khiến Anh Quốc tức giận, và tình trạng vi phạm nhân quyền nghiêm trọng ở Tân Cương đã khiến hình ảnh của Bắc Kinh trông tệ hơn nữa trúc mắt các nền dân chủ phương Tây.

Báo cáo này lưu ý rằng vào tháng Hai, sáu quốc gia Trung và Đông Âu trong hội nghị thượng đỉnh “17+1” bị trì hoãn từ lâu với Trung Quốc đã chọn cử một đại diện cấp thấp hơn thay vì nguyên thủ quốc gia của họ như thông lệ, cho thấy một tâm thái “chán” kết giao với Bắc Kinh – nhiều khả năng liên quan đến hình ảnh đã bị hoen ố của nhà cầm quyền này. Khối bị khó khăn bủa vây này tiếp tục thu hẹp hơn nữa hồi tháng Năm năm nay, sau khi Lithuania rút khỏi nhóm.

Các tác giả cho biết họ hy vọng báo cáo này có thể gửi một cảnh báo tới các nhà lãnh đạo Bắc Kinh về hậu quả của những hành động của họ.

Báo cáo cho hay, “hành vi phản tác dụng” mà Bắc Kinh đã áp dụng trong những năm gần đây “đặt ra cho Trung Cộng một vấn đề về việc không được lòng người, bao gồm cả người dân của chính họ, đến mức mà cuối cùng có thể gián tiếp làm suy yếu Đảng này.”

Eva Fu
Hạo Văn biên dịch