Lòng trắc ẩn với bản thân nghĩa là tử tế hơn và thấu hiểu bản thân hơn khi đối diện với thất bại thay vì tự phê phán và chỉ trích những sai lầm và thiếu sót của mình. Thực hành điều này giúp bạn có được sức khỏe tốt cả về thể chất và tinh thần. 

Hơn nữa, thực hành trắc ẩn với bản thân khuyến khích phát triển trí tuệ và sáng tạo. Đây cũng là một cách hiệu quả để chiến thắng sự chần chừ trì hoãn. Điều này cho chúng ta một cái nhìn khách quan hơn về nhân cách và giá trị của chúng ta.

Chúng ta đều đã từng ở trong hoàn cảnh này, đợi trước cửa văn phòng phỏng vấn hoặc chuẩn bị cho một cuộc họp nhóm quan trọng. Bạn cảm thấy tự tin trước đó, nhưng khi càng gần đến giờ, bạn lại bắt đầu hoài nghi bản thân.

Thình lình tim bạn đập nhanh hơn, lòng bàn tay bắt đầu ẩm ướt. Và trong đầu bạn có một giọng hét lên rằng bạn sẽ làm hỏng hết mọi thứ.

Tại sao bạn lại nhẫn tâm với chính mình như vậy? Bạn sẽ không nói lời tiêu cực với bạn bè hay đồng nghiệp trong những tình huống như thế này, đúng không?

Mọi người thỉnh thoảng trải nghiệm những tình huống này, rất nhiều người trong chúng ta gặp khó khăn khi tự yêu thương chính mình. Và đó có thể là một điều vô cùng tai hại trong mọi khía cạnh cuộc sống của chúng ta.

Lòng trắc ẩn với bản thân là gì, và tại sao điều đó lại quan trọng?

Thay vì tự phê phán và chỉ trích những sai lầm và thiếu sót của bản thân, trắc ẩn với bản thân nghĩa là tử tế hơn và thấu hiểu bản thân hơn khi đối diện với thất bại – suy cho cùng thì có ai nói rằng bạn nhất định phải hoàn hảo đâu?

Có 3 yếu tố hình thành nên lòng trắc ẩn với bản thân:

  • Đối xử tử tế thay vì tự phê phán chính mình
  • Hòa ái hơn là cô lập
  • Tập trung thay vì suy nghĩ quá nhiều

Một số bạn có thể không tin rằng đây là một khái niệm mang tính cách mạng. Nhưng, đối xử tốt với chính bản thân quan trọng hơn những gì bạn từng biết. Ví dụ, Tiến sĩ Neff đã phát hiện ra rằng “lòng từ bi có liên quan mật thiết đến sức khỏe tinh thần.” Ngoài việc có lợi cho tinh thần và sự khỏe mạnh, lòng tự từ bi còn giúp cải thiện thể chất của chúng ta. Những người này thường chăm sóc bản thân tốt hơn qua các bữa ăn lành mạnh và hoạt động thể chất chăm chỉ.

Hơn nữa, thực hành trắc ẩn với bản thân khuyến khích phát triển trí tuệ và sáng tạo. Đây cũng là một cách hiệu quả để chiến thắng sự chần chừ trì hoãn. Điều này cho chúng ta một cái nhìn khách quan hơn về nhân cách và giá trị của chúng ta.

Thực hành trắc ẩn với bản thân như thế nào? 

Nếu bạn muốn đối xử tốt hơn với bản thân thì dưới đây là 8 gợi ý: 

Bạn bè của chúng ta không cần nghe rằng nỗi khổ của họ sẽ qua đi; chúng ta thừa nhận trải nghiệm của họ. (Ảnh: Odua Images/Shutterstock)

Đối xử với chính mình như cách bạn đối xử với bạn bè

Nhà tâm lý học, MBA, Catherine Moore khuyên rằng, “Bạn nên bắt đầu từ việc suy nghĩ xem mình nên đối xử như thế nào với người mà bạn quan tâm. Tuy rằng không phải khi nào chúng ta cũng có thể xoa dịu được nỗi đau của người khác, nhưng riêng về mặt này, chúng ta có thể thừa nhận những đau khổ của họ và nâng đỡ để giúp họ vượt qua và tiến về phía trước. 

  • Hãy cho phép bản thân được mắc lỗi. Cả hai lòng trắc ẩn với bản thân và lòng nhân đạo đều bắt nguồn từ hai câu nói này: “Chúng ta đều là con người.” và “Những người khác cũng vậy.” Thay vì bày tỏ những suy nghĩ, cảm xúc, hay hành xử như cách chúng ta vẫn thường làm, chúng ta có thể tha thứ cho bản thân giống như chúng ta bỏ qua cho người khác vậy. Bạn sẽ không nghĩ bạn mình là một người xấu tính nếu như họ không nghe máy khi bạn gọi tới đúng không? Tương tự như vậy, bạn cũng có thể chấp nhận những sai sót của bản thân và ghi nhớ rằng không có ai hoàn hảo cả; bạn cũng sẽ có những lúc làm sai mà thôi.
  • Hãy quan tâm đến bản thân như cách bạn quan tâm đến người khác. Ví dụ, bạn có thể nhẹ nhàng vỗ vào lưng hay nắm lấy tay bạn bè những lúc họ buồn, tổn thương, hay chán nản. Những cách này làm tác động đến “hệ thống quan tâm chăm sóc” và tiết ra oxytocin, một chất có lợi cho tim. Những cử chỉ này, cùng với ngôn ngữ dịu dàng tha thứ có thể truyền cảm hứng cho lòng tốt của bản thân, cho dù lúc đầu chúng ta có cảm thấy miễn cưỡng đi chăng nữa.

Tập trung vào những ưu tiên chính của bạn

Không phải ai cũng có những ưu tiên giống nhau. Nhưng nếu bạn muốn trở thành một phiên bản tốt nhất của mình và cảm thấy mãn nguyện, bạn nên tập trung vào những lĩnh vực sau đây;

  • MBS (Mind, Body, Spirit): “Không còn nghi ngờ gì nữa, những điều bạn cần ưu tiên trong đời sẽ luôn nên là tâm trí (Mind), thân thể (Body), và tâm hồn (Spirit) của bạn. Có thể đó là vì chúng ta cho rằng làm vậy sẽ thật ích kỷ nên thường lơ là bỏ qua . Nhưng bạn hãy thử nghĩ đi, nếu bạn xem nhẹ hạnh phúc của chính mình, làm sao bạn có thể sống hết mình, làm việc hiệu quả, và cống hiến cho xã hội được?”
  • Có những mối quan hệ lành mạnh. Những người có những mối quan hệ lành mạnh thường có sức khỏe tinh thần và thể chất tốt hơn.
  • Ước mơ và khát vọng. Sẽ không sao cả nếu đó là niềm đam mê, mục tiêu, tiếng gọi, hay lẽ sống của bạn – nếu bạn muốn sống một cách trọn vẹn, bạn cần xác định điều gì khích lệ bạn và theo đuổi nó. Hiểu được một chút về động lực của bạn sẽ cho bạn định hướng cũng như sự bền bỉ để thực hiện nó.
  • Phát triển bản thân. Phát triển và học tập là rất cần thiết. Bạn sẽ trở thành một con người hoàn thiện hơn về chuyên môn, nâng cao cả tay nghề và kỹ năng mềm của mình.
  • Thời gian và năng suất. Sắp xếp thời gian của bạn một cách hiệu quả sẽ khiến bạn có nhiều thời gian hơn cho những điều quan trọng.
  • Niềm hạnh phúc. Luôn luôn dành thời gian cho những điều bạn thực sự yêu thích.
  • Sự vững chắc. Ví dụ việc có một nguồn thu nhập ổn định cho phép bạn tận hưởng những thói quen đem lại niềm vui cho bạn.

Bày tỏ lòng biết ơn

Biết ơn có thể là một cảm giác vô cùng mạnh mẽ bởi vì việc đánh giá cao những gì bạn đang có đem lại cho bạn sức mạnh, thay vì ước muốn có được những thứ mà mình không có. Bạn có thể thực hiện điều này bằng cách đi bộ hoặc viết nhật ký về lòng biết ơn.

Lòng biết ơn làm bền chặt những mối quan hệ, đem lại hạnh phúc, và cải thiện chất lượng giấc ngủ của chúng ta. (Ảnh: Lopolo/Shutterstock)

Khi tập trung vào những gì mình được ban tặng, chúng ta cất lên tiếng nói tử tế từ nội tâm. Điều này giúp chúng ta thoát khỏi những khía cạnh tiêu cực của bản thân và thay vào đó hướng sự chú ý ra ngoài.

Hãy sống chú tâm hơn

Sự chú tâm được biết đến như là một nhân tố làm giảm tự phán xét. Kết quả là nó giúp tăng trưởng lòng trắc ẩn với bản thân. Thay vì phán xét hay ghét bỏ, điều quan trọng là luôn sống trong khoảnh khắc hiện tại.

Hãy lắng nghe những suy nghĩ và cảm xúc thay vì bảo chúng im lặng. Nhưng sau khi bạn cho phép chúng tuôn trào, hãy để chúng đi và đừng níu kéo.

Sống trong hiện tại và sống chú tâm giúp bạn có thể tận hưởng mọi khoảnh khắc trong cuộc sống. (Ảnh: 22Images Studio/Shutterstock)

Loại bỏ suy nghĩ tiêu cực

Hiểu được cách làm sao để đối thoại với chính bản thân khi bạn mắc lỗi là điều cần thiết. Nhưng không may là bất kể sai lầm lớn nhỏ thế nào, chúng ta thường có xu hướng nói xấu bản thân mình. Và điều này có thể làm hạ thấp giá trị của chính chúng ta.

Thay vì suy nghĩ tiêu cực, thì hãy tập luyện suy nghĩ tích cực bằng những cách sau:

  • Tập trung vào sức mạnh tinh thần bằng cách làm việc và đừng để ý đến những lỗi lầm của bản thân nữa.
  • Có sẵn một câu thần chú thất bại, chẳng hạn như “Tôi không hoàn hảo, và điều đó không sao cả.”
  • Tạo một phương châm của nhà sản xuất như chuyển từ “tôi phải” đến “tôi chọn”
  • Tránh suy nghĩ quá nhiều hoặc không suy nghĩ gì cả
  • Nói chuyện với bản thân như một người thứ ba
  • Tìm kiếm mặt tích cực của vấn đề
  • Loại bỏ những độc hại ra khỏi cuộc đời bạn
  • Đừng nản lòng nếu bạn vấp ngã. Thay vào đó, tiếp tục rèn luyện đến khi làm được

Khẳng định nội lực của bản thân

Chúng ta tự nói với bản thân những gì chúng ta muốn tin tưởng, và hầu hết chúng ta tự thuyết phục mình rằng đó là những điều đúng đắn. Nếu chúng ta để cho những suy nghĩ tự ti chi phối, chúng ta cũng sẽ bắt đầu tin vào những suy nghĩ đó – cho dù chúng có không đúng đi chăng nữa. Những suy nghĩ này làm suy yếu sức khoẻ và làm mất đi động lực, hạ thấp giá trị bản thân, và thậm chí dẫn đến trầm cảm.

Khẳng định nội lực của bản thân là sự phản bác trực tiếp với tư tưởng tự ti này. Việc lặp lại những câu nói tích cực giúp chúng ta có thể đánh bại những ngờ vực trong tâm. Nếu bạn chủ động nuôi dưỡng những suy nghĩ tốt đẹp, thì sẽ không có bất cứ một chỗ trống nào dành cho những suy nghĩ tiêu cực kia xâm nhập vào tâm trí bạn nữa.

Hơn nữa, các nghiên cứu cho thấy rằng những người nhận thức được giá trị của bản thân thường sáng tạo hơn, ít căng thẳng hơn, và có khả năng giải quyết vấn đề tốt hơn.

Là tiết khí cuối cùng trước khi bắt đầu mùa đông, Sương Giáng, về mặt biểu tượng, là thời gian để một người hướng nội, suy ngẫm lại về cuộc sống và thực hiện các thay đổi để trở nên tốt hơn.(Ảnh: Antonio Guillem/Shutterstock)

Không phải mọi thứ đều phải xoay quanh bạn

Chúng ta thường chú ý đến điều người khác nghĩ về mình. Buông bỏ sự công nhận của người đời là một lựa chọn bao dung.

“Tôi phải tốn rất nhiều thời gian để vượt qua điều này, nhất là khi muốn bỏ rượu,” cô Dani DiPirro tác giả của cuốn “Tiny Buddha” chia sẻ. “Trong một thời gian dài, tôi cảm thấy như tất cả mọi người đều đang phán xét tôi, có phải họ đang nghĩ tôi có vấn đề, hay tệ hơn nữa, những người thích uống rượu như họ liệu có thể lý giải được tôi hay không? (tại sao tôi lại bỏ rượu?)

Nhưng khi tôi đã vượt qua rồi, tôi phát hiện rằng hầu hết mọi người chẳng quan tâm tôi uống hay không uống – họ chỉ muốn tôi vui vẻ – nhận ra điều này khiến tôi thấy dễ dàng hơn khi quyết định mọi việc.

Và nếu như bạn đang gặp khó khăn – xin đừng do dự đến gặp chuyên gia tâm lý.

John Rampton
Kiên Tín biên dịch