Cuộc họp của các ngoại trưởng trong Đối thoại An ninh Bốn bên diễn ra từ ngày 5– 11 tháng 10 vừa qua, đã đi đến sự đồng thuận trong việc phối hợp ngoại giao toàn cầu. Bộ Tứ (the Quad) đã là một lực lượng quân sự mạnh trong khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương.

Ngoại trưởng Ấn Độ (trái), Ngoại trưởng Nhật Bản (phải), Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga, Ngoại trưởng Úc Marise Payne, và Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo, cùng chụp hình trước cuộc họp Bộ Tứ quốc gia khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương ở văn phòng thủ tướng Nhật Bản tại Tokyo ngày 06/10/2020. (Ảnh Nicholas Datiche / Pool / AFP / Getty Images)

Đối với Bắc Kinh, sự hình thành và củng cố của Bộ Tứ là một cơn ác mộng, nhưng Trung Cộng chỉ có thể trách chính mình.

Năm 2007, theo đề nghị của Nhật Bản, Bộ Tứ đã tổ chức cuộc họp không chính thức đầu tiên. Trong cuộc họp, Nhật Bản cho rằng tất cả 4 nước đều coi Trung Quốc là một nhân tố gây rối trong khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Mối lo ngại chung này thúc đẩy sự hợp tác chặt chẽ hơn để cùng đối mặt với việc này.

Vì nhiều lý do, Ấn Độ đã hạ thấp tầm quan trọng của cuộc họp đầu tiên. Nhiều người dân Ấn Độ coi trọng chính sách “không liên kết” trong thời kỳ Chiến Tranh Lạnh của quốc gia họ. Việc hợp tác quân sự chặt chẽ với Hoa Kỳ sẽ phá vỡ di sản đó. Úc, Hoa Kỳ, và Nhật Bản đều đã có mối quan hệ quốc phòng song phương và đa phương lâu dài. Các trao đổi quân sự giữa Ấn Độ và Úc cũng gần gũi, nhưng Ấn Độ đánh giá cao quyền tự chủ chiến lược và nghi ngờ về các cam kết phòng thủ chung.

Hơn nữa, vào năm 2007, Ấn Độ đã tránh được việc xảy ra một cuộc chiến tranh trực diện với Trung Quốc. Các thỏa thuận hợp tác kinh tế với Bắc Kinh có nhiều lợi ích tiềm năng. Thêm vào đó, New Delhi và Bắc Kinh khi đó cố gắng giải quyết các tranh chấp biên giới trên dãy Himalayas trong hòa bình.

Thời gian 13 năm đã đem lại nhiều thay đổi, đặc biệt là sự đe dọa bành trướng lãnh thổ của chủ nghĩa bá quyền Trung Cộng, việc trộm cắp sở hữu trí tuệ, phát triển quân đội và các hành vi vô luật pháp. Các đảo nhân tạo trên Biển Đông của Trung Cộng được trang bị vũ khí và xâm phạm các vùng biển của Philippines và Việt Nam. Gần đây Trung Cộng đã công bố các hỏa tiễn siêu thanh mới có khả năng san bằng Quần đảo Guam, một lãnh thổ của Hoa Kỳ. Các tổ chức nhân quyền cáo buộc Bắc Kinh thực hiện các hành vi diệt chủng đối với những người Duy Ngô Nhĩ gốc Thổ Nhĩ Kỳ và người dân tộc Tây Tạng.

Vấn đề biên giới trên dãy Himalayas thì sao? Hiện nay, lực lượng quân đội Ấn Độ và Trung Cộng đụng độ trên núi khi Trung Cộng xây dựng mạng lưới giao thông có khả năng hỗ trợ các cuộc tấn công bằng bộ binh tiến thẳng xuống phía nam đi vào tiểu lục địa.

Trong vòng 13 năm qua, có vẻ như các nhà lãnh đạo của Ấn Độ đã hiểu ra rằng các lãnh đạo độc tài của Trung Cộng nhìn nhận việc né tránh xung đột là sự thừa nhận quyền lực của họ và là một hình thức nhượng bộ.

Nhưng Hoa Kỳ đã có một quá trình tích lũy kinh nghiệm. Sự lạc quan của Hoa Kỳ về tương lai của Trung Quốc đã bị đẩy lùi thành sự bi quan. Việc quân sự hóa khu vực Biển Đông và thái độ của Hoa Kỳ đối với của giới lãnh đạo quân sự Trung Cộng đã làm xấu đi mối quan hệ hai nước này. Và giọt nước tràn ly chính là sự gian dối của Bắc Kinh qua việc để virus Trung Cộng (COVID-19) trở thành đại dịch toàn cầu.

Việc này đưa chúng ta trở lại hội nghị hồi đầu tháng 10 tại Tokyo, với Ngoại trưởng Mike Pompeo, đại diện cho Hoa Kỳ.

Trong nhận xét ban đầu của mình, ông Pompeo cho biết các nền dân chủ của Bộ Tứ đã quyết định hợp tác với nhau. Sau đó, ông thẳng thừng lên án Trung Cộng về việc che đậy sự bùng phát dịch bệnh.

“Bản chất độc tài của Trung Cộng đã khiến các lãnh đạo của nó bỏ tù và bịt miệng những người dân Trung Quốc dũng cảm gióng lên hồi chuông cảnh báo… Là những đồng minh trong Bộ Tứ, điều quan trọng hơn bao giờ hết là chúng ta cùng phối hợp để bảo vệ người dân và các đồng minh khỏi sự bóc lột, tham nhũng và áp bức của Trung Cộng. Chúng ta đã chứng kiến những gì xảy ra tại phía nam, tại khu vực Biển Đông và Biển Hoa Đông, khu vực sông Mekong, dãy Himalayas, và Eo biển Đài Loan.”

Ngày nay, lực lượng quân đội Ấn Độ thường xuyên tham dự các hoạt động diễn tập quân sự của Bộ Tứ tại khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Lực lượng hải quân Ấn Độ đã tiến đến Biển Đông. Các chiến hạm của Ấn Độ cũng tham gia tập trận với lực lượng không quân và hải quân Nhật Bản tại Biển Hoa Đông – khu vực giữa các hòn đảo chính của Nhật Bản và Okinawa. Trước sự bất lực của các đô đốc Trung Cộng, lực lượng Ấn Độ, Hoa Kỳ, Nhật Bản, và Úc đã tiến hành các cuộc tập trận liên quân tại Ấn Độ Dương.

Vào tháng 12/2018, ông Jim Mattis, khi đó là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, đã trao đổi với truyền thông Ấn Độ rằng Hoa Kỳ và Ấn Độ đã “vượt qua sự do dự của lịch sử”.

Ấn Độ biết là họ phải đối đầu với một Trung Quốc hùng mạnh và hung hăng, đang tìm kiếm sự thống trị. Một đấu một, Ấn Độ ở vị trí bất lợi. Nhưng đoàn kết lại, Bộ Tứ có thể trừng phạt hành vi sai trái về kinh tế và tội phạm của Trung Cộng, đồng thời trừng phạt chủ nghĩa phiêu lưu quân sự của Trung Cộng.

Ông Austin Bay là một đại tá (đã về hưu) của Lực lượng Dự bị Quân đội Hoa Kỳ, là tác giả, nhà báo chuyên mục tổng hợp, và giảng viên về chiến thuật và lý thuyết chiến thuật tại Đại học Texas–Austin. Cuốn sách mới nhất của ông là “Sự pha trộn từ Địa ngục: Năm cuộc chiến tranh sẽ định hình thế kỷ 21.”

Quan điểm thể hiện trong bài viết này là quan điểm của tác giả và không nhất thiết thể hiện quan điểm của The Epoch Times.

Austin Bay
Thanh Tùng biên dịch