Hôm 24/06, Tổng thống (TT) Joe Biden thông báo rằng Tòa Bạch Ốc đã đạt được thỏa thuận với một nhóm thượng nghị sĩ (TNS) lưỡng đảng về một kế hoạch cơ sở hạ tầng sau nhiều tuần đàm phán.

TT Biden xuất hiện cùng với một nhóm các nhà lập pháp, bao gồm ông Mitt Romney (Cộng Hòa–Utah), ông Mark Warner (Dân Chủ–Virginia), ông Rob Portman (Cộng Hòa–Ohio), bà Kyrsten Sinema (Dân Chủ–Arizona), ông Bill Cassidy (Cộng Hòa–Louisiana), ông Joe Manchin (Dân Chủ–Tây Virginia), và những người khác.

Tổng thống Joe Biden (giữa), từ trái sang phải, TNS. Jeanne Shaheen (Dân Chủ – New Hampshire), TNS. Rob Portman (Cộng Hòa- Ohio), TNS. Bill Cassidy (Cộng Hòa – Louisiana), TNS. Kyrsten Sinema (Dân Chủ-Arizona) ), TNS. Mark Warner (Dân Chủ -Virginia) và TNS. Mitt Romney (Cộng Hòa – Utah), nói chuyện sau khi nhóm TNS. lưỡng đảng đạt được thỏa thuận về một gói cơ sở hạ tầng tại Tòa Bạch Ốc hôm 24/06/2021. (Ảnh: Kevin Dietsch/Getty Images )

Ông Biden nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc rằng, “Để trả lời câu hỏi trực tiếp, chúng tôi có một thỏa thuận. Chúng tôi đã có những thỏa hiệp nghiêm túc cho cả hai bên.”

Thông báo được đưa ra sau khi các TNS làm việc trong nhiều tuần để tạo ra một gói chi tiêu giành được sự ủng hộ từ cả Đảng Cộng Hòa và Đảng Dân Chủ. Theo một tờ thông tin do Tòa Bạch Ốc công bố hôm 24/06, dự luật sẽ có trị giá khoảng 1.2 ngàn tỷ USD và sẽ đầu tư vào “cơ sở hạ tầng giao thông sạch” cũng như “cơ sở hạ tầng điện sạch” và “khắc phục hậu quả ô nhiễm”.

Theo dự thảo của thỏa thuận, các nhà lập pháp đã tìm kiếm 579 tỷ USD chi tiêu trên mức liên bang đang dự toán là 974 tỷ USD trong khoảng thời gian 5 năm và 1.2 nghìn tỷ USD nếu nó tiếp tục trong suốt 8 năm.

Nhưng bất chấp thông báo về thỏa thuận lưỡng đảng, vẫn chưa rõ liệu một số đảng viên  Đảng Dân Chủ hoặc Đảng Cộng Hòa có ủng hộ thỏa thuận này hay không.

TT Biden cho biết rằng, “Họ có lời hứa của tôi. Tôi sẽ kiên định với những gì chúng tôi đã đề nghị, và họ cũng đã hứa với tôi. Không ai trong chúng ta có tất cả những gì chúng ta muốn. Tôi đã không đạt được tất cả những gì tôi muốn. Nhưng điều này làm tôi nhớ lại những ngày chúng tôi đã từng làm được rất nhiều điều tại Quốc hội Hoa Kỳ.”

Ông Biden cũng đã đề nghị một gói [chi tiêu] liên quan, được gọi là Kế hoạch Gia đình Mỹ, kêu gọi thêm 1.8 ngàn tỷ USD chi tiêu cho giáo dục, chăm sóc trẻ em và các ưu tiên khác. Trong sự kiện tại Tòa Bạch Ốc, TT Biden cho biết ông hy vọng rằng sẽ có một sự thỏa hiệp.

Ông Biden nói, “Chúng tôi sẽ xem điều gì xảy ra trong dự luật “reconciliation” (cơ chế đặc biệt thông qua ngân sách tại quốc hội với số phiếu quá bán), quy trình ngân sách, và liệu chúng tôi có thể đạt được một số thỏa hiệp ở đó – còn nếu chúng tôi không thể, hãy xem liệu tôi có thể thu hút tất cả đảng viên Dân Chủ có cùng một quan điểm ở đó không, nhưng chúng tôi sẽ tiến hành một hệ thống “dual-track system” [theo đó chính phủ kiểm soát các lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế đồng thời cho phép doanh nghiệp tư nhân kiểm soát có giới hạn đối với các lĩnh vực khác.]”

Ngay sau thông báo của TT Biden, một số đảng viên Đảng Dân Chủ đã chỉ trích biện pháp này là quá nhỏ, vì họ tìm kiếm một gói [chi tiêu] trị giá hàng ngàn tỷ USD sẽ bao gồm nhiều tài trợ hơn cho các sáng kiến ​​liên quan đến khí hậu và các biện pháp chăm sóc trẻ em.

TNS. Richard Blumenthal (Dân Chủ–Connecticut) nói với các hãng thông tấn rằng, thỏa thuận hiện tại là “Quá nhỏ. Không đáng kể, thật thảm hại. Nó phải được kết hợp với gói chi tiêu thứ hai, mạnh mẽ hơn nhiều, đầy đủ để xứng đáng được bỏ phiếu, và tôi rất hy vọng rằng sẽ có một gói [chi tiêu] khác tiếp sau thỏa thuận này.”

TNS. Elizabeth Warren (Dân Chủ–Massachusetts) cũng báo hiệu rằng bà không hài lòng với kế hoạch cơ sở hạ tầng được đề nghị.

Bà nói với các phóng viên: “Chúng ta phải có toàn bộ, không cắt bỏ dù chỉ một phần nhỏ của nó.”

Và một số thành viên Đảng Cộng Hòa cho biết đề nghị này sẽ tăng thuế đáng kể.

Dân biểu Chip Roy (Cộng Hòa–Texas) viết trên Twitter, “Một nhóm nhỏ TNS đang thực sự mở đường hướng tới hàng ngàn tỷ USD tiền thuế và chi tiêu mới dưới chiêu bài ‘đàm phán cơ sở hạ tầng của lưỡng đảng.’ Đây là một thỏa thuận thô thiển đối với người Mỹ và mọi đảng viên Cộng Hòa nên từ chối nó, chấm hết.”

Vài giờ sau khi thông báo, ông Biden nói với các phóng viên rằng ông sẽ không ký vào dự luật trừ khi gói [chi tiêu] Kế hoạch Gia đình Mỹ cũng được Quốc hội thông qua.

Lãnh đạo phe thiểu số Mitch McConnell (Cộng Hòa–Kentucky) nói tại Thượng viện rằng, “Chưa đầy hai giờ sau khi công khai tán thành thỏa thuận của lưỡng đảng về cơ sở hạ tầng của các đồng nghiệp của chúng tôi, Tổng thống đã thực hiện bước đi bất thường là đe dọa phủ quyết nó. Đó không phải là cách để cho thấy quý vị nghiêm túc về việc đạt được kết quả lưỡng đảng.”

Jack Phillips
Lưu Đức biên dịch