Buổi tối ngày 28/04, Tổng thống (TT) Joe Biden đã có bài diễn thuyết đầu tiên tại một phiên họp chung của Quốc hội vào trước ngày thứ 100 ông tại vị, cố gắng vẽ nên tương lai của đất nước bằng hy vọng, sức mạnh và khả năng phục hồi trong bối cảnh đại dịch virus Trung Cộng đang diễn ra, đồng thời kêu gọi các nhà lập pháp ủng hộ các đề xướng cấp tiến của ông, bao gồm các đề xướng về cơ sở hạ tầng, cải tổ bầu cử, cải tổ hệ thống cảnh sát và kiểm soát súng.

Hôm 20/01, ông Biden tuyên bố đã phải kế thừa một quốc gia đang “khủng hoảng” từ  người tiền nhiệm là cựu TT Donald Trump, dẫn ra các minh chứng như đại dịch virus Trung Cộng và hậu quả là nền kinh tế sụp đổ trên khắp cả nước. Virus Trung Cộng thường được gọi là virus corona chủng mới, là một virus có nguồn gốc từ Vũ Hán, Trung Quốc. Ông Biden cũng viện dẫn vụ xâm nhập Điện Capitol hôm 06/01, mà ông gọi là “cuộc tấn công tồi tệ nhất vào nền dân chủ của chúng ta kể từ cuộc Nội chiến cho đến nay.”

Ông Biden nói: “Đất nước Hoa Kỳ đang trên đà trở lại … Sau 100 ngày giải cứu và đổi mới, theo nhìn nhận của tôi, đất nước Hoa Kỳ đã sẵn sàng cất cánh.”

Ông Biden tiếp tục kêu gọi người dân chích ngừa vaccine và cho biết chính phủ đã thiết lập các điểm chích ngừa tại hơn 40,000 nhà thuốc trên toàn quốc, cũng như nhiều điểm chích ngừa cộng đồng và các đơn vị lưu động tại những cộng đồng khó tiếp cận. Trong tuần lễ từ 19-25/04, chính phủ đã vượt mục tiêu của ông Biden là cung cấp 200 triệu mũi chích COVID-19 vào ngày tại vị thứ 100 của ông.

Tổng thống Joe Biden trình bày trước phiên họp chung của Quốc hội tại Điện Capitol ở Hoa Thịnh Đốn hôm 28/04/2021. (Ảnh: Doug Mills/Pool/Getty Images)

Tổng thống đã điểm lại những gì mà ông gọi là những thành tựu bước đầu của mình và khẳng định rằng nền kinh tế đang được phục hồi dưới sự quan sát của ông.

Ông ca ngợi việc thông qua dự luật kích thích chi tiêu đại dịch trị giá 1.9 nghìn tỷ USD, dự luật này đã được Thượng viện thông qua mà không có sự ủng hộ của một đảng viên Cộng Hòa nào. Ông cũng ca ngợi Kế hoạch Việc làm Hoa Kỳ, một gói cơ sở hạ tầng trị giá 2.3 nghìn tỷ USD được công bố hồi đầu tháng 04/2021, gọi đó là “bản kế hoạch của tầng lớp lao động để xây dựng Hoa Kỳ.” Ông nói rằng các chuyên gia độc lập ước tính kế hoạch này sẽ tạo thêm hàng triệu việc làm và hàng nghìn tỷ USD tăng trưởng kinh tế ở Hoa Kỳ trong “nhiều năm tới.”

“Đây là những công việc được trả lương cao mà không thể thuê bên ngoài. Gần 90% công việc cơ sở hạ tầng được tạo ra trong Kế hoạch Việc làm Hoa Kỳ không yêu cầu bằng cấp đại học. 75% không yêu cầu bằng cấp cao đẳng.”

Ông Biden cũng đã kêu gọi các nhà lập pháp thông qua Đạo luật Công bằng về Tiền lương nhằm để trả lương bình đẳng, và thông qua mức lương tối thiểu $15.

Đảng Cộng Hòa đã chỉ trích cả dự luật cứu trợ đại dịch và đề xướng cơ sở hạ tầng là không mấy liên quan đến đại dịch hay đến cơ sở hạ tầng. Đảng Dân Chủ cho rằng việc thúc đẩy thông qua gói kích thích đại dịch mà không có sự ủng hộ của Đảng Cộng Hòa là cần thiết để giúp người dân Hoa Kỳ đang phải vật lộn với các tác động kinh tế của đại dịch.

Các đề xướng cấp tiến

Tổng thống đã nhân cơ hội này để ca ngợi đề xướng mới đây nhất của mình, Kế hoạch Gia đình Hoa Kỳ trị giá 1.8 nghìn tỷ USD. Nếu được thông qua, kế hoạch này sẽ mở rộng khả năng tiếp cận các trường cao đẳng cộng đồng và trường mầm non, cũng như việc chăm sóc trẻ em và chăm sóc sức khỏe cho các gia đình.

Ngoài ra, ông cũng báo hiệu rằng ông sẽ tìm cách làm việc cùng Quốc hội để thực thi  Đạo Luật Chăm Sóc Sức Khỏe Hợp Túi Tiền (ACA), còn được gọi là Obamacare, mà ông kỳ vọng sẽ giúp giảm giá thuốc.

Để chi trả cho những đề xướng cấp tiến của mình, tổng thống đang đề nghị tăng thuế doanh nghiệp. Ông nói: “Chúng tôi sẽ cải cách thuế doanh nghiệp để họ đóng góp một cách công bằng—và giúp chi trả các khoản đầu tư công ích… Chúng tôi áp dụng khung thuế cao nhất cho nhóm 1% những người dân Hoa Kỳ giàu có nhất—những người có thu nhập 400,000 USD trở lên—đóng góp lên tới 39.6%.”

Trong các vấn đề khác, ông Biden nói rằng Hoa Kỳ phải “loại bỏ chủ nghĩa phân biệt chủng tộc có hệ thống trong hệ thống tư pháp hình sự của chúng ta” một phần bằng cách ban hành cải cách hệ thống cảnh sát mà Hạ viện, dưới sự lãnh đạo của Đảng Dân Chủ, đã suýt thông qua hồi tháng 03/2021.

Ông Biden cũng theo đuổi hành động nhằm kiểm soát súng, kêu gọi kiểm tra lý lịch, cấm vũ khí tấn công và các ổ đạn có dung lượng lớn.

Ông cũng thúc đẩy các đảng viên Cộng Hòa tại Thượng viện tham gia vào việc thông qua đề xướng nhập cư của ông, qua đó sẽ cung cấp một con đường mang lại sự hợp pháp, tư cách thường trú nhân và quyền công dân cho những người nhập cư bất hợp pháp. Dự luật nhập cư này nhận được rất ít sự ủng hộ công khai từ Đảng Cộng Hòa. Hồi tháng 03/2021, Đảng Dân Chủ tại Hạ viện đã thông qua hai dự luật sẽ giúp thúc đẩy các phần trong nghị trình ủng hộ nhập cư của ông Biden.

Ông Biden cũng kêu gọi Quốc hội thông qua dự luật cải cách bầu cử “Đạo luật Vì Nhân dân” H.R. 1. Dự luật này sẽ chuyển thẩm quyền đối với cách tổ chức các cuộc bầu cử từ các tiểu bang sang cho chính phủ liên bang, và đưa ra nhiều quy tắc bỏ phiếu vĩnh viễn mà các nhà phê bình cho rằng là điểm yếu cho gian lận bầu cử và gian lận cử tri.

TT Joe Biden diễn thuyết tại một phiên họp chung của Quốc hội tại Hạ viện của Quốc hội Hoa Kỳ ở Hoa Thịnh Đốn, hôm 28/04/2021. (Ảnh: Chip Somodevilla/Getty Images)

Ông Biden đã phải đối mặt với những chỉ trích vì đã trì hoãn bài diễn thuyết đầu tiên này của mình, trái ngược với những người tiền nhiệm của ông. Ông Trump đã có bài diễn thuyết đầu tiên trước Quốc hội hôm 28/02/2017, sớm hơn khoảng hai tháng so với ông Biden kể từ ngày nhậm chức.

Thượng nghị sĩ South Carolina Tim Scott đã đưa ra phúc đáp của Đảng Cộng Hòa đối với bài diễn thuyết chung đầu tiên của ông Biden vào tối ngày 28/04. Trong một tuyên bố trên Twitter ngay sau bài diễn thuyết của ông Biden, ông Scott đã nhắm vào các chính sách mà tổng thống đã đề ra cho quốc gia.

Ông nói: “Vẻ đẹp của Giấc mơ Hoa Kỳ là các gia đình được tự mình định ra. Chúng ta nên mở rộng các lựa chọn và cơ hội cho tất cả các gia đình—đừng ném tiền vào một số đề mục nhất định chỉ bởi vì Đảng Dân Chủ nghĩ là họ hiểu rõ nhất.”

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Tom Cotton (Cộng Hòa-Arkansas) mô tả nghị trình của tổng thống là “thất bại ngay khi được đưa ra,” ông nói trên Twitter rằng ông Biden đã hứa hẹn “thuế cao hơn, nợ nần chồng chất và biên giới mở rộng.”

Bên cạnh đó, cựu Ngoại trưởng Mike Pompeo đã chỉ trích mọi chính sách mà ông Biden đề xướng trong bài diễn thuyết của mình, nói rằng các chính sách này nhằm kêu gọi một “nghị trình xã hội chủ nghĩa cấp tiến.”

Ông Pompeo nói trên Twitter rằng, “Đến thời điểm này, TT Biden đã thành công đề ra một nghị trình xã hội chủ nghĩa cấp tiến cho 4 năm tới. Điều đó sẽ làm khổ mọi người dân Hoa Kỳ yêu tự do.”

Ông Pompeo cho biết thêm: “Gần như mọi chính sách mà TT Biden đề xướng tối nay đều liên quan đến chính phủ quy mô đồ sộ hơn và các mức thuế cao hơn. Điều này không khác gì việc gây TAI HẠI cho người lao động Hoa Kỳ.”

Isabel Van Brugen
Bản tin có sự đóng góp của Mimi Nguyen Ly và Ivan Pentchoukov.
Hạo Văn biên dịch