Thượng viện đã phê chuẩn việc Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm tướng về hưu Lloyd Austin làm Bộ trưởng Quốc phòng. Đây là thành viên nội các thứ hai của ông Biden được chấp thuận trong vòng hai ngày sau khi tân tổng thống nhậm chức.

Hôm 22/01, ông Austin đã được Thượng viện chấp thuận trong một cuộc bỏ phiếu với tỷ lệ 93–2, với phiếu phản đối của các thượng nghị sĩ Josh Hawley (Cộng Hòa–Missouri) và Mike Lee (Cộng Hòa–Utah). Việc lên nắm giữ chức vụ người đứng đầu Ngũ Giác Đài giúp ông trở thành Bộ trưởng Quốc phòng da màu đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ.

“Đây là một vinh dự và đặc ân khi được phục vụ với tư cách là Bộ trưởng Quốc phòng thứ 28 của đất nước chúng ta, và tôi đặc biệt tự hào là người Mỹ gốc Phi đầu tiên giữ chức vụ này. Chúng ta hãy cùng bắt tay làm việc,” ông Austin viết trong một tweet sau khi được chấp thuận.

Trước cuộc bỏ phiếu của Thượng viện, ông Austin đã phải vượt qua rào cản về việc nhận được sự miễn trừ của Quốc hội cho phép ông vượt qua một đạo luật cấm các sĩ quan về hưu phục vụ trong chức vụ cao nhất của Ngũ Giác Đài trong vòng 7 năm, một quy định nhằm bảo vệ quyền kiểm soát dân sự đối với các lực lượng vũ trang Hoa Kỳ. Các nhà lập pháp đã đẩy nhanh quá trình miễn trừ hôm 21/01, theo đó Hạ viện bỏ phiếu chấp thuận với tỷ lệ 326–78, sau đó là Thượng viện với 69 thượng nghị sĩ chấp thuận và 27 người phản đối.

Tại phiên điều trần chấp thuận hôm 19/01, ông Austin đã cố gắng trấn an với các nhà lập pháp rằng ông sẽ thực hiện các biện pháp để bảo đảm rằng quyền kiểm soát dân sự đối với quân đội không bị ảnh hưởng.

“Tôi dự định trao quyền cho và bao quanh bản thân mình bằng các nhà lãnh đạo dân sự có kinh nghiệm, có năng lực, những người sẽ tạo điều kiện cho một mối liên hệ quân sự-dân sự lành mạnh, dựa trên cơ sở giám sát có ý nghĩa,” ông Austin cam kết.

Là tướng về hưu bốn sao của Quân đội, ông Austin nói với các nhà lập pháp tại buổi điều trần rằng một trong những ưu tiên hàng đầu của ông sẽ là chống lại mối đe dọa từ Trung Quốc.

“Rõ ràng, chiến lược sẽ được sắp xếp để chống lại các mối đe dọa, và Trung Quốc là mối đe dọa quan trọng nhất trong tương lai, bởi vì Trung Quốc đang trỗi dậy. Nga cũng là một mối đe dọa, nhưng nó đang suy giảm,” ông Austin nhận định.

Tướng về hưu Lloyd Austin chuẩn bị điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện trong phiên điều trần chấp thuận ông trở thành Bộ trưởng Quốc phòng tiếp theo, tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn hôm 19/01/2021. (Ảnh: Jim Lo Scalzo/Pool/Reuters)

Ông Austin đã chỉ ra một số lĩnh vực trọng tâm của quân đội Hoa Kỳ để có thể “đưa ra một biện pháp ngăn chặn đáng tin cậy” đối với Trung Cộng trong tương lai.

“Chúng ta sẽ phải đạt được một số bước tiến trong việc sử dụng điện toán lượng tử và trí tuệ nhân tạo (AI), vận dụng sự ra đời của các chiến trường được kết nối, các nền tảng dựa trên không gian vũ trụ. Đó là những thứ mà tôi nghĩ có thể cung cấp cho chúng ta các loại năng lực cần thiết để có thể ngăn chặn nguy cơ đe dọa từ một lượng lớn kho quân sự của Trung Quốc,” ông Austin nói thêm.

Một trong các mối đe dọa khác đòi hỏi sự chú ý chặt chẽ là mối đe dọa nguyên tử từ phía Iran.

“Nếu Iran có được năng lực nguyên tử, thì hầu như tất cả các vấn đề mà chúng ta phải đối mặt trong khu vực sẽ trở nên khó khăn hơn vì điều này. Hành vi của Iran tiếp tục gây bất ổn,” ông Austin nêu rõ trong phiên điều trần.

Ca ngợi những nỗ lực của chính phủ cựu TT Trump nhằm thúc đẩy hòa bình ở Trung Đông, ông Austin cho rằng Hiệp định Abraham bình thường hóa mối bang giao giữa Israel và bốn quốc gia Ả Rập khác là một “điều tốt.”

“Tôi nghĩ chắc chắn điều này đã gây thêm một chút áp lực lên Iran và tôi hy vọng nó sẽ có những tác động tốt,” ông Austin nhận định.

Căng thẳng với Iran vẫn ở mức cao, với việc cựu Ngoại trưởng Mike Pompeo tuyên bố tuần trước rằng nhóm khủng bố al-Qaeda đã có trụ sở mới ở đó.

Trong một bài diễn văn tại Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia, ông Pompeo chỉ rõ, “Al-Qaeda có một trụ sở mới, đó chính là Cộng hòa Hồi giáo Iran. Kết quả là, tác phẩm nguy hiểm của Bin Laden đã sẵn sàng có được sức mạnh và năng lực.”

“Chúng ta mà bỏ qua mối liên hệ giữa Iran và al-Qaeda này, thì chúng ta phải tự gánh chịu rủi ro. Chúng ta cần phải thừa nhận sự thật đó, chúng ta phải đương đầu với nó. Thật vậy, chúng ta phải đánh bại nó. Trục liên hệ này đang gây ra một mối đe dọa nghiêm trọng cho an ninh của các quốc gia, và cho chính tổ quốc Hoa Kỳ,” ông Pompeo nhận định.

Một trong những bước đi cuối cùng của chính phủ cựu TT Trump là đặt Israel dưới quyền phụ trách của Bộ tư lệnh quân sự Hoa Kỳ ở vùng Trung Á và Trung Đông (CENTCOM). Điều này đã tạo ra một động lực lớn cho các nỗ lực liên minh chống lại mối đe dọa trong khu vực do Iran gây ra.

Về các ưu tiên khác của mình, ông Austin nêu rõ tại buổi điều trần rằng ông sẽ hành động để chống lại nạn tấn công tình dục, phân biệt chủng tộc và chủ nghĩa cực đoan trong quân đội.

“Nếu được chấp thuận, tôi sẽ đấu tranh mạnh mẽ để dẹp bỏ nạn tấn công tình dục, trục xuất các binh sĩ phân biệt chủng tộc và cực đoan ra khỏi hàng ngũ, đồng thời tạo ra một bầu không khí trong đó bất cứ ai khỏe mạnh và sẵn lòng đều có cơ hội phục vụ đất nước này với nhân phẩm tốt đẹp,” ông Austin tuyên bố.

Hôm 22/01, Bộ Quốc phòng cho biết rằng ông Austin sẽ tới Ngũ Giác Đài, nơi ông sẽ tham gia các cuộc họp và nhận các báo cáo tóm tắt về hoạt động của Trung Quốc và Trung Đông.

Tom Ozimek
Yến Nhi biên dịch