Tổng thống (TT) Joe Biden và đã Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gặp nhau tại Geneva trong gần bốn giờ hôm 16/06, trong một phiên họp nhỏ ban đầu và sau đó là trong một cuộc họp lớn hơn với nhiều quan chức từ hai phía và kéo dài khoảng 65 phút.

Tổng thống Biden đưa ra khả năng trao đổi tù nhân với Nga

Nói chuyện với các ký giả, ông Biden cho hay ông đã nêu lên việc bỏ tù hai công dân Paul Whelan và Trevor Reed trong cuộc gặp với ông Putin, “Chúng tôi đã thảo luận về việc đó. Tôi sẽ theo đuổi tới cùng cuộc thảo luận đó.”

Ông Putin đã mở đường cho các cuộc thảo luận có thể diễn ra về việc trao đổi tù nhân với Hoa Kỳ để trả tự do cho những người Mỹ này và cho biết những cuộc thảo luận này sẽ còn tiếp diễn. Hoa Kỳ không bình luận ngay về những gì ông Putin thể hiện trong cuộc thảo luận này.

Tổng thống Biden đề cập đến việc giới hạn vùng bị tấn công mạng

TT Biden cho biết ông và ông Putin đã đồng ý thảo luận thêm về việc giữ cho một số cơ sở hạ tầng quan trọng không bị tấn công mạng. Ông Biden cũng nói rằng họ sẽ có các cuộc đàm phán bổ sung về việc truy quét tội phạm thực hiện các cuộc tấn công bằng mã độc tống tiền (ransomware).

Ông Biden nói với các ký giả tại Geneva rằng 16 loại cơ sở hạ tầng quan trọng nên được nằm trong vùng cấm các cuộc tấn công mạng, “chấm hết”. Ông cho biết điều này bao gồm cả lĩnh vực năng lượng và nước.

Hành động này diễn ra sau một cuộc tấn công ransomware (mã độc tống tiền) hồi tháng 05/2021 nhắm vào một trong những nơi vận hành đường ống lớn nhất ở Hoa Kỳ, khiến công ty buộc phải ngừng cung cấp nhiên liệu cho phần lớn Bờ Đông trong gần một tuần lễ. Vụ tấn công đó được đổ lỗi cho một băng nhóm tội phạm người Nga. Nga đã không hợp tác với các cuộc điều tra tội phạm ransomware và đã không dẫn độ các nghi phạm sang Mỹ.

Thảo luận về ‘các biện pháp kiểm soát vũ khí’

Tổng thống Nga Vladimir Putin, bên trái, và Tổng thống Mỹ Joe Biden bắt tay trong cuộc gặp tại ‘Villa la Grange’ ở Geneva, Thụy Sĩ, hôm Thứ Tư, 16/06/2021. (Ảnh: AP/Alexander Zemlianichenko, Pool)

TT Biden cho biết ông và ông Putin đã thảo luận chi tiết về “các bước tiếp theo mà các quốc gia của chúng ta nên thực hiện trong các biện pháp kiểm soát vũ khí” để giảm thiểu nguy cơ chiến tranh.

Ông không cho biết khi nào cuộc đàm phán này sẽ bắt đầu. Mục đích là tìm ra cách tạo tiền đề cho các cuộc đàm phán về thỏa thuận kiểm soát vũ khí nhằm nối tiếp hiệp ước New START được ấn định sẽ hết hiệu lực vào năm 2026.

Tổng thống Biden nhấn mạnh vấn đề nhân quyền trong cuộc hội đàm với ông Putin

TT Biden nói rằng ông đã nhấn mạnh các vấn đề nhân quyền trong cuộc gặp với ông Putin. Điều đó bao gồm cả trường hợp của hai người Mỹ mà ông Biden nói là “bị bỏ tù oan” ở Nga.

TT Biden cũng cho biết ông sẽ tiếp tục nêu lên mối lo ngại về những trường hợp như ông Alexei Navalny, lãnh đạo người Nga của phe đối lập với ông Putin đã bị bỏ tù.

Ông Biden nói thêm rằng ông sẽ không ngừng nêu ra những lo ngại về các vấn đề liên quan tới “các quyền căn bản của con người bởi vì đó là những gì thuộc về chúng ta.”

Nga, Hoa Kỳ tổ chức các cuộc đàm phán về an ninh mạng

TT Putin nói rằng ông và ông Biden đã đồng ý rằng hai quốc gia của họ sẽ bắt đầu tham vấn về an ninh mạng.

Sau cuộc gặp với ông Biden tại Geneva, ông Putin nói: “Chúng tôi tin rằng an ninh mạng là quan trọng đối với thế giới nói chung, đối với Hoa Kỳ nói riêng và đối với cả Nga nữa.”

Tổng thống Nga nói rằng hai nước “chỉ cần bỏ đi những lời bóng gió khác nhau, ngồi lại ở cấp chuyên gia và bắt đầu làm việc vì lợi ích của Hoa Kỳ và Nga.”

TT Putin nói rằng “hầu hết các cuộc tấn công mạng trên thế giới đều được thực hiện từ phạm vi mạng lưới của Hoa Kỳ,” cùng với Canada và Anh Quốc đứng vị trí thứ hai và thứ ba.

Tuy nhiên, các cuộc tấn công mạng gây thiệt hại lớn nhất được ghi nhận bởi Hoa Kỳ và Liên minh Âu Châu được quy cho cơ quan tình báo quân sự GRU của Nga, kể cả virus NotPetya gây thiệt hại kinh tế hơn 10 tỷ USD vào năm 2017, khi tấn công các công ty bao gồm cả hãng vận tải khổng lồ Maersk, công ty dược phẩm Merck và công ty thực phẩm Mondolez.

Tổng thống Putin tuyên bố bản án tù là xứng đáng với Navalny

Ông Putin nói rằng lãnh đạo phe đối lập Alexei Navalny đã nhận được những gì xứng đáng khi lĩnh án tù.

Ông Navalny, địch thủ chính trị nổi tiếng nhất của ông Putin, đã bị bắt hồi tháng 01/2021 khi trở về từ Đức, nơi ông đã dành 5 tháng để hồi phục sau một vụ đầu độc bằng chất độc thần kinh mà ông đổ lỗi cho Điện Kremlin thực hiện – một cáo buộc mà các quan chức Nga đã bác bỏ. Tháng 02/2021, ông Navalny bị tuyên án hai năm rưỡi án tù vì vi phạm các điều khoản của án treo từ một cáo buộc tham ô năm 2014 mà ông đã bác bỏ vì mang động cơ chính trị.

“Ông ta đã cố tình trở về để bị bắt,” ông Putin nói khi giữ thói quen không nhắc đến tên ông Navalny.

Trong tuần lễ từ ngày 07-13/06, một tòa án ở Moscow đã cấm các tổ chức do ông Navalny thành lập bằng cách quy cho họ là cực đoan, hành động mới nhất trong chiến dịch bịt miệng những người bất đồng chính kiến ​​và ngăn cấm những người chỉ trích Điện Kremlin tham gia tranh cử vào quốc hội trong tháng 09/2021.

Tổng thống Biden và Tổng thống Putin thiết lập ‘tham vấn’ về hiệp ước nguyên tử cập nhật

TT Putin nói rằng [đôi bên] đã đạt được một thỏa thuận để tiến hành các cuộc đàm phán Hoa Kỳ-Nga về việc hạn chế phổ biến vũ khí nguyên tử.

Ông Putin cho biết hai bên đã đồng ý rằng Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và Bộ Ngoại giao Nga sẽ thảo luận chi tiết về các cuộc đàm phán này.

Từ lâu, Nga đã kêu gọi khởi động các cuộc đàm phán ổn định chiến lược để có khả năng thay thế Hiệp ước New START về hạn chế vũ khí nguyên tử sau thời điểm [hiệp ước này] hết hiệu lực vào năm 2026.

Hoa Thịnh Đốn đã chấm dứt các cuộc đàm phán với Moscow vào năm 2014 để đáp trả việc Nga sáp nhập Crimea của Ukraine và sự can thiệp quân sự của nước này nhằm hỗ trợ lực lượng ly khai ở miền đông Ukraine. Các cuộc đàm phán sau đó đã được nối lại vào năm 2017 nhưng đạt được rất ít sự đồng thuận và đã không đạt được thỏa thuận về việc gia hạn hiệp ước New START.

Ngay sau khi TT Biden nhậm chức hồi tháng 01/2021, hai bên đã đồng ý gia hạn 5 năm của hiệp ước chỉ vài ngày trước khi hết hạn.

Moscow cho biết họ đã sẵn sàng đưa các vũ khí hủy diệt hàng loạt – chẳng hạn như phi cơ không người lái dưới nước chạy bằng năng lượng nguyên tử Poseidon và hỏa tiễn hành trình chạy bằng năng lượng nguyên tử Burevestnik – vào nội dung đàm phán với điều kiện Hoa Kỳ cũng đưa hệ thống phòng thủ hỏa tiễn và vũ khí không gian vào bàn đàm phán.

Tổng thống Putin nói không có sự thù địch trong cuộc gặp với ông Biden

Ông Putin đã mô tả ngữ khí của các cuộc hội đàm với ông Biden là “mang tính xây dựng” và nói rằng không có sự thù địch nào trong các cuộc hội đàm này.

Nhận xét của ông được đưa ra tại một cuộc họp báo sau khi ông cùng ông Biden gặp nhau tại Geneva cho một hội nghị thượng đỉnh có tính quyết định trong bối cảnh căng thẳng giữa phương Tây và Điện Kremlin.

Ông Putin nói: “Chúng tôi đã có sự đánh giá về nhiều vấn đề khác nhau, nhưng theo quan điểm của tôi, cả hai bên đều thể hiện mong muốn thấu hiểu lẫn nhau và tìm cách để xích lại gần nhau hơn.”

“Cuộc đối thoại khá mang tính xây dựng,” ông nói thêm.

Tổng thống Putin tuyên bố Nga và Hoa Kỳ sẽ đưa các đại sứ trở lại vị trí

TT Putin nói rằng ông cùng ông Biden đã đồng ý đưa các đại sứ của hai nước trở lại vị trí nhằm giảm căng thẳng.

Sự trở lại này của các vị đại sứ diễn ra sau một cuộc giằng co ngoại giao chứng kiến ​​sự cắt giảm sâu sắc về nhân sự ngoại giao.

Đại sứ của Nga tại Hoa Kỳ, ông Anatoly Antonov, đã được triệu hồi từ Hoa Thịnh Đốn khoảng ba tháng trước sau khi ông Biden mô tả ông Putin là một kẻ sát nhân.

Đại sứ Hoa Kỳ tại Nga, ông John Sullivan, cũng đã rời Moscow gần hai tháng trước sau khi Nga đề nghị ông trở về Hoa Thịnh Đốn để tham vấn.

The Associated Press
Hạo Văn biên dịch