Bất chấp những đợt phục hồi không liên tục, thị trường tài chính Hoa Kỳ đang trên đà suy giảm, với các chỉ số chuẩn hàng đầu sụt giảm trong giao dịch từ đầu năm đến nay, bao phủ danh mục đầu tư của các nhà đầu tư với sắc đỏ.

Ngay cả robot cũng đang gặp khó khăn trong việc tìm hiểu thị trường. Quỹ AI Powered Equity ETF đã giảm gần 9%, tụt lại phía sau Chỉ số Tổng lợi nhuận S&P 500 điểm chuẩn khoảng 5% cho đến hết hôm 08/02.

Nhưng các nhà giao dịch mua khi giá giảm hay bán khi giá tăng? Nói cách khác, ai đang mua và ai đang bán cổ phiếu đã trở thành chủ đề bàn tán của Wall Street, đặc biệt là khi các nhà phân tích cố gắng chèo lái con tàu của họ vượt qua sóng gió.

Các phương tiện truyền thông kinh doanh và các nhà quan sát trong ngành đã tìm hiểu thông qua các biểu mẫu 13F hàng quý, một tài liệu báo cáo theo quy định của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch (SEC) từ các nhà quản trị đầu tư tổ chức với hơn 100 triệu USD tài sản.

Về căn bản, điều đó làm nổi bật những gì mà những cá voi – những nhà đầu tư sở hữu một tỷ lệ lớn cổ phần của một công ty – đang mua và bán cổ phiếu đi.

Ví dụ, việc nắm giữ cổ phiếu trong quý 4 của Berkshire Hathaway cho thấy nhà Tiên tri của Omaha vẫn là một tay hâm mộ lớn của Apple. Ông Warren Buffett cũng đã mua cổ phiếu của Activision Blizzard trước việc mua lại của Microsoft và đầu tư thêm vào Chevron của Berkshire Hathaway.

Văn phòng Gia đình Duquesne của Stanley Druckenmiller đã bán tất cả cổ phần của mình trong công ty mẹ Meta của Facebook trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2021, đồng thời giảm lượng cổ phiếu nắm giữ của Moderna và Zoom Video. Văn phòng này cũng hé lộ cổ phần lớn mới trong Chevron và Snap.

Một nhà giao dịch làm việc, khi Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell đưa ra nhận xét trên màn hình, trên sàn của Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE) ở New York hôm 26/01/2022. (Ảnh: Brendan McDermid/file/Reuters)

Dữ liệu của JPMorgan Chase cho biết các nhà phân tích thị trường tin rằng các nhà đầu tư chuyên nghiệp đang kiên nhẫn mua vào khi giá cổ phiếu giảm.

Những nhà đầu tư lớn ở Wall Street đã theo dõi các lệnh mua và bán. Ngân hàng đã kiểm tra phiên giao dịch hôm 24/01 để thấy rằng có gần 8 tỷ USD lệnh bán nhiều hơn lệnh mua vào thời điểm giữa ngày. Tuy nhiên, đến cuối phiên giao dịch, khi các chỉ số chuyển sang vùng tích cực, lệnh mua đã vượt lệnh bán xấp xỉ 10 tỷ USD. Phần lớn cuộc đua này được thúc đẩy bởi các nhà đầu tư tổ chức hơn là các nhà giao dịch nhỏ lẻ.

Cùng lúc, các quỹ đầu cơ được Goldman Sachs giám sát lại đang tăng số lượng bán khống (short) của mình mặc dù đã bị Wall Street Bets trên Reddit [trang mạng bàn luận nên về cổ phiếu] đá rai vào năm 2021.

Dữ liệu riêng biệt từ Leuthold Group nêu bật, khối lượng bán khống đang ngày càng tăng.

Ông Greg Swenson, đồng quản lý của quỹ bán khống Grizzly Short Fund của Leuthold, đã viết trong tuần lễ 07–13/02 rằng, “Với lượng cổ phiếu bán khống đang chững lại và hoạt động bán khống hoạt động kém hiệu quả trở lại, chúng tôi nghĩ rằng hoạt động đó sẽ chỉ tăng lên từ đây. Xu hướng này, kết hợp với việc giảm lượng mua vào cổ phiếu để thanh toán các khoản bán khống khi thị trường di chuyển xuống thấp hơn, có thể sẽ dẫn đến sự biến động liên tục.”

Nói một cách đơn giản, những con cá voi đang kỳ vọng giá tăng (bullish) trên các cổ phiếu ưa thích của Wall Street và kỳ vọng giá giảm (bearish) đối với cái gọi là cổ phiếu do giới truyền thông thúc đẩy các nhà đầu tư nhỏ lẻ (meme stock) vì đã có mức tăng đáng kể trong bối cảnh truyền thông xã hội thúc đẩy năm 2021. Gần 18% cổ phiếu GameStop bị bán khống, còn cổ phiếu AMC thì ​​khoảng 21%.

Mặc dù các cổ phiếu này đã tích lũy mức nợ ký quỹ rất lớn trong vài năm qua, nhưng các nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn có tâm lý mua khi giá giảm.

Dữ liệu của Fidelity chỉ ra rằng khách hàng của công ty này đã mua khi giá thấp, với người dùng đặt bốn lệnh mua cho mỗi lệnh bán.

Các nhà giao dịch trên nền tảng giao dịch trực tuyến của tổ chức này đã thực hiện hơn hai lệnh mua cổ phiếu Amazon cho mỗi lệnh bán tại thời điểm giảm 7% trước báo cáo quý của công ty. Các nhà đầu tư cũng đặt 2.5 lệnh mua cho mỗi lệnh bán cổ phiếu Spotify Technology.

Hơn nữa, các nhà giao dịch nhỏ lẻ cũng đang thay đổi chiến lược đầu tư của họ, rời bỏ các cổ phiếu do được thúc đẩy trên trang mạng xã hội (meme stocks).

Ông Dan Raju, Giám đốc điều hành của Tradier, một công ty dịch vụ môi giới và công nghệ tài chính, nói với The Epoch Times: “Trong khi giai đoạn 2020–2021 chứng kiến ​​sự xuất hiện của các đợt tăng giá của cổ phiếu meme, các nhà đầu tư nhỏ lẻ hiện đang tham gia vào các phân khúc cổ phiếu được nhắm mục tiêu nhiều hơn như Cổ phiếu Metaverse vì một số công ty này đã thể hiện các nền tảng mạnh mẽ đồng thời tạo ra tham vọng đối với các nhà đầu tư trẻ tuổi.”

Ông Raju cho biết thêm nhiều nhà giao dịch nhỏ lẻ có khả năng chuyển sang quỹ chỉ số.

Ông nói: “Khi quy mô thị trường tiếp tục phát triển, việc áp dụng các quỹ Index dự kiến ​​sẽ tăng lên vì đây là một cách dễ dàng để các nhà đầu tư tự định hướng đa dạng hóa danh mục đầu tư của họ và cũng tiết kiệm phí tư vấn.”

Vì vậy, mua chứng khoán có phải là một chiến lược khôn ngoan ngay bây giờ? Goldman Sachs và Morgan Stanley ngày càng có quan điểm thiên về hướng “đi xuống” (bearish).

Ông David Kostin, giám đốc chiến lược cổ phiếu của Goldman, gần đây đã giảm mục tiêu S&P 500 cuối năm từ 5,100 xuống 4,900. Ông Michael Wilson, giám đốc chiến lược cổ phiếu của Morgan Stanley, cũng hạ mục tiêu S&P cuối năm xuống còn 4,440.

Họ nói các tác động chính của thị trường là lạm phát và Cục Dự trữ Liên bang.

Ông Wilson viết trong một ghi chú, khi báo cáo chỉ số giá tiêu dùng tháng Một cho thấy lạm phát tăng lên mức cao nhất trong 4 thập kỷ là 7.5%, “các thị trường đã định giá  khả năng 90% tăng 50 điểm cơ bản vào cuộc họp tháng Ba và tăng [lãi suất] 6–7 lần với mỗi lần 25 điểm cơ bản vào cuối năm.”

Cuối cùng, ông Wilson tin rằng có thể sẽ có “một cơn lốc xoáy cực đối với nền kinh tế và thu nhập.”

Các nhà giao dịch làm việc trên sàn của Sở giao dịch chứng khoán New York hôm 20/06/2017. (Ảnh: Spencer Platt/Getty Images)

Ông Robert Johnson, chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành tại Economic Index Associates chia sẻ tâm lý này, cảnh báo rằng các nhà đầu tư nên dự đoán mức tăng thấp hơn trong ngắn hạn.

Ông Johnson nói với The Epoch Times: “Gần như chắc chắn về việc Fed thắt chặt và tăng lãi suất vào năm 2022 có nghĩa là các nhà đầu tư nên giảm kỳ vọng của họ về lợi nhuận trên thị trường chứng khoán.”

Nhưng tác giả của cuốn sách “Đầu Tư Với Fed” cho biết, thị trường vẫn hướng tới tương lai.

Ông nói: “Chúng ta chắc chắn sẽ thấy lãi suất cao hơn trong tương lai. Nhưng phải công nhận rằng thị trường chứng khoán đang hướng tới tương lai. Nghĩa là, lãi suất cao hơn sẽ ảnh hưởng đến giá chứng khoán. Tuy nhiên, điều chưa biết chắc chắn là lãi suất sẽ tăng cao bao nhiêu.”

Như ông Johnson đã nói, thị trường tài chính được thúc đẩy bởi những câu chuyện kể. Với nhiều cốt truyện đang diễn ra, chẳng hạn như lạm phát giá tràn lan, Fed bắt tay thắt chặt định lượng, và căng thẳng địa chính trị ở Đông Âu, “câu chuyện hiện tại ngày càng tiêu cực.”

Sự tiến triển quan trọng tiếp theo sẽ là GDP quý đầu tiên. Ngân hàng Dự trữ Liên bang Atlanta, Wells Fargo, và CNBC Rapid Update đang dự báo mức tăng trưởng ở mức là hoặc dưới 2%.

Nhưng, giống như câu nói nổi tiếng của ông Buffett, các nhà đầu tư sẽ tham lam khi người khác sợ hãi hay sợ hãi khi người khác tham lam?

Andrew Moran
Nhật Thăng biên dịch