Một cơ quan phản gián hàng đầu của Hoa Kỳ đã cảnh báo rằng Trung Cộng trong nhiều năm qua đã thu thập một lượng lớn dữ liệu chăm sóc sức khỏe của Hoa Kỳ, bao gồm cả thông tin di truyền học nhạy cảm. Điều này đặt ra những rủi ro nghiêm trọng về quyền riêng tư và an ninh quốc gia.

Bức ảnh được chụp hôm 06/02/2020, cho thấy một kỹ thuật viên phòng thí nghiệm đang làm việc trên các vật mẫu từ những người đã xét nghiệm virus corona tại phòng thí nghiệm “Fire Eye” ở Vũ Hán, Trung Quốc. BGI Group, một công ty giải trình tự bộ gen có trụ sở tại miền nam Trung Quốc, cho biết họ đã mở một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán hôm 05/02 nơi có thể xét nghiệm loại virus này cho 10,000 người mỗi ngày. (Ảnh: STR/AFP qua Getty Images)

Trung tâm Phản gián và An ninh Quốc gia (NCSC) cho biết trong một bản thông tin được công bố hôm 01/02 rằng, cùng với các cách thức bất hợp pháp như tấn công mạng, Bắc Kinh đã sử dụng các khoản đầu tư vào các công ty công nghệ sinh học của Hoa Kỳ và các mối liên hệ đối tác với các bệnh viện và trường đại học, để có quyền truy cập vào dữ liệu di truyền và y tế của Hoa Kỳ.

Cảnh báo này được đưa ra khi tập đoàn khổng lồ BGI về di truyền học của Trung Quốc vì sự xông xáo của họ trong việc đẩy ra các bộ xét nghiệm COVID-19 cũng như hỗ trợ các phòng thí nghiệm trên toàn thế giới; làm dấy lên những mối lo ngại về bảo mật dữ liệu. Đến tháng 8/2020, công ty này đã bán được 35 triệu bộ xét nghiệm nhanh COVID-19 cho 180 quốc gia và xây dựng 58 phòng thí nghiệm tại 18 quốc gia. Theo bản tin gần đây của CBS, công ty này đã tiếp cận một số tiểu bang của Hoa Kỳ vào năm 2020 để xây dựng và vận hành các phòng thí nghiệm xét nghiệm COVID-19, nhưng đã không có phòng thí nghiệm nào được chấp nhận sau khi các quan chức Hoa Kỳ cảnh báo về sự cộng tác này.

Tập đoàn BGI cho biết họ không có quyền truy cập vào dữ liệu bệnh nhân từ các phòng thí nghiệm hay từ các bộ xét nghiệm COVID-19 của mình, nhưng cựu giám đốc của NCSC, ông William Evanina, nói với CBS rằng các phòng thí nghiệm này giống như những con ngựa thành Troy: Bằng cách thiết lập thiết bị giải mã trình tự gen ở Hoa Kỳ, sau đó công ty này có thể sử dụng thiết bị đó để khai thác thông tin di truyền học của người dân Hoa Kỳ.

Bản thông tin lưu ý rằng công ty này đã có thể tiếp cận thị trường Hoa Kỳ và dữ liệu người dùng sau khi mua lại nhà sản xuất máy giải trình tự gen Complete Genomics có trụ sở tại California với giá 118 triệu USD vào năm 2013. Ba năm trước đó, tập đoàn BGI đã nhận được khoản vay 1.5 tỷ USD từ Ngân hàng Phát triển Nhà nước Trung Quốc.

Các công ty Trung Quốc, bao gồm cả BGI, cũng đã thiết lập sự hợp tác với các bệnh viện, trường đại học và viện nghiên cứu của Hoa Kỳ, cung cấp các dịch vụ giải trình tự gen chi phí thấp.

Bản thông tin trên cho biết: “Những sự hợp tác này cho phép các tổ chức Hoa Kỳ mở rộng khả năng nghiên cứu; trong khi đó các công ty Trung Quốc có quyền truy cập được vào nhiều hơn dữ liệu di truyền học của những nhóm người đa dạng hơn, và từ đó họ có thể sử dụng cho các sản phẩm và dịch vụ y tế mới.”

Một báo cáo năm 2019 cho thấy ít nhất 15 công ty Trung Quốc đã được cấp phép để thực hiện xét nghiệm hoặc giải trình tự gen của các bệnh nhân Hoa Kỳ, cho phép các công ty này truy cập vào dữ liệu di truyền học.

Bản thông tin lưu ý rằng thông tin về bộ gen của người dân Hoa Kỳ đặc biệt có giá trị đối với Trung Quốc do sự đa dạng sắc tộc trong dân số Hoa Kỳ. Điều này là do các bộ dữ liệu đa dạng sẽ hữu ích hơn trong việc nghiên cứu để xác định các bệnh di truyền. Năm ngoái,Trung Cộng đã thông qua luật hạn chế nghiêm ngặt khả năng các công ty nước ngoài trong việc tiếp cận dữ liệu sinh học của người Trung Quốc.

“Họ đang xây dựng một cơ sở dữ liệu khổng lồ trong nước,” Đặc vụ Giám sát FBI, Edward You, người trước đây là một nhà hóa sinh, nói với CBS, “Và nếu bây giờ họ có thể bổ sung dữ liệu đó bằng dữ liệu từ khắp nơi trên thế giới, thì đó chính là việc ai có được bộ dữ liệu lớn nhất, đa dạng nhất.”

“Và vì vậy, quả bom hẹn giờ ở đây là một khi họ có thể đạt được trí thông minh nhân tạo thực sự, thì họ sẽ bắt đầu cuộc chạy đua với những gì họ có thể làm với bộ dữ liệu đó.”

Nếu Trung Cộng có thể sử dụng cơ sở dữ liệu DNA khổng lồ này để tạo ra những bước tiến trong ngành y học cá nhân hóa, họ có thể bỏ xa các công ty Hoa Kỳ và gây nguy hiểm cho an ninh kinh tế của Hoa Kỳ.

Bản thông tin cho biết: “Mặc dù những loại thuốc mới từ Trung Quốc có thể đem lại lợi ích cho các bệnh nhân Hoa Kỳ, nhưng Hoa Kỳ có thể bị phụ thuộc nhiều hơn vào sự cải tiến và phát triển thuốc của Trung Quốc trong việc chữa bệnh, dẫn đến việc chuyển giao của cải, hợp tác kinh doanh mới và cơ hội việc làm lớn hơn tại Trung Quốc.”

Trung tâm NCSC cũng cảnh báo rằng Trung Cộng có thể kết hợp các bộ dữ liệu bộ gen với thông tin cá nhân của công dân Hoa Kỳ đánh cắp được trong các cuộc tấn công mạng trước đây để “nhắm chính xác mục tiêu” các viên chức trong chính phủ hoặc công ty nước ngoài để “theo dõi, thao túng hoặc tống tiền”.

Chẳng hạn, Trung Cộng có thể xác định các yếu điểm, ví như các thói nghiện ngập hoặc các bệnh tâm thần, của một mục tiêu bằng cách phân tích dữ liệu di truyền học và hồ sơ sức khỏe của người đó. Những thông tin như vậy có thể được dùng để tống tiền, dùng cho việc tuyển dụng người nước ngoài làm gián điệp cho Trung Cộng và đàn áp những người bất đồng chính kiến ​​ở nước ngoài.

Trung Cộng đã tích lũy được một lượng lớn dữ liệu cá nhân của người dân Hoa Kỳ thông qua một số vụ tấn công mạng lớn trong những năm gần đây – các cuộc xâm nhập vào cơ quan nhân sự của chính phủ Hoa Kỳ, cơ quan báo cáo tín dụng Equifax, và công ty bảo hiểm sức khỏe Anthem – dẫn đến việc đánh cắp thông tin cá nhân của hàng chục triệu công dân Hoa Kỳ.

Tổ chức NCSC cho biết bên trong Trung Quốc, Trung Cộng đã bắt đầu khai thác dữ liệu di truyền học để kiểm soát và đàn áp các dân tộc thiểu số theo đạo Hồi ở vùng Tân Cương xa xôi ở phía tây. Vào năm 2014, Trung Cộng đã bắt đầu một cuộc thu thập hàng loạt dữ liệu sinh trắc học của người dân địa phương, lấy mẫu DNA, dấu vân tay, quét mống mắt và mẫu máu. Những thông tin như vậy được nạp vào một cơ sở dữ liệu khổng lồ được sử dụng để khảo sát và nhắm mục tiêu vào các cá nhân. Các nhà nghiên cứu và những người ủng hộ cũng đã cảnh báo rằng bộ sưu tập DNA có thể được sử dụng để tạo điều kiện cho việc cưỡng bức thu hoạch nội tạng người Duy Ngô Nhĩ và các nhóm thiểu số Hồi giáo khác – hơn 1 triệu người trong số họ đang bị giam giữ trong một mạng lưới các trại tập trung.

Năm ngoái, Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã đưa hai công ty con của tập đoàn BGI vào danh sách đen vì vai trò của họ trong việc tiến hành phân tích gen của người Duy Ngô Nhĩ, hỗ trợ cuộc đàn áp của Trung Cộng trong khu vực này. Tập đoàn BGI phủ nhận việc họ có liên hệ đến vi phạm nhân quyền.

Cathy He
Hạo Văn biên dịch