Các đợt bùng phát COVID-19 mới ở Á Châu đang làm gia tăng các vấn đề về chuỗi cung ứng toàn cầu, vốn đã bắt nguồn từ khi đại dịch bùng phát và áp dụng các biện pháp phong tỏa hồi năm 2020. Làn sóng lây nhiễm mới nhất ở Malaysia và các nước Đông Nam Á khác đã dẫn đến việc đóng cửa các cảng và nhà máy, gây gián đoạn nghiêm trọng trong việc cung cấp các chất bán dẫn và nguyên liệu thô.

Các nhà kinh tế và chuyên gia chuỗi cung ứng dự đoán tình trạng thiếu hụt như vậy sẽ tiếp tục kéo dài đến năm 2022, làm tăng thêm áp lực lạm phát.

Sự khan hiếm lao động và tắc nghẽn chuỗi cung ứng do biến thể Delta gây ra không chỉ làm tê liệt các doanh nghiệp ở Á Châu mà còn đang gây ra tác động mạnh ở nhiều quốc gia, kể cả Hoa Kỳ.

Ông Vaibhav Tandon, nhà kinh tế tại Northern Trust, viết trong một báo cáo gần đây rằng: “Thái Lan, Việt Nam, Indonesia, Malaysia, và Philippines cùng chiếm khoảng 6% tổng kim ngạch xuất cảng toàn cầu, nhưng sự thống trị của họ trong lĩnh vực điện tử khiến họ có một tác động lớn đối với các nước như Hoa Kỳ và Trung Quốc.”

Một người đi ngang qua đại lý Chevrolet ở Glendale, California, hôm 04/08/2021. (Ảnh: Mario Tama/Getty Images)

Ông nói: “Malaysia đã trở thành một trung tâm kiểm nghiệm và đóng gói vi mạch bán dẫn, với các sản phẩm điện và điện tử chiếm 39% tổng kim ngạch xuất cảng của quốc gia.

Tình trạng thiếu vi mạch bán dẫn gần đây đã buộc hãng General Motors phải tạm dừng sản xuất phần lớn công ty lắp ráp ở Bắc Mỹ sau Ngày Lao động. Ford, Toyota, và Volkswagen cũng đã thông báo cắt giảm sản lượng để đối phó với tình trạng thiếu chất bán dẫn trên toàn cầu.

Tuy nhiên, ngành công nghiệp xe hơi không phải là lĩnh vực duy nhất cảm thấy khó khăn.

Ông Stephen Ezell, phó chủ tịch của Quỹ Đổi mới và Công nghệ Thông tin cho biết: “Mọi thứ đều bị ảnh hưởng, từ máy giặt và máy sấy đến PlayStations và Xboxes.”

Ông nói với The Epoch Times, các nước Đông Nam Á “đóng vai trò quan trọng trong nhiều khía cạnh khác nhau của quá trình sản xuất chất bán dẫn.”

Quy trình sản xuất vi mạch bán dẫn mang tính toàn cầu, với các quốc gia khác nhau chuyên môn hóa các công đoạn khác nhau trong toàn bộ chuỗi giá trị.

Các nước Đông Nam Á, đặc biệt là Malaysia, Việt Nam, và Philippines, đã được chuyên môn hóa trong giai đoạn cuối cùng của sản xuất vi mạch bán dẫn — lắp ráp, đóng gói và kiểm nghiệm — cần ít kỹ năng và thâm dụng vốn hơn so với giai đoạn chế tạo đầu-cuối.

Trong khi hoạt động lắp ráp, đóng gói, và kiểm nghiệm chủ yếu tập trung ở Đài Loan và Trung Quốc, các cơ sở mới được xây dựng gần đây ở Đông Nam Á đã biến khu vực này trở thành một trung tâm sản xuất vi mạch bán dẫn mới.

Ông Ezell cho biết sự tàn phá do biến thể Delta mang lại ở Á Châu là sự cố mới nhất nhưng không phải là lớn nhất đối với ngành công nghiệp bán dẫn.

Ông lưu ý, tình trạng thiếu vi mạch bán dẫn trên toàn cầu đã trở nên tồi tệ hơn do một loạt sự kiện trong năm nay, bao gồm vụ cháy một nhà máy vi mạch bán dẫn ở Nhật Bản, hạn hán nghiêm trọng ở Đài Loan, và cơn bão mùa đông ở Texas.

Ông Scott Anderson, nhà kinh tế trưởng của Bank of the West, viết trong một báo cáo gần đây: “Nguồn cung vi mạch bán dẫn không đủ và nhu cầu ổn định có thể sẽ khiến giá xe hơi và các sản phẩm khác tăng trong thời gian tới.”

Giá xe hơi tăng mạnh đã góp phần không nhỏ khiến lạm phát tăng cao trong năm nay. Chỉ số giá tiêu dùng đối với xe mới tăng 6.4% hàng năm trong tháng Bảy, trong khi chỉ số giá xe hơi và xe tải đã qua sử dụng tăng 41.6% so với cùng kỳ.

‘Hiệu ứng domino’

Los Angeles và Long Beach, hai cảng bận rộn nhất của Hoa Kỳ, cũng đã trải qua tình trạng tắc nghẽn bất thường một phần do việc đóng cửa các nhà máy và cảng ở Á Châu.

Bến cảng My Sơn của Trung Quốc tại cảng Ninh Ba-Châu Sơn, cảng container nhộn nhịp thứ ba thế giới, đã đóng cửa trong hai tuần vào tháng Tám sau khi cảng Diêm Điền của Trung Quốc đóng cửa kéo dài một tháng vào cuối tháng Năm.

Ông Mario Cordero, giám đốc điều hành tại Cảng Long Beach, trả lời The Epoch Times trong một cuộc họp báo rằng, “Bất cứ khi nào có sự chậm trễ và tác động tại các cảng xuất phát, quý vị chắc chắn sẽ thấy hiệu ứng domino ấy ở đây.” 

Ông lưu ý, Nam California là “tâm điểm cho hàng nhập cảng từ Á Châu vào Hoa Kỳ” và các công việc dồn đọng ở Á Châu là một trong những lý do khiến hai cảng California có số lượng kỷ lục các tàu neo đậu bên ngoài cảng.

Ông nói, hai tuần trước, các cảng này có tới 44-46 tàu neo đậu, so với chỉ có 9 tàu vào tháng Sáu.

Trong khi nhiều người dự đoán rằng vấn đề thiếu vi mạch bán dẫn sẽ được giải quyết vào năm 2022, một số chuyên gia trong ngành cảnh báo rằng có thể mất nhiều năm để nguồn cung vi mạch bán dẫn toàn cầu trở lại mức bình thường.

Việc chuyển đổi sang xe điện cũng đã làm trầm trọng thêm vấn đề.

Chủ tịch Ford Á Châu Gunnar Herrmann dự đoán tình trạng thiếu hụt vi mạch bán dẫn có thể tiếp tục kéo dài đến năm 2024. Trong một cuộc phỏng vấn với CNBC, ông Herrmann cho biết việc sản xuất một xe hơi Ford Focus cần khoảng 300 vi mạch bán dẫn, trong khi một chiếc xe điện có thể cần tới 3,000 vi mạch bán dẫn.

Ông nói: “Đó không chỉ là chất bán dẫn,” và cho biết thêm rằng, các mặt hàng khác bao gồm lithium, nhựa, và thép cũng đang thiếu hụt. “Quý vị nhìn thấy sự thiếu hụt hoặc khó khăn ở khắp nơi.”

Để giải quyết tình trạng thiếu vi mạch bán dẫn toàn cầu, một số nhà sản xuất vi mạch bán dẫn bao gồm Intel, Samsung, và TSMC đã công bố kế hoạch mở rộng đầy tham vọng tại Hoa Kỳ. Nhưng theo các chuyên gia trong ngành, việc xây dựng năng lực sản xuất mới phải mất tới vài năm.

Emel Akan
Chánh Tín biên dịch