Nấm oyster nổi bật trong số các loài nấm nhờ có hình dáng cánh quạt, giống như con sò. Trong thiên nhiên, bạn có thể tìm thấy loại nấm này mọc trên gỗ mục nát như cây sồi và cây dương. Trong khi vẫn phát triển quanh năm, chúng có nhiều khả năng sinh sản trong điều kiện thời tiết ôn hòa sau khi mưa, và đôi khi mọc ra nhiều nhánh phụ đến mức trông giống như những đụn khói.

Có nguồn gốc từ Âu Châu, Bắc Mỹ, và Á Châu, nấm oyster đã được yêu thích từ thời xa xưa, và lần đầu tiên được ghi nhận ở phương Tây do một nhà thiên nhiên học người Hà Lan năm 1775. Nấm oyster có nhiều màu sắc, gồm xám, xanh lam, vàng, hồng, và trắng; đó là lý do tại sao chúng đôi khi được gọi là “nấm nhà thiết kế.”

Thuật ngữ nấm oyster được dùng để mô tả một số loài nấm khác nhau trong họ Pleurotaceae, trong đó Pleurotus ostreatus là một trong những loài phổ biến nhất. Cũng hấp dẫn hơn, nấm oyster được xem là loài ăn thịt, vì sợi nấm của nó, hoặc mạng lưới tế bào nấm, giết và ăn tuyến trùng, một loại giun ký sinh. Vì lý do này, nấm oyster đang được xem là phương pháp kiểm soát dịch hại tự nhiên để ngăn ngừa các bệnh thực vật liên quan đến tuyến trùng.

Với hương vị thơm ngon thanh tao, nấm oyster có thể được chế biến thành nhiều món ăn, từ các món xào, súp, đến nước sốt và các món trứng. Đôi khi chúng cũng được dùng cho các món thuần chay (mực giả). Trong khi hương vị là lý do đầu tiên khiến nhiều người chọn nấm oyster để sử dụng trong ẩm thực, những loại nấm này cũng có một danh sách về lợi ích sức khỏe ấn tượng đáng để bạn quan tâm.

Với hương vị thơm ngon tinh tế, nấm sò có thể được chế biến thành nhiều món ăn và có một danh sách về lợi ích sức khỏe và ấn tượng đáng để bạn đáng quan tâm. (Ảnh: Shutterstock/sergey0506)

Tại sao bạn nên chọn nấm oyster

Nói chung, nấm dược liệu là một trong những thực phẩm lành mạnh nhất mà bạn có thể ăn, nhưng mỗi loại nấm lại có những tác dụng có lợi riêng. Giàu chất xơ, khoáng chất, vitamin B, và protein; có ít nhất 21 tác dụng dược lý của nấm oyster mà bạn có thể khám phá chuyên sâu tại GreenMedInfo.com. Danh mục các lợi ích đã được nghiên cứu này gồm:

Bảo vệ xương

Khi nấm oyster được hệ vi sinh vật đường ruột lên men, sẽ dẫn đến những biến đổi thuận lợi giúp gia tăng hoạt động của nguyên bào xương hay còn gọi là tế bào tạo xương.

Chất chống oxy hóa

Nấm oyster rất giàu polysaccharide chống oxy hóa, giúp bảo vệ cơ thể khỏi tác hại của quá trình oxy hóa. Loại polysaccharide này, beta-glucans, được biết đến với các hoạt động chống oxy hóa và chống ung thư, cũng làm tăng hoạt động của các enzyme thúc đẩy giải độc xenobiotic (chất lạ đối với cơ thể).

Nhờ tác dụng có lợi này, nấm oyster có thể bảo vệ chúng ta trước sự tác hại của acrylamide – một hợp chất gây độc thần kinh và có thể gây ung thư được hình thành trong quá trình nấu nướng ở nhiệt độ cao.

Tác dụng giảm lượng đường trong máu/hỗ trợ bệnh tiểu đường

Dùng nấm oyster trong hai lần thời gian bảy ngày trong một nghiên cứu kéo dài 24 ngày cho thấy làm giảm đáng kể lượng đường trong máu, huyết áp, triglycerides và cholesterol ở những người bị bệnh tiểu đường, mà không có bất kỳ tác động tiêu cực nào đến gan hoặc thận.

Hỗ trợ hệ thống miễn dịch

Trong số những trẻ bị nhiễm trùng đường hô hấp thường xuyên, những trẻ được điều trị bằng syrup chứa beta-glucan từ nấm oyster kết hợp với vitamin C, có tỉ lệ bị nhiễm trùng thấp hơn so với những trẻ chỉ được điều trị bằng vitamin C.

Cụ thể có đến 36% trẻ em được cung cấp beta-glucan đã không còn bị nhiễm trùng đường hô hấp trong suốt thời gian nghiên cứu, so với 21% ở nhóm dùng giả dược. Beta-glucan không chỉ làm giảm đáng kể số ca nhiễm trùng đường hô hấp mà còn làm giảm đáng kể số lần nhiễm bệnh cúm và các bệnh giống như cúm, đồng thời còn điều chỉnh hệ miễn dịch và dịch thể tế bào – cho thấy những “hoạt động điều hòa miễn dịch phức tạp.”

Tác dụng chống ung thư

Ngoài beta-glucan, nấm oyster còn là một “nguồn chứa các đại phân tử”, bao gồm resveratrol, concanavalin A, protein ái lực xanh cibacron, acid p-hydroxybenzoic, ergosterol và các loại khác – những loại có vai trò chống khối u, điều hòa miễn dịch, và chống oxy hóa trong việc kháng lại bệnh ung thư.

Nấm oyster có một kết hợp độc đáo gồm polysaccharide, proteoglycans, và polypeptide, có thể tăng cường hệ miễn dịch đến mức chúng có thể “vượt qua giới hạn của các liệu pháp điều trị ung thư truyền thống.” 

Bảo vệ gan

Polysaccharide phosphoryl hóa từ nấm oyster có công dụng bảo vệ gan không bị tổn thương do hóa chất gây ra trong một nghiên cứu trên động vật, cho thấy tác dụng chống oxy hóa và bảo vệ gan mạnh mẽ. Chiết xuất nấm oyster đã chứng mình tác dụng bảo vệ tương tự trong việc giảm bớt tổn thương gan do hóa chất gây ra ở động vật.

15 lý do khác để ăn nấm oyster

Nếu bạn đang tìm kiếm thêm lý do để đưa nấm oyster vào bữa ăn thường xuyên của mình, hãy xét đến việc chúng đã được nghiên cứu đối với ít nhất 30 loại bệnh, bao gồm ung thư, tiểu đường, nhiễm trùng đường hô hấp, và lão hóa. Dưới đây là 15 cơ chế đằng sau các tác dụng tăng cường sức khỏe đa dạng của chúng:

  1. Tác nhân tiêu hóa
  2. Apoptotic
  3. Chống tăng sinh
  4. Kháng khuẩn
  5. Bảo vệ tim mạch
  6. Bắt giữ chu kỳ tế bào
  7. Hóa chất dự phòng 
  8. Giải độc
  9. Tạo xương 
  10. Tác nhân giảm cholesterol
  11. Kháng nấm
  12. Kích hoạt Caspase-3 (chống ung thư)
  13. Kích hoạt Caspase-9 (chống ung thư)
  14. Kích hoạt P21 (chống ung thư)
  15. Điều hòa protein p53 ức chế khối u, đem lại tác dụng điều trị và phòng ngừa tiềm năng đối với ung thư vú và ung thư ruột kết

Để có hương vị ngon nhất, bạn nên tự trồng nấm oyster 

Nấm là một chất bổ dưỡng cho con người và môi trường, và nấm oyster nói riêng được xem là có khả năng “phục hồi sức khỏe và cải thiện môi trường”.

Điều này là do khi chúng phát triển, chúng phân hủy các chất độc từ môi trường, đồng thời loại bỏ và trung hòa chúng. Những loại nấm đa năng này đã được phát hiện làm giảm vi khuẩn như E. coli, đồng thời còn phá vỡ hydrocacbon và xử lý kim loại nặng.

Do đó, trồng nấm là một trong những công nghệ sinh học kinh tế duy nhất, như các nhà nghiên cứu Ethiopia đã lưu ý, “kết hợp việc sản xuất thực phẩm giàu protein với việc giảm ô nhiễm môi trường.” Việc trồng nấm tại nhà rất đơn giản và dễ làm; có nhiều dụng cụ có sẵn để giúp bạn bắt đầu.

Tự trồng nấm không chỉ cung cấp cho bạn những cây nấm tươi ngon nhất, mà bạn sẽ không cần lo lắng việc phải phân biệt nấm lành hay độc.

Theo ghi nhận của Cục Bảo tồn Missouri, “Được xem là một lựa chọn có thể ăn được, nấm oyster hoang dã có hương vị thơm ngon hơn nhiều so với nấm oyster tự trồng được bán ở hầu hết các cửa hàng tạp hóa… trồng nấm oyster tại nhà… cũng là một hoạt động giáo dục, đem đến niềm vui và cung cấp thức ăn lành mạnh cho các bữa ăn.”

GMI chuyên nghiên cứu các vấn đề sức khỏe và môi trường quan trọng. Nghiên cứu của GMI khám phá cách cơ thể con người phản ánh trạng thái thực của môi trường xung quanh. 

Thiên Vân biên dịch