Trong bài diễn văn Thông điệp Tiểu bang của mình hôm 08/03, Thống đốc California Gavin Newsom đã chỉ trích các tiểu bang Đảng Cộng Hòa đi chệch khỏi tầm nhìn của ông về chương trình “Định hướng California” và cho rằng sự giận dữ trong các phong trào dân túy cơ sở là mối đe dọa đối với nền dân chủ.

Ông Newsom ám chỉ các đối thủ chính trị và các nhóm cơ sở như những “tiếng nói ồn ào” và những “lực lượng quyền lực” mà không nêu danh tính của họ, tuyên bố rằng họ đang “gây ra nỗi sợ hãi” để chia rẽ người dân Mỹ.

Ông nói rằng: “Chúng ta đang bị cản trở bởi các tác nhân của một cỗ máy giận dữ quốc gia.”

Mặc dù Hoa Kỳ có thể không phải đối mặt với một “kẻ mạnh” đang tiến hành chiến tranh theo đúng nghĩa đen, ông Newsom cảnh báo về làn sóng thù địch đang gia tăng trên chính đất nước mình.

Cỗ máy giận dữ này đang “dựa vào sự tự mãn để làm xói mòn quyền bỏ phiếu” và đang “đổ lỗi cho những nhóm thiểu số dễ bị tổn thương, vẽ ra các âm mưu, và thúc đẩy sự khác biệt – tích cực khai thác sự tức giận của những người hay lo âu,” theo ông Newsom.

Sự giận dữ đó “tìm thấy một nơi nương náu khi mọi người cảm thấy mất kết nối với nhau một cách dễ hiểu và với tương lai chung của chính chúng ta khi tương lai đó không còn tươi sáng như trong quá khứ.”

“Đây là mối đe dọa mà tất cả chúng ta phải cùng nhau đối mặt và chứng minh rằng có một hướng đi tốt hơn – một hướng đi của California – tiến về phía trước,” ông nói. 

Ứng phó với đại dịch

Ông Newsom đã chỉ trích Texas và Florida về cách thức mà các tiểu bang này đã ứng phó với đại dịch COVID-19.

“Các đợt phong tỏa của [tiểu bang] chúng ta, đã từng gây nhiều đau khổ như vậy, nhưng lại cứu sống nhiều mạng người. Lệnh bắt buộc đeo khẩu trang đã giữ mạng sống cho nhiều người. Những lựa chọn của quý vị đã cứu được nhiều người,” ông bày tỏ. “California có tỷ lệ tử vong do COVID thấp hơn nhiều so với bất kỳ tiểu bang lớn nào khác – thấp hơn so với Texas [hoặc] Ohio. Thấp hơn so với Florida – chính xác là thấp hơn 35%.”

Ông Newsom cũng cam kết sẽ tiếp tục cuộc chiến cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe miễn phí cho những người nhập cư bất hợp pháp.

“Năm nay cùng với sự hỗ trợ của quý vị, chúng ta sẽ làm điều mà không một tiểu bang nào khác ở Hoa Kỳ làm được: Cung cấp [chăm sóc] y tế cho tất cả mọi người, bất kể tình trạng nhập cư [của họ],” ông cho biết.

Thống đốc tiểu bang California Gavin Newsom trò chuyện với các phóng viên tại AltaMed Urgent Care ở Santa Ana, California, hôm 25/03/2021. (Ảnh: John Fredricks/The Epoch Times)

‘Thay đổi’ hệ thống giáo dục

Ông Newsom cam kết rằng sẽ thay đổi hệ thống giáo dục của tiểu bang và một lần nữa chỉ trích Florida và Texas, nơi mà một số trường học đang loại bỏ một số sách về sắc tộc và giới tính ra khỏi thư viện hoặc danh mục các sách cần đọc.

Ông nói rằng, “Tôi không đề cập tới phiên bản cải cách giáo dục đang được thúc đẩy ở một số tiểu bang mà họ đang cấm đoán – theo đúng nghĩa đen, quý vị không thể bịa đặt ra điều này – cấm một số đầu sách, nơi quý vị có thể kiện giáo viên lịch sử của mình vì đã giảng dạy về lịch sử và nơi quý vị thậm chí không thể nói từ ‘gay’ (đồng tính nam). Tôi đang nói về sự thay đổi thực sự của hệ thống giáo dục công của chúng ta như điều mà chúng ta đang làm ngay tại tiểu bang California này.”

Ông Newsom đã hứa hẹn về “những chọn lựa thực sự cho các bậc cha mẹ và sự hỗ trợ chưa từng có cho con em của họ,” bao gồm “một lớp học hoàn toàn mới, lớp mẫu giáo chuyển tiếp cho mọi trẻ em.”

Ông cho biết kế hoạch này bao gồm “chín giờ học phong phú mỗi ngày với các chương trình phổ cập đúng nghĩa trước và sau giờ học chính thức, lớp học hè mở rộng, các bữa ăn dinh dưỡng cho mọi người, hàng triệu tài khoản tiết kiệm mới cho trẻ em và cao đẳng cộng đồng miễn phí.”

Kinh tế

Ông Newsom cho biết tiểu bang California đã thống trị ngành nghiên cứu, đổi mới, khởi nghiệp kinh doanh cũng như đầu tư mạo hiểm, và tiểu bang này vẫn là nền kinh tế lớn thứ năm trên thế giới.

Ông nói rằng: “Mức tăng trưởng GDP của chúng ta không chỉ vượt xa những tiểu bang còn lại của quốc gia, mà còn vượt xa hầu hết các nền dân chủ lớn khác của Tây phương. Hãy nghĩ về điều này: Chỉ riêng trong tháng 12/2021 có đến 25% việc làm dành cho người dân Mỹ đã được tạo ra ngay tại tiểu bang California này – một triệu việc làm mới chỉ trong 12 tháng qua [và] có nhiều doanh nghiệp mới khởi nghiệp trong thời điểm tồi tệ nhất của đại dịch, hơn cả Texas và Florida kết hợp lại.”

California đã chi 12 tỷ USD cho đợt giảm thuế tiểu bang lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Ông Newsom cho biết tiểu bang cũng đã tăng mức lương tối thiểu, tăng thời gian nghỉ bệnh hưởng lương, cung cấp nhiều thời gian nghỉ phép hưởng lương hơn và mở rộng dịch vụ chăm sóc trẻ em để giúp đỡ các bậc cha mẹ đang đi làm.

Vấn nạn vô gia cư

Ông Newsom thừa nhận rằng cuộc khủng hoảng vô gia cư đã trở nên ngày càng tồi tệ hơn tại California và trên khắp Hoa Kỳ.

Ông nói: “Quý vị biết đấy, chỉ cách đây vài năm, California không hề có bất kỳ chiến lược toàn diện nào – không có trách nhiệm giải trình cũng như không có nguồn lực đáng kể nào của tiểu bang – để có thể giải quyết vấn đề. Nhưng tất cả đã thay đổi.”

Ông Newsom cho biết, trong ba năm qua, tiểu bang đã phát triển một kế hoạch toàn diện để hỗ trợ người vô gia cư bằng cách yêu cầu trách nhiệm giải trình mới và cung cấp các khoản đầu tư chưa từng có cho các thành phố và quận ở tuyến đầu.

Ông nói rằng tiểu bang đã di dời 58,000 người [vô gia cư] ra khỏi đường phố kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát vào hai năm trước, nhưng cũng thừa nhận rằng chính phủ cần “giải quyết những gì đang xảy ra trên vỉa hè của chúng ta” và tiếp cận với những người rối loạn sức khỏe tâm thần, nhiều người trong số họ đang “tự điều trị” bằng ma túy hoặc rượu.

Theo ông, các khoản trợ cấp bồi thường việc dỡ lều trại [của người vô gia cư] của tiểu bang và chương trình Tòa án CARE mới đang cố gắng giải quyết những vấn đề đó.

Lều trại trên bãi cỏ công viên trước Thư viện Abbot Kinney Memorial Branch ở Venice, California, ảnh chụp hôm 18/02/2022. (Ảnh: John Fredricks/The Epoch Times)

Phản bác của Đảng Cộng Hòa

Bà Jessica Millan Patterson, chủ tịch Đảng Cộng Hòa tại Hạ viện tiểu bang California cho biết, kế hoạch của ông Newsom cho tiểu bang California đầy rẫy sự thất bại.

“Bản tự đánh giá sáng chói của ông Gavin Newsom không có một chút nào là thực tế. Đừng nhầm lẫn, bất chấp tham vọng trở thành tổng thống của ông ấy, ông Newsom là một thất bại và không có bài diễn văn nào có thể thay đổi được sự thật,” bà nói trong một tuyên bố được đưa ra sau bài diễn văn của ông Newsom.

“Tiểu bang California ngày nay có tỷ lệ thất nghiệp cao nhất nước Mỹ, giá xăng cao nhất, và chiếm hơn một phần tư số người vô gia cư trên toàn nước Mỹ. Tội phạm không ngừng gia tăng, trường học thất bại, và những người dân lâu đời của California đang chuyển đến các tiểu bang khác, nơi họ có thể đủ khả năng để sinh sống.”

Theo bà Millan, ông Newsom đã thất bại trong việc xây dựng hồ lưu trữ nước mới trong đợt hạn hán lịch sử, đã không thành thật về việc ngăn chặn nạn cháy rừng, và thất hứa trong việc xây dựng 3.5 triệu nhà ở mới.

Bà cho hay, “California từng là nơi mà mọi người tin rằng mọi thứ đều có thể xảy ra, nhưng ông Newsom và sự cai trị độc đảng áp bức của Đảng Dân Chủ đã biến tiểu bang của chúng ta thành một tiểu bang thuộc thế giới thứ ba – như ông Newsom đã từng nói.”

Ông Newsom đã đưa ra nhận xét này ở Los Angeles hồi tháng Một trong một sự kiện nơi ông giúp dọn dẹp các hộp và các loại rác khác dọc theo đường ray, nơi những tên trộm đã đánh cắp vô số gói hàng từ các chuyến tàu.

“Trông chúng ta như là một quốc gia thuộc thế giới thứ ba vậy,” ông nói vào thời điểm đó.

Bà Patterson gọi bài diễn văn của Newsom là “luận điệu cũ” mà Đảng Dân Chủ đã sử dụng “một cách đáng hổ thẹn” để bảo vệ “tình trạng thảm hại” này.

Lãnh đạo Đảng Cộng Hòa tại Thượng viện James Gallagher cho biết trong một tuyên bố rằng, dưới sự lãnh đạo của ông Newsom, người dân California đang ngày càng khó khăn hơn.

Ông bày tỏ: “Bất chấp việc ông ấy khoe khoang về nền kinh tế, tiểu bang California có tỷ lệ thất nghiệp cao nhất cả nước và lạm phát ở mức cao nhất trong vòng 40 năm qua. Việc giảm thuế xăng hồi tháng Bảy sẽ không có ích lợi gì đối với những người lái xe, hiện đang phải vật lộn với giá xăng cao nhất trong lịch sử, bị buộc phải lựa chọn giữa việc đưa đón con đến trường hay việc mua thức ăn hằng ngày.”

Ông Gallagher cho biết, ông Newsom đã chi 17 tỷ USD để giải quyết cuộc khủng hoảng vô gia cư, nhưng nó chỉ trở nên ngày càng tồi tệ hơn.

“Ông ấy đưa ra những tuyên bố cứng rắn về súng, nhưng tội phạm bạo lực đã gia tăng và người dân không cảm thấy an toàn trong cộng đồng của mình,” ông Gallagher cho hay.

Ông chỉ ra rằng lần đầu tiên trong lịch sử, dân số của California giảm dưới sự quản lý của ông Newsom.

“Nếu ông ấy nói rằng bài diễn văn Thông điệp Tiểu bang không là bất cứ thứ gì ngoài việc ‘đang gặp rắc rối,’ thì ông ta đã lầm,” ông Gallagher bày tỏ.

Brad Jones
Doanh Doanh biên dịch