Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy mối liên hệ vững chắc giữa sự tồn tại của virus và độ ẩm. Tiếp xúc với độ ẩm thấp thậm chí có thể ảnh hưởng đến khả năng miễn dịch bẩm sinh kháng virus của bạn, bao gồm cả sự biểu hiện của các gene được kích thích bởi interferon giúp tạo ra trạng thái kháng virus.

Máy tạo độ ẩm có thể bổ sung độ ẩm cho không khí trong nhà vốn có xu hướng khô, ngay cả trong những thời điểm ẩm ướt hơn trong năm. (Ảnh: Avid Prado Perucha / Shutterstock)

Độ ẩm là một yếu tố thường bị bỏ qua trong sự lây lan của virus; chúng trở nên dễ lây lan hơn trong khí hậu mùa đông lạnh và khô.

Đó là lý do tại sao nhiều bệnh do virus có tính chất theo mùa, đạt đỉnh điểm vào mùa đông lạnh hơn, ít ẩm hơn. Tiến sĩ Stephanie Taylor, tốt nghiệp Đại học Y Harvard, người cũng có bằng thạc sĩ kiến ​​trúc, tin tưởng mạnh mẽ vào vai trò của độ ẩm trong việc kiểm soát nhiễm trùng, đến nỗi cô ấy kiến ​​nghị Tổ chức Y tế Thế giới đưa độ ẩm tương đối trở thành một phần của các khuyến nghị tiêu chuẩn cho không khí trong nhà, cùng với các biện pháp chất lượng không khí khác như ô nhiễm và nấm mốc.

Cô Taylor cùng với các nhà nghiên cứu từ Viện Công nghệ Massachusetts, đã thu thập dữ liệu từ 125 quốc gia về phản ứng của đại dịch, các trường hợp COVID-19 và dữ liệu môi trường, bao gồm cả ước tính về độ ẩm tương đối trong nhà.

Họ đã phân tích dữ liệu cho giai đoạn ba tháng, cho thấy độ ẩm tương đối trong nhà có mối tương quan đáng kể nhất với các ca nhiễm virus corona mới hàng ngày và số ca tử vong do COVID-19 hàng ngày.

Ở Bắc bán cầu, khi độ ẩm trong nhà tăng vào mùa hè, số ca tử vong do COVID-19 đã giảm mạnh. Tương tự như vậy, ở Nam bán cầu, số ca tử vong do COVID-19 tăng lên do độ ẩm giảm trong những tháng mùa đông.

Cô Taylor nói với Wired: “Kết quả này thật đáng kinh ngạc! Mặc dù bài báo vẫn chưa được công bố, nhưng nhiều năm nghiên cứu đã ủng hộ tầm quan trọng của độ ẩm trong việc ngăn ngừa bệnh truyền nhiễm.”

Độ ẩm thấp trong bệnh viện, trường học

Xem xét tính chất theo mùa của bệnh cúm và thực tế là các đợt bùng phát cúm có liên quan đến việc giảm độ ẩm tuyệt đối, các nhà nghiên cứu đã quyết định tăng độ ẩm trong trường mầm non để xem liệu nó có ảnh hưởng đến việc nhiễm cúm hay không. Độ ẩm phòng học từ tháng 1 đến tháng 3 ở mức xấp xỉ 45% RH (relative humidity: độ ẩm tương đối) dẫn đến dấu hiệu giảm đáng kể virus cúm A. 

Các phòng đối chứng không được làm ẩm có số ca bệnh giống cúm nhiều hơn 2.3 lần so với các phòng được làm ẩm. 

Trong một cuộc phỏng vấn với tổng biên tập của Engineered Systems, cô Taylor, cũng mô tả nghiên cứu cho thấy rằng việc thay đổi độ ẩm trong phòng bệnh làm thay đổi tỷ lệ nhiễm trùng:

“Bắt đầu từ năm 2012–2013, tôi đã tham gia vào một số nghiên cứu mà ban đầu khi được thực hiện tại các bệnh viện đã chỉ ra rõ ràng mối tương quan giữa độ ẩm tương đối thấp trong phòng bệnh và sự gia tăng nhiễm trùng do vi khuẩn và virus.”

“Tôi đã giật mình vì điều này. Các nghiên cứu tiếp theo tại các viện dưỡng lão, trường học và văn phòng đã chỉ ra rằng mọi người khỏe mạnh hơn nhiều, ít bị nhiễm trùng hơn, tăng năng suất và ngủ ngon hơn vào ban đêm với phạm vi độ ẩm này.”

“Vì vậy, khi thực hiện ngày càng nhiều nghiên cứu về mối quan hệ giữa độ ẩm tương đối trong nhà từ 40% đến 60% với sức khỏe con người và giảm nhiễm trùng, đó hoàn toàn là một chiến lược kiểm soát lây nhiễm bệnh nhanh chóng, toàn diện và hiệu quả.”

Độ ẩm 40% – 60% có thể là lý tưởng

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng độ ẩm khoảng 40% đến 60% là tốt nhất trong việc giảm nguy cơ nhiễm trùng. Trong một nghiên cứu trên chuột, những con được nuôi trong môi trường có độ ẩm thấp dễ bị cúm hơn và mắc bệnh nặng hơn.

Ví dụ, những con chuột tiếp xúc với virus cúm dạng khí dung và được nuôi ở độ ẩm tương đối 20%, sẽ giảm cân nhanh hơn, giảm nhiệt độ cơ thể và thời gian sống ngắn hơn so với những con chuột được nuôi ở độ ẩm tương đối 50%.

Nghiên cứu cho thấy, không khí khô làm giảm khả năng chống nhiễm trùng của chuột, và những con chuột được nuôi ở độ ẩm thấp hơn đã làm suy giảm khả năng thanh lọc của niêm mạc, khả năng bảo vệ kháng virus bẩm sinh và chức năng sửa chữa mô.

Các nghiên cứu về sự tồn tại của virus cúm cũng cho thấy mối liên hệ giữa độ ẩm, với một nghiên cứu cho thấy rằng cúm dạng khí dung tồn tại lâu nhất khi độ ẩm tương đối dưới 36%.

Trong một ý kiến ​​được công bố trên Tạp chí Journal of Global Health, một lần nữa nhấn mạnh rằng độ ẩm tương đối trong nhà lớn hơn 40% sẽ làm giảm đáng kể khả năng lây nhiễm của các hạt virus cúm dạng khí dung. Thật không may, độ ẩm trong không gian dân cư và thương mại ở Hoa Kỳ thường dưới 25%, điều này làm tăng khả năng lây truyền virus. Ngay cả trong mùa hè, khi độ ẩm tự nhiên ở ngoài trời cao hơn, điều hòa không khí sẽ hạn chế độ ẩm trong nhà.

Bài báo này được viết bởi sự hợp tác của các nhà nghiên cứu Croatia, Hoa Kỳ, và Đức, cũng cho rằng không khí ẩm có thể là một giải pháp để bảo vệ bệnh nhân trong bệnh viện và chống lại COVID-19.

Đặt máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ của bạn

Theo một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Environmental Health, sử dụng máy tạo độ ẩm di động trong phòng ngủ của bạn vào những tháng mùa đông có thể làm giảm sự tồn tại của virus cúm trong không khí. 

Máy tạo độ ẩm di động được sử dụng để bổ sung độ ẩm trong không khí, được theo dõi độ ẩm và nồng độ virus cúm tuyệt đối. Việc bổ sung máy tạo độ ẩm di động với sản lượng 0.16 kg nước mỗi giờ trong phòng ngủ đã làm tăng độ ẩm tuyệt đối lên 11% trong giờ ngủ so với khi không có máy tạo ẩm.

Cùng với sự gia tăng độ ẩm, sự tồn tại của virus cúm cũng giảm 17.5% – 31.6%. Việc phân phối hơi nước qua toàn bộ ngôi nhà cũng có lợi, với việc tăng 3% đến 12% AH/RH thì tỷ lệ sống sót của virus cúm giảm 7.8% –  13.9 %.

Kết quả cho thấy rằng không những việc tăng độ ẩm trong phòng ngủ của bạn có thể là cách dễ dàng để bảo vệ chống lại bệnh cúm và các bệnh nhiễm trùng khác, mà việc tăng thêm độ ẩm ở những nơi công cộng cũng có thể có lợi cho sức khỏe cộng đồng.

Cách theo dõi độ ẩm

Cần lưu ý rằng độ ẩm cao hơn không phải lúc nào cũng tốt hơn. Nếu độ ẩm trong nhà của bạn cao hơn 60%, sẽ làm tăng nguy cơ nấm mốc phát triển. Vì vậy, bạn sẽ muốn giữ mức trong khoảng 40% đến 60% để có lợi cho sức khỏe lý tưởng. Cách tốt nhất để kiểm tra mức độ trong nhà của bạn là sử dụng ẩm kế. Thiết bị này trông giống như một nhiệt kế và đo lượng ẩm trong không khí.

Một số máy tạo ẩm đi kèm với ẩm kế tích hợp, hoặc máy tạo ẩm, để giúp máy tạo ẩm duy trì độ ẩm tương đối trong nhà của bạn ở mức phù hợp. Nếu không, bạn có thể mua ẩm kế ở hầu hết các cửa hàng thiết bị.

Trong một nghiên cứu, việc đưa máy tạo độ ẩm vào phòng ngủ đôi khi dẫn đến độ ẩm tương đối vượt quá 60%, đặc biệt là khi sử dụng máy nhiệt bức xạ, vì vậy bạn có thể cần điều chỉnh cho phù hợp để giữ mức độ trong phạm vi tối ưu. Máy tạo ẩm bẩn cũng có thể dẫn đến sự phát triển của nấm mốc và vi khuẩn, vì vậy việc thường xuyên vệ sinh máy là rất quan trọng.

Có thể dùng dung dịch hydrogen peroxide và bàn chải lông mềm để làm sạch máy tạo độ ẩm của bạn, việc này nên được thực hiện ba ngày một lần. Nếu máy làm ẩm của bạn có bộ lọc, hãy nhớ thay bộ lọc ít nhất thường xuyên như nhà sản xuất khuyến nghị và nhiều hơn nếu bộ lọc bị dơ.

Tiến sĩ Joseph Mercola là người sáng lập Mercola.com. Một bác sĩ nắn xương, tác giả bán chạy nhất và nhận nhiều giải thưởng trong lĩnh vực sức khỏe tự nhiên, tầm nhìn chính của ông là thay đổi mô hình y tế hiện đại bằng cách cung cấp cho mọi người nguồn tài nguyên quý giá để giúp họ kiểm soát sức khỏe. Bài báo này được xuất bản trên Mercola.com

Joseph Mercola
Thu Anh biên dịch