Những món trang sức được chế tác bởi các nghệ nhân uy tín, mẫu thiết kế là độc nhất vô nhị, cho dù đó là mẫu của nhà thiết kế hay của bạn.

Trong khi hiện nay có vô vàn mẫu thiết kế trang sức thì việc sở hữu một chiếc nhẫn, vòng đeo tay, hay sợi dây chuyền độc nhất vẫn đem lại sức hấp dẫn rất lớn. Có hai cách để thực hiện việc này: Cách thứ nhất là mua những trang sức thiết kế riêng được làm sẵn bởi các nhà thiết kế chuyên làm ra những món hàng độc nhất vô nhị. Cách còn lại là làm việc với nhà thiết kế để làm ra món trang sức theo ý của bạn.

Sáng tạo là bất tận khi bạn làm việc với những nhà thiết kế lành nghề để chế tác những trang sức riêng (Ảnh: Ambers Designs/Shutterstock)

Phục sức một tác phẩm đầy nghệ thuật  

Trong 32 năm, Mark Lloyd, chủ tiệm trang sức Vanmark Jewelry ở Fort Lauderdale, Florida, thường xuyên chế tác các món đồ trang sức mang tính nghệ thuật. Nổi tiếng với những món trang sức có chủ đề về các loài cá, Lloyd cũng nhận các dự án thiết kế theo yêu cầu.

“Mục tiêu của tôi là tạo ra các món trang sức hoàn toàn đạt được mong đợi của khách hàng,” anh chia sẻ. “Chúng tôi bắt đầu với một thiết kế tổng thể dựa trên ý tưởng của khách hàng. Tôi sẽ đặt ra nhiều câu hỏi nhằm tinh chỉnh thiết kế tổng thể này và cho khách xem bản phác thảo về hình dạng của món trang sức. Tôi cũng đưa ra tổng chi phí ước tính để chắc chắn rằng nó phù hợp với ngân sách của khách. Khi nhìn vào bản phác thảo mà ánh mắt của họ sáng lên, tôi biết rằng chúng tôi đã sẵn sàng biến bản thiết kế ấy thành hiện thực.”

Phương pháp đúc mẫu chảy (lost wax) đòi hỏi kỹ năng của một nhà phẫu thuật và khả năng sáng tạo của một nghệ nhân (Ảnh: Đăng dưới sự cho phép của Vanmark Jewelers)

Những thiết kế độc nhất

Một nhà thiết kế khác cũng chế tác trang sức theo yêu cầu và cả các thiết kế riêng của mình là Robert Pelliccia. Các tác phẩm của anh được công ty JR Dunn Jewelers tại Lighthouse Point, Florida phân phối độc quyền.

Anh chia sẻ, “Chúng tôi tìm ý tưởng từ Pinterest để rút ngắn thời gian bắt đầu quá trình thiết kế của mình, chẳng hạn như việc tìm các họa tiết từ nhiều mẫu thiết kế khác nhau. Sau đó chúng tôi chắt lọc lại đến khi có được một thiết kế hoàn hảo.”

“Tôi có thể chế tác ra món đồ trang sức mới, sử dụng những hạt đá và kim loại sẵn có, nhưng có rất nhiều khách hàng yêu cầu tôi dùng những kim loại quý và đá quý mà họ được thừa hưởng hoặc lâu không dùng,” Lloyd cho hay. “Với cách làm này, khách hàng sẽ có được món trang sức yêu thương và mới mẻ.”

Trong giai đoạn này, nhà thiết kế và khách hàng sẽ thường xuyên trao đổi với nhau để bảo đảm rằng từ những món kim loại quý được cung cấp sẽ cho ra thành phẩm hoàn hảo.

“Tôi đã từng chế tác bạch kim, bạc, và nhiều loại vàng với độ tinh khiết khác nhau. Tôi cần phải làm sao để bảo đảm được màu sắc của thành phẩm sẽ trông giống hệt như khách hàng mong đợi,” anh chia sẻ. “Giai đoạn này tôi cũng cần quyết định được loại phông và kích thước của chữ được khắc vào trang sức cũng như các lớp kết cấu hoặc sản phẩm hoàn thiện như mong muốn.”

Khi bản thiết kế được hoàn thành, phần chi phí cuối cùng hoặc ước định sẽ được chốt cùng với khung thời gian hoàn thành sản phẩm. Rất nhiều nhà thiết kế cũng làm thành một hợp đồng và để khách hàng ký vào bản thảo. Nhà thiết kế cũng có thể yêu cầu một khoản tiền đặt cọc khoảng từ 20% đến 50% trên tổng chi phí vật liệu và khối lượng công việc cần thiết.

Trang sức theo yêu cầu được chế tác ra sao?

Có hai cách để chế tác trang sức theo yêu cầu

Anh Lloyd chia sẻ, “Bạn có thể sử dụng phương pháp đúc mẫu chảy hoặc hàn xì. Khoảng 90% các sản phẩm theo yêu cầu của tôi được làm bằng phương pháp đúc mẫu chảy.”

Nhìn chung, quy trình chế tác bắt đầu từ việc nhà thiết kế khắc một mẫu hình bằng sáp của tác phẩm. Một số nhà thiết kế sử dụng máy in 3-D để tạo ra mô hình sáp này. Sau đó, họ đặt mô hình sáp vào trong một ống hình trụ rồi đổ thêm thạch cao vào trong ống. Quá trình này cần được thực hiện cẩn thận để chắc chắn rằng bọt khí không xuất hiện trong thạch cao, vì có thể làm biến dạng trang sức thành phẩm.

Sản phẩm từ quá trình trên được nung trong lò qua đêm, trong thời gian này, mô hình sáp sẽ bị hóa hơi còn để lại khuôn âm bản. Vào ngày tiếp theo, nhà thiết kế có thể nấu chảy kim loại và đổ vào khuôn này.

Khi khuôn thạch cao được “làm nguội” trong nước mát, thạch cao sẽ tan ra và để lại món trang sức. Tại giai đoạn này, trang sức sẽ được chùi sạch, đánh bóng, và cẩn đá nếu cần. 

Lloyd chia sẻ rằng, quy trình hàn xì sẽ ít tốn thời gian hơn, vì khi ấy, nhà thiết kế có thể sử dụng những thành phần và vật phẩm được làm sẵn, từng mảnh riêng rẽ như phần móc cài của mặt dây chuyền chẳng hạn. Tuy nhiên, cả anh và Pelliccia đều thích phương pháp đúc mẫu chảy hơn. 

Nếu nhà thiết kế sử dụng đá quý, Lloyd lại thích cẩn chúng vào trang sức dưới sự quan sát của khách hàng. Anh chia sẻ, “Khách hàng cần phải tin tưởng tuyệt đối vào người thợ kim hoàn. Để bảo chứng cho niềm tin đó và loại bỏ bất kỳ nghi ngại nào trong việc dùng những viên đá quý của khách hàng, tôi sẽ quan sát và đo đạc kích thước của chúng trong giai đoạn thiết kế cùng với khách, yêu cầu khách đem viên đá trở lại khi tôi đã sẵn sàng cẩn chúng vào.”

“Trường hợp tôi cần phải giữ những viên đá quý, tôi sẽ dùng kính lúp để khách hàng có thể quan sát được tất cả những vết nứt chỉ riêng có của viên đá, đưa cho họ một bản vẽ thiết kế để xác nhận chính viên đá đó được cẩn vào thành phẩm.” 

Công việc chế tác ra một món trang sức theo yêu cầu có thể tiềm ẩn nguy cơ rằng món trang sức thành phẩm khác với hình dung ban đầu. Tuy nhiên, Lloyd và Pelliccia đều cho rằng nếu làm việc sâu sát với khách hàng trong giai đoạn thiết kế và cho họ xem mô hình sáp trước khi đúc, thì thành phẩm sẽ luôn là một món trang sức hoàn hảo.

Bill Lindsey
Thiên Minh biên dịch