Mặc dù nhiều người phương Tây có thể không nhận ra rằng Trung Cộng đang sụp đổ, nhưng người Trung Quốc khá tin tưởng rằng Trung Cộng sắp sụp đổ khi hơn 375 triệu người Trung Quốc đã thoái xuất khỏi Trung Cộng và các tổ chức liên đới của nó.

Ông Vương Hỗ Ninh (Wang Huning) tham dự phiên khai mạc hội nghị của cơ quan lập pháp bù nhìn của ĐCSTQ tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Trung Quốc hôm 05/03/2019. (Ảnh: Wang Zhao/AFP/Getty Images)

Bên bờ vực khủng hoảng, Trung Cộng lại giương cao ngọn cờ chủ nghĩa dân tộc để tự cứu mình.

Trong bối cảnh khó xử về ngoại giao, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản (CYL) đã khởi xướng các cuộc tẩy chay dữ dội đối với hàng hóa ngoại quốc, với những phát ngôn chính thức của Trung Cộng, nhấn mạnh chủ nghĩa dân tộc.

Nhìn lại tổng thể, sự việc này cho thấy ông Vương Hỗ Ninh (Wang Huning), một thành viên của Bộ Chính trị Trung Cộng, là người không chỉ kiểm soát CYL mà còn cả Ban Tuyên truyền Trung ương Trung Cộng, và nắm trong tay các phương tiện truyền thông chính thức để kiểm soát hệ thống ngoại giao của Trung Cộng từ phía sau hậu trường.

Dàn cảnh đối đầu ở Alaska

Tại cuộc hội đàm cao cấp kéo dài hai ngày ở Alaska từ 18/3 đến 19/3 giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, phía Trung Quốc do ông Dương Khiết Trì – quan chức về chính sách đối ngoại – dẫn đầu, và phía Hoa Kỳ do ngoại trưởng Blinken dẫn đầu. Ngay từ đầu, cuộc hội đàm đã diễn ra nảy lửa, khiến cho xung đột giữa hai phía thu hút sự chú ý của quốc tế.

Ông Dương đã nói liên tục trong 17 phút mà không cho thời gian phiên dịch. Nhận xét đáng kinh ngạc nhất mà ông Dương đưa ra là: “Hoa Kỳ không có đủ tư cách để nói rằng họ muốn nói chuyện với Trung Quốc từ thế thượng phong. Phía Hoa Kỳ thậm chí còn không đủ tư cách để nói những điều như vậy kể cả từ 20 năm hay 30 năm trước, bởi vì người Trung Quốc không tin thứ đó.”

Như nhiều người đã nhận xét, những lời của ông Dương là để người Trung Quốc nghe thấy, nhằm tăng làn sóng tình cảm mới chống lại Hoa Kỳ từ các “Tiểu phấn hồng” trong nước (một thuật ngữ để mô tả những thanh niên yêu nước mù quáng bị Trung Cộng tuyên truyền). Màn trình diễn của ông Dương cũng là vì người đứng đầu Trung Cộng Tập Cận Bình.

Sau khi ông Dương Khiết Trì và Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị của Trung Cộng mở đầu cuộc hội đàm một cách hung hăng, đầy kịch tính, các hãng thông tấn chính thức của Trung Cộng cũng nhanh chóng hợp lực và làm ầm lên. Nhân dân Nhật báo, cơ quan ngôn luận của Trung Cộng, đã đăng tải những ngôn từ bằng Hoa ngữ của ông Dương trên Weibo kèm một câu tiếng Anh “Ngừng can thiệp vào việc nội bộ của Trung Quốc.” Đoạn video về bài diễn văn của ông Dương đã lan truyền nhanh chóng trên mạng internet ở Trung Quốc và tạo ra làn sóng hâm mộ cuồng nhiệt từ các “tiểu phấn hồng”.

Cả ông Dương Khiết Trì và ông Vương Nghị đều đang thay mặt cho ông Tập Cận Bình. Sự thật là, cũng giống như việc chiến đấu chống lại dịch bệnh, các hoạt động ngoại giao cũng nằm dưới sự “lãnh đạo cá nhân và điều động cá nhân” của ông Tập. Bộ Ngoại giao của Trung Cộng dường như không liên quan đến Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường. Vậy thì ai đứng sau ông Tập? Đó chính là ông Vương Hỗ Ninh, người được gọi là quốc sư.

Ông Vương phụ trách một loạt các lĩnh vực, bao gồm công tác xây dựng đảng, tư tưởng và tuyên truyền của Trung Cộng. Ông cũng là thành viên của nhiều ủy ban khác nhau, bao gồm Ủy ban Cải cách Toàn diện Trung ương, Ủy ban Tài chính và Kinh tế Trung ương, và Ủy ban Các vấn đề Không gian mạng Trung ương.

Điều đáng chú ý nhất là ở việc ông Vương Hỗ Ninh là ủy viên duy nhất của Bộ Chính trị đã tháp tùng ông Tập đến gặp các đặc phái viên ngoại giao nước ngoài vào ngày 17/7/2019, với tư cách là thường trực Ban bí thư. Đây là lần đầu tiên diễn ra sự kiện như vậy sau nhiều năm. Ông Vương Hỗ Ninh được cho là người đã thay thế ông Lý Khắc Cường để hỗ trợ ông Tập chỉ thị công tác ngoại giao.

Điều đó để nói lên rằng hệ thống ngoại giao của Trung Cộng cũng đã trở thành lãnh địa mà ông Vương can thiệp.

Tẩy chay ‘hàng ngoại’ do tranh cãi về bông Tân Cương

Vấn đề bông Tân Cương châm ngòi cuộc tẩy chay hàng hóa ngoại quốc có liên quan đến việc một số công ty nước ngoài bao gồm cả H&M đã tuyên bố công khai vào năm ngoái rằng họ sẽ ngừng sử dụng bông từ Tân Cương do lo ngại về vấn đề nhân quyền trong khu vực này.

Hôm 24/3, CYL đã khơi lại quá khứ trên tài khoản Weibo bằng cách đăng tải tuyên bố của H&M vào năm 2020 về việc tẩy chay sản phẩm bông Tân Cương của một nhà máy Trung Quốc bóc lột sức lao động của công nhân. CYL yêu cầu H&M “stop yuejipengci”.

Trong một bài đăng khác, họ giải thích ““yuejipengci” trong tiếng Hoa có nghĩa là “diễn trò để kiếm tiền.” Đây cũng là một nỗ lực tiếp sau tuyên bố của ông Dương Khiết Trì trong cuộc hội đàm giữa Hoa Kỳ và Trung Cộng ở Alaska, nơi ông Dương thể hiện một cụm từ ngoại giao bất hảo: “Người Trung Quốc không tin thứ đó.”

Cùng với sự đáp trả này của CYL, hầu như tất cả các phương tiện truyền thông chính thức của Trung Cộng, bao gồm cả Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) và Nhân dân Nhật báo, đã cùng lúc phát động cuộc tấn công toàn diện vào H&M. Cơn bão lan nhanh đến hơn một chục thương hiệu quốc tế khác như Nike và Adidas.

Tại cuộc họp báo thường kỳ hôm 25/3, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Cộng Hoa Xuân Oánh đã cho xem một bức ảnh nô lệ Hoa Kỳ từ hơn 100 năm trước, và so sánh nó với bức ảnh màu hiện tại ở Tân Cương. Bà Hoa nói rằng Hoa Kỳ cũng sử dụng nô lệ da màu để trồng bông hơn 100 năm về trước. Tuy nhiên, bức ảnh được gọi là “nô lệ da màu hái bông” mà bà cho các nhà báo nước ngoài xem đã bị tờ US Newsweek phanh phui là một tấm bưu thiếp từ kho lưu trữ của Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ có tựa đề: “Người chủ đất Sam Williams với các thành viên gia đình và những người lao động trên cánh đồng bông.”

Tại sao một tuyên bố được H&M đưa ra cách đây một năm lại trở thành tài liệu gây bẽ mặt, hiện lại bị các hãng thông tấn chính thức của Trung Cộng sử dụng? Tại sao nó đột ngột thổi bùng lên một phong trào dân tộc chống lại các thương hiệu nước ngoài ở Trung Quốc? Tại sao các tổ chức của Trung Cộng bao gồm hệ thống tuyên truyền trong nước và phát ngôn viên của Bộ ngoại giao, lại tham gia vào cuộc khẩu chiến? Rõ ràng, giống như hoạt động của các nhà ngoại giao cao cấp của Trung Cộng ở Alaska, họ đã sẵn sàng phối hợp.

Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản (CYL) là một tổ chức đoàn thể của Trung Cộng, một kênh để Trung Cộng kết nối với người Trung Quốc, đặc biệt là những người trẻ tuổi, và ông Vương Hỗ Ninh là giám sát CYL. Chính sách ngoại giao của Trung Cộng bị ông Vương đạo diễn từ hậu trường. Vì vậy, vở kịch về chủ nghĩa dân tộc này dường như nằm dưới sự chỉ huy của ông Tập Cận Bình-người được coi là siêu quyền lực ở Trung Quốc, nhưng ông Vương Hỗ Ninh mới là đạo diễn thực sự.

Trò hề chủ nghĩa dân tộc của ông Vương đi về đâu?

Bất chấp việc ông Tập có ý định dựa vào chủ nghĩa dân tộc, công việc “đáng tự hào” của ông Vương đôi khi vẫn bị phơi bày như là một lời khen châm chọc.

Chẳng hạn, sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc trong hai năm trước, được thể hiện qua bộ phim tài liệu “Amazing China” [“Trung Quốc tuyệt vời”] để tôn vinh Trung Cộng, đã bị tiêu tan do xung đột thương mại bất ngờ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Ngoài ra, nó còn tiết lộ một thực tế rằng Trung Quốc từ lâu đã phụ thuộc vào phương Tây về các công nghệ cốt lõi của họ. Vào thời điểm đó, một nhóm quan chức Trung Cộng đã lên tiếng thông qua các hãng thông tấn Hồng Kông thân Bắc Kinh, ngầm chỉ trích hệ thống tuyên truyền của ông Vương vì đã gây tổn hại cho đất nước.

Năm ngoái (2020), ngay sau khi đại dịch virus Trung Cộng bùng phát ở Vũ Hán, Trung Quốc, Bộ tuyên truyền dưới sự kiểm soát của ông Vương Hỗ Ninh đã phát hành một cuốn sách tuyên truyền, “Trận chiến chống lại dịch bệnh: Trung Quốc chống lại virus Corona mới trong năm 2020” vào cuối tháng 02/2021, ca ngợi “tình yêu đối với nhân dân của vị lãnh tụ đất nước” Tập Cận Bình. Ban đầu, cuốn sách dự kiến ​​được xuất bản với 5 ngôn ngữ gồm cả Anh ngữ, nhưng đã bị rút khỏi kệ sách chưa đầy một tuần sau khi phát hành do nhận nhiều đánh giá tiêu cực. 

Mặc dù ông Vương Hỗ Ninh đã nhiều lần được ông Tập bảo vệ, hệ thống tuyên truyền của Trung Cộng đã trở thành một chủ đề chế giễu đối với người dân Trung Quốc và cộng đồng quốc tế.

Lời nhận xét của ông Dương Khiết Trì rằng, “người Trung Quốc không tin thứ đó” đã bị cư dân mạng Trung Quốc chế giễu. Họ đưa ra những câu tương tự như “Trung Quốc không tin đường lối của Hoa Kỳ, mà chỉ tin đường lối đại cách mạng văn hóa của Mao;” “Trung Quốc không tin theo cách làm của Hoa Kỳ mà chỉ tin cách làm gây ra thương vong cho 30 triệu người trong nạn đói ba năm.”

Việc tẩy chay hàng ngoại theo phong cách ‘Nghĩa Hòa Đoàn’ [xóa bỏ mọi ảnh hưởng của ngoại bang] hiện đã bắt đầu diễn ra theo chiều hướng tồi tệ hơn. Các video lan truyền trên Weibo cho thấy cảnh mọi người đốt giày thể thao Nike và cắt quần áo H&M để trút giận, một trung tâm mua sắm đã gỡ bỏ các biển quảng cáo ngoài trời của H&M.

Trung Cộng tuyên bố rằng nó muốn mọi người yêu nước, nhưng trên thực tế nó lại không cho phép điều đó. Lòng yêu nước sẽ khiến quyền lực của đảng trở nên bất ổn. Điều Trung Cộng thực sự muốn là mọi người yêu Trung Cộng một cách mù quáng. Ở một đất nước không có nhân quyền, không có tự do tư tưởng, không có tự do ngôn luận, và nơi mà ngay cả người dân cũng không dám kháng cáo chính phủ, thì chỉ có một màn kịch “chủ nghĩa dân tộc” do những người cầm quyền thao túng, và đến lúc nó phải tan rã thì nó sẽ tan rã.

Ông Yue Shan là một nhà văn tự do, từng làm việc cho các tổ chức chính phủ của Trung Cộng và các công ty niêm yết bất động sản của Trung Quốc trong những năm đầu sự nghiệp của mình. Ông đã có một thời gian dài đóng góp cho một số hãng thông tấn Trung Quốc có trụ sở tại Hoa Kỳ và Đài Loan.

Quan điểm trình bày trong bài viết này là của tác giả và không nhất thiết phản ánh quan điểm của The Epoch Times.

Yue Shan
Yến Nhi biên dịch