Tâm lý người tiêu dùng Hoa Kỳ, do Đại học Michigan đo lường, đã giảm xuống mức thấp nhất trong gần 11 năm, trong khi Bộ trưởng Ngân khố dự đoán lạm phát cao dai dẳng trong năm tới.

Kết quả sơ bộ cho tháng hiện tại cho thấy chỉ số tâm lý người tiêu dùng là 59.7; giảm 4.9% theo tháng khi so với 62.8 vào tháng Hai; và giảm 29.7% so với mức 84.9 vào tháng 03/2021.

Cuộc khảo sát cho rằng sự suy giảm trong tâm lý người tiêu dùng do thu nhập sau khi điều chỉnh theo lạm phát đang giảm, do giá nhiên liệu tăng trở nên trầm trọng hơn bởi xung đột Nga–Ukraine. Tỷ lệ lạm phát dự kiến ​​cho năm nay tới đạt mức cao nhất kể từ năm 1981 trong khi giá xăng hàng tháng dự kiến ​​tăng mạnh nhất trong nhiều thập niên.

Báo cáo của Đại học Michigan cũng đưa ra kết quả sơ bộ trong tháng Ba cho Chỉ số Điều kiện Kinh tế Hiện tại ở mức 67.8, giảm 27.1% so với một năm trước. Chỉ số kỳ vọng của người tiêu dùng ở mức 54.4, giảm 31.7% so với tháng 03/2021.

Theo khảo sát, lạm phát và tình hình Nga–Ukraine là “nguồn gốc lớn nhất của sự bấp bênh”. Khi được hỏi về triển vọng kinh tế hiện tại, “24% tổng số người được hỏi đề cập đến cuộc xâm lược Ukraine.”

nguyên nhân gây lạm phát
Một khách hàng mua thịt tại một cửa hàng Safeway ở San Francisco, California hôm 04/10/2021. (Ảnh: Justin Sullivan/Getty Images)

“Tác động của sự công nhận này có liên quan đến việc giảm 13.2 điểm trong Chỉ số Kỳ vọng của Người tiêu dùng trong tất cả các gia đình. Sự khác biệt lớn hơn nhiều ở những người có dự kiến mức lạm phát sẽ cao hơn: sự khác biệt là 33.5 điểm giữa Chỉ số Kỳ vọng cho những người dự kiến [lạm phát] dưới 5% và trên 5%.”

Theo ông Scott Hoyt, nhà kinh tế cao cấp tại Moody’s Analytics, mối quan hệ giữa tâm lý người tiêu dùng và chi tiêu là “lỏng lẻo”, đặc biệt là trong thời gian ngắn. Theo ông Hoyt, có nhiều yếu tố quan trọng hơn như thu nhập khả dụng thực tế cùng với các yếu tố quyết định khác trong tài chính và ngân sách gia đình.

Tuy nhiên, nhà kinh tế học Peter Schiff lại có cái nhìn ảm đạm về dữ liệu của Đại học Michigan. Ông nói trong một tweet hôm 11/03: “Chỉ số tâm lý tháng Ba của Đại học Michigan ‘bất ngờ’ giảm xuống 59.7, mức thấp nhất kể từ năm 2011. Dự kiến lạm phát trong một năm tồi tệ hơn chạm mức 5.4%, mức cao nhất kể từ tháng 12/1981. Hãy tưởng tượng người tiêu dùng sẽ ảm đạm hơn bao nhiêu nếu họ nhận ra lạm phát thực sự sẽ cao hơn nhiều!”

Lạm phát của Hoa Kỳ đã tăng 7.9% trong tháng Hai so với một năm trước, tốc độ nhanh nhất trong bốn thập kỷ. Bộ trưởng Ngân khố Janet Yellen, người trước đó đã dự đoán lạm phát sẽ giảm bớt trong nửa cuối năm nay, hiện dự đoán sẽ có những con số lạm phát trong 12 tháng “cao đến mức khó chịu” trong vòng một năm nữa.

Theo một báo cáo do Moody’s công bố hôm 10/03, mặc dù tăng trưởng thu nhập cao, điều đó không theo kịp với lạm phát đang gia tăng. Thu nhập được điều chỉnh theo lạm phát đã tăng lên hầu như hàng tháng, nhưng thu nhập thực tế đã giảm kể từ giữa năm 2021. Sự sụt giảm này đã gia tăng trong những tháng qua do lạm phát cũng tăng lên.

Báo cáo nêu rõ, “Các xu hướng hiện tại cho thấy khoảng cách giữa tăng trưởng thu nhập trong thực tế và trên lý thuyết sẽ ngày càng rộng hơn, trong ít nhất vài tháng nữa, và có thể lâu hơn.”

Naveen Athrappully
Vân Du biên dịch