Những cách ăn uống hiện nay đã được chứng minh là làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể chúng ta; điều này tạo tiền đề cho các bệnh lý tim mạch và đột quỵ sau này. Tuy nhiên, theo nghiên cứu được công bố trên Tạp chí của Đại học Tim mạch Hoa Kỳ tháng 11/2020, cũng có những cách ăn giúp tiết kiệm thời gian trong ngày và giảm nguy cơ các bệnh lý nêu trên, bao gồm những cách ăn nhiều rau quả màu vàng, uống rượu vang đỏ, và cà phê. 

Rau củ màu vàng chẳng hạn như bí ngô, đậu, cà rốt chứa hàm lượng chất chống oxy hóa cá và chất xơ đều giúp giảm nguy cơ bệnh lý tim mạch (Ảnh: Shulevskyy Volodymyr/Shutterstock)

Chứng viêm mãn tính (kinh niên) đã được chứng minh là có vai trò trong sự tiến triển của bệnh tim mạch và đột quỵ, cũng như kháng insulin và bệnh tiểu đường Loại 2. Không giống chứng viêm cấp tính giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng và giúp tăng tốc độ chữa bệnh, viêm mãn tính kích hoạt hệ thống miễn dịch, bơm các tế bào bạch cầu và hóa chất trung gian vào máu khiến cơ thể biết rằng nó đang bị tấn công.

Viêm có thể là phản ứng đối với tình trạng căng thẳng, ô nhiễm, và phơi nhiễm với các môi trường khác, thậm chí tích tụ chất béo hoặc tình trạng xơ vữa động mạch, dẫn đến hình thành các cục máu đông nội mạch có hại. 

Cách ăn uống có khả năng gây viêm 

Các nhà nghiên cứu đã theo dõi nam giới và phụ nữ bắt đầu từ năm 1986 với thời gian theo dõi lên đến 32 năm theo dự án có tên là ‘Nghiên cứu Sức khỏe của Y tá phần I và II’. Hơn 210,000 người tham gia được đưa vào phân tích sau khi loại trừ những người tham gia thiếu thông tin về các món ăn hàng ngày, hoặc những người trước đây đã được chẩn đoán bị bệnh tim mạch, đột quỵ hoặc ung thư.

Các đối tượng nghiên cứu hoàn thành bảng câu hỏi về tần suất sử dụng thực phẩm mỗi bốn năm một lần, và nhóm nghiên cứu đã đánh giá khả năng gây viêm của cách ăn uống thông qua thang điểm “mô hình gây viêm dựa trên thực phẩm” (EDIP), được xác định trước dựa theo mức độ của ba trạng thái sinh học viêm toàn thân. Nhóm nghiên cứu đã tìm thấy 15,837 trường hợp mắc bệnh tim mạch, bao gồm 9,794 trường hợp bệnh mạch vành và 6,174 trường hợp đột quỵ.

Dựa theo chỉ số ăn uống dựa trên thực phẩm được phát triển, nghiên cứu kết luận rằng các cách ăn uống có điểm số gây viêm cao hơn thì có liên quan đến tỷ lệ mắc bệnh tim mạch cao hơn.

Tiến sĩ Jun Li, tác giả chính của nghiên cứu và là nhà khoa học nghiên cứu dinh dưỡng tại trường Đại học Sức khỏe Cộng đồng Harvard T.H Chan cho biết trong một bản tin: “Nghiên cứu của chúng tôi là một trong những nghiên cứu đầu tiên liên kết chỉ số viêm dựa trên thực phẩm ăn vào với nguy cơ dài hạn bị bệnh tim mạch.”

Chỉ số đánh giá cách ăn uống gây viêm dựa trên 18 nhóm thực phẩm được xác định trước – nhóm cho thấy mối liên hệ lớn nhất với các dấu hiệu viêm. Kết quả cho thấy rằng những người tham gia sử dụng thực phẩm gây viêm có nguy cơ bị bệnh tim cao hơn 46% cũng như nguy cơ đột quỵ cao hơn 28%, so với những người theo cách ăn uống thực phẩm kháng viêm.

Kẻ thắng, người thua trong công cuộc chống viêm

Một số loại thực phẩm đóng vai trò chính trong chỉ số cách ăn uống gây viêm. Các nhà nghiên cứu đề nghị hạn chế ăn những loại thực phẩm này, bao gồm đường, các loại hạt, đồ chiên, nước soda, thịt đỏ, và nội tạng đã qua chế biến. 

Mặt khác, họ khuyến nghị nên tiêu thụ thực phẩm có hàm lượng chất chống oxy hóa và chất xơ cao, có khả năng kháng viêm, gồm những loại sau:

  • Các loại rau lá xanh như cải xoăn (kale), rau spinach, bắp cải và xà lách arugula
  • Các loại rau củ màu vàng như bí đỏ, ớt chuông vàng, đậu, và cà rốt
  • Các loại ngũ cốc nguyên hạt
  • Cà phê, trà, và rượu

Bằng chứng bổ sung từ các nghiên cứu theo nhóm của Hoa Kỳ và Âu Châu và các phân tích tổng hợp chỉ ra rằng việc ăn nhiều thịt đỏ trong thời gian dài, đặc biệt là thịt đã qua chế biến, có liên quan đến tăng nguy cơ tử vong, bệnh tim mạch, ung thư đại trực tràng, và bệnh tiểu đường Loại 2. Nguy cơ này gặp ở cả nam và nữ.

Các loại thực phẩm khác có tác dụng kháng viêm cũng có thể giúp chống lại bệnh tim mạch, bao gồm dầu cá vốn có lợi trong việc đối phó với bệnh suy tim mãn tính. Tác dụng kháng viêm cũng có thể là yếu tố chính trong việc giảm nguy cơ bị một số bệnh mãn tính do liên quan đến việc hấp thụ nhiều anthocyanins và flavonoids, các chất dinh dưỡng được tìm thấy rất nhiều trong trái cây và rau.

Bên cạnh đó, chiết xuất tỏi cũng có thể có lợi trong việc ngăn ngừa các bệnh mãn tính liên quan đến chứng viêm mức độ nhẹ ở người lớn béo phì. Ngoài ra sử dụng sữa chua trong 12 tuần với một chủng lợi khuẩn nhất định (OLL2712) được phát hiện có khả năng ngăn ngừa tình trạng viêm mãn tính trầm trọng và kháng insulin ở người lớn trong giai đoạn tiền tiểu đường. 

Nhóm Nghiên cứu GMI chuyên nghiên cứu các vấn đề sức khỏe và môi trường quan trọng nhất ngày nay, đặc biệt chú trọng đến sức khỏe môi trường. Bài viết này được biên tập và đăng tải theo sự đồng ý của GreenMedInfo LLC. 

GreenMedInfo LLC
Thu Ngân biên dịch