Chính phủ Tổng thống (TT)  Biden đang đóng gần một nửa trong số 23 triệu mẫu Anh (92,000 km2) Khu Dự trữ Dầu khí Quốc gia ở Alaska (NPRA) hoạt động khoan dầu và khí đốt, đảo ngược một chính sách từ thời cựu TT Trump vốn cho phép phát triển dầu trên hơn 80% diện tích khu dự trữ này.

Cục Quản lý đất đai (BLM), thuộc Bộ Nội vụ, đã công bố quyết định này hôm 25/04.

Quyết định này đánh dấu sự quay trở lại với một kế hoạch của chính phủ cựu TT Obama nhằm quản trị khu vực trên, vốn cho phép chính phủ cho thuê tới 52% diện tích khu dự trữ để khai thác dầu khí.

Trong khi đó, phần còn lại khoảng 11 triệu mẫu Anh (48%) – bao gồm phần lớn diện tích đất nằm trong “các khu vực đặc biệt” và phần lớn khu vực ven biển của khu dự trữ dọc theo Biển Beaufort – sẽ bị đóng cửa không cho thuê khai thác dầu khí.

BLM đã thông báo hồi tháng Một rằng họ đã chọn kế hoạch của chính phủ cựu TT Obama làm “phương án thay thế ưu tiên” để xem xét thêm.

“Quyết định hôm nay bảo đảm rằng NPR-A sẽ được quản trị tương tự như với IAP 2013, đồng thời đưa vào một số quy định cho thuê và quy trình hoạt động có thể bảo vệ tốt hơn các loài bị đe dọa và có nguy cơ tuyệt chủng của IAP/EIS 2020, được xác nhận thông qua sự tham vấn với Cơ quan Cá và Động vật hoang dã Hoa Kỳ,” BLM cho biết.

BLM cho biết họ đã chuẩn bị “Xác định Tính phù hợp của Đạo luật Chính sách Môi trường Quốc gia (DNA) cho hành động này” và phân tích “việc đánh giá sự sinh tồn và tư vấn sinh học liên quan, xác định chúng vẫn phù hợp theo NEPA, Mục 810 của Đạo luật Bảo tồn Đất đai Lợi ích Quốc gia Alaska, và Đạo luật về Các loài Nguy cấp để hỗ trợ một quyết định mới của Bộ.”

NPRA là đơn vị đất công lớn nhất của quốc gia và nằm trên North Slope của Alaska. Vùng này thuộc sở hữu của chính phủ liên bang và được quản lý bởi Bộ Nội vụ.

Năm 2019, khu vực này đã đóng góp hơn 56 triệu USD doanh thu từ hoạt động cho thuê đất khai thác dầu khí, vốn được cho phép theo Đạo luật Sản xuất Dự trữ Dầu khí năm 1976 của Hải quân.

Đây cũng là nơi có những “khu vực đặc biệt” được bảo vệ bao gồm Hồ Teshekpuk và nhiều loài động vật hoang dã khác nhau như gấu nâu, tuần lộc, gấu Bắc cực, hải mã và cá voi beluga có nguy cơ tuyệt chủng, cùng những loài khác.

Một con gấu nâu đứng trên sông săn cá hồi để vỗ béo trước khi ngủ đông tại Vườn quốc gia Katmai và Khu bảo tồn ở Alaska, vào ngày 20/09/2020. (Ảnh: Được sự cho phép của Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ/Tài liệu phát tay qua Reuters)

Kế hoạch của chính phủ cựu TT Trump, nhằm tạo ra một quốc gia mạnh mẽ hơn và độc lập hơn về năng lượng, sẽ cho phép cho thuê dầu và khí đốt trên 18.6 triệu mẫu Anh của NPRA.

Tuy nhiên, kế hoạch này cũng bao gồm các biện pháp bảo vệ khác nhau đối với động vật hoang dã và các nguồn tài nguyên nhạy cảm. Kế hoạch của cựu tổng thống đã bị thách thức bởi hai vụ kiện gửi lên tòa án liên bang ở Alaska và sau đó chưa có hợp đồng cho thuê nào do các vụ kiện này.

BLM cho biết kế hoạch mới được thông qua trong tuần này cung cấp “sự bảo vệ tốt hơn các giá trị môi trường và việc sử dụng nguồn tài nguyên để sinh tồn trong NPR-A trong khi vẫn cho phép thăm dò và phát triển dầu khí phù hợp với các trách nhiệm quản lý của BLM trong khuôn khổ NPRPA”.

Quyết định này – được đưa ra trong bối cảnh giá dầu toàn cầu ngày càng biến động – đã được các nhóm môi trường ca ngợi vào hôm 25/04.

“Hành động của chính phủ tiền nhiệm nhằm mở hơn 82% diện tích khu dự trữ để cho thuê dầu và khí đốt đã không giải quyết được thực trạng của cuộc khủng hoảng khí hậu hoặc tác động đến các giá trị thiên nhiên hoang dã và động vật hoang dã quan trọng của khu vực này,” Giám đốc Hiệp hội Bảo tồn Hoang dã Alaska Kristen Miller cho biết.

“Quay trở lại kế hoạch quản trị năm 2013 là một bước đi đúng đắn trong thời gian tới và sẽ khôi phục các biện pháp bảo vệ đối với các khu vực quan trọng như Hồ Teshekpuk.”

Tuy nhiên, Thượng nghị sĩ Dan Sullivan, một đảng viên Cộng hòa từ Alaska và là người ủng hộ việc mở rộng cho thuê, đã chỉ trích quyết định này vốn được đưa ra vào thời điểm an ninh năng lượng đang yếu kém đã trở nên ngày càng trầm trọng hơn bởi cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Ông Sullivan nói trên Twitter rằng, “Những cụ bà Ukraine đang dũng cảm đứng lên chống lại xe tăng, nhưng TT Biden thậm chí không thể tự mình đứng vững trước cánh tả thức tỉnh và giải thoát hoạt động sản xuất năng lượng của Mỹ.”

Katabella Roberts
Nguyễn Lê biên dịch