Ngày 18/12, Tổng thống Donald Trump đã ký ban hành luật lưỡng đảng buộc các công ty nước ngoài đang niêm yết trên các sàn giao dịch của Hoa Kỳ phải tuân thủ các quy tắc kế toán của Hoa Kỳ – hành động này có thể khiến các công ty Trung Quốc bị hủy niêm yết khỏi các sàn giao dịch của Hoa Kỳ.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đứng trên Ban công Truman của Tòa Bạch Ốc ở Hoa Thịnh Đốn, hôm 5/10/2020. (Ảnh Erin Scott/ File Photo/ REUTERS)

Đạo luật về Trách nhiệm Pháp lý của các Công ty Cổ phần Nước ngoài (The Holding Foreign Companies Accountable Act) sẽ yêu cầu các công ty Trung Quốc tuân thủ các tiêu chuẩn báo cáo và kiểm toán của Hoa Kỳ hoặc đối diện với việc bị loại khỏi các sàn giao dịch chứng khoán của Hoa Kỳ. Dự luật đã được thông qua tại Hạ viện hồi đầu tháng này (tháng 12) và đã được thông qua tại Thượng viện hồi tháng 5.

Theo đạo luật này, các công ty nước ngoài không tuân thủ các cuộc kiểm toán của Public Company Accounting Oversight Board (PCAOB) trong ba năm liên tiếp sẽ bị hủy niêm yết khỏi Hoa Kỳ. Quy tắc này cũng áp dụng cho các công ty có cổ phiếu được giao dịch theo hình thức không thông qua sàn giao dịch chứng khoán tập trung (over-the-counter, OTC).

Luật này tác động đến các công ty Trung Quốc như Alibaba Group Holding (NYSE: Baba), JD.com (Nasdaq: JD) và China Mobile (NYSE: CHL).

Các công ty mà Ủy ban này không thể tiến hành thanh tra, kiểm toán cũng sẽ phải xác nhận rằng họ không thuộc sở hữu hoặc bị kiểm soát bởi một chính phủ nước ngoài.

Hiện tại, Trung Cộng chặn các cơ quan giám sát nước ngoài, bao gồm cả Ủy ban Giao dịch Chứng khoán (SEC) và PCAOB, trong việc thanh tra toàn diện các báo cáo kiểm toán của các công ty có giao dịch chứng khoán mà trụ sở đặt tại Trung Quốc đại lục và Hồng Kông, viện dẫn lý do an ninh và bí mật quốc gia.

Các nhà lập pháp lưỡng đảng hoan nghênh việc ký thành luật dự luật này. Hạ nghị sĩ Brad Sherman (Dân Chủ–California) mô tả đó là “phần quan trọng nhất của luật bảo vệ nhà đầu tư được thông qua trong vài năm nay.”

“Mục đích không phải là để hủy niêm yết bất kỳ công ty nào, mà là để thuyết phục Trung Quốc chấp nhận sự giám sát về kiểm toán như các nhà đầu tư Hoa Kỳ cần, tương tự như những gì họ đạt được khi đầu tư vào các công ty Hoa Kỳ hoặc các công ty khác tại hơn 50 khu vực pháp lý nước ngoài,” ông Sherman, người đồng tài trợ của dự luật tại Hạ viện, cho biết trong một tuyên bố.

Thượng nghị sĩ Chris Van Hollen (Dân Chủ–Maryland), một nhà đồng tài trợ cho dự luật ở Thượng viện, đã mô tả đạo luật này là “cách tốt nhất” để “bảo vệ các nhà đầu tư Hoa Kỳ trước các doanh nghiệp gian lận đang tìm cách lợi dụng họ.”

Các công ty Trung Quốc đã bị giám sát gắt gao về các hành vi gian lận. Tuần trước, công ty khởi nghiệp Luckin Coffee có trụ sở tại Trung Quốc đã đồng ý trả cho SEC một khoản phạt 180 triệu USD do gian lận “một cách cố ý và cụ thể” về việc khai khống doanh thu năm 2019 và giấu khoản lỗ ròng. Đầu năm nay, thương hiệu đồ uống này cho biết một cuộc điều tra nội bộ phát hiện ra rằng giám đốc điều hành của họ đã làm giả doanh thu năm 2019 với mức chênh khoảng 310 triệu USD, khiến Nasdaq hủy niêm yết công ty này.

Theo một bản tin của tờ Wall Street Journal, năm nay có hơn một chục công ty Trung Quốc niêm yết tại Hoa Kỳ đã chuyển sang hình thức sở hữu tư nhân. Và nhiều công ty đã công bố các kế hoạch hủy niêm yết khi Hoa Thịnh Đốn tăng cường việc giám sát các công ty Trung Quốc.

Ngoài ra, tháng trước Tổng thống Trump đã ban hành một sắc lệnh cấm các nhà đầu tư Hoa Kỳ đầu tư vào hàng chục công ty có liên hệ với quân đội Trung Quốc. Sắc lệnh này sẽ có hiệu lực vào đầu tháng 01/2021, và cho các nhà đầu tư Hoa Kỳ khoảng thời gian đến tháng 11/2021 để thoái vốn khỏi các chứng khoán này.

Bản tin có sự đóng góp của Emel Akan.

Cathy He
Cẩm An biên dịch