Hơn một nửa số tỉnh của Trung Quốc đã ban hành các hạn chế điện năng địa phương kể từ tháng Chín. Một nhà kinh tế đã nói, tình trạng mất điện rộng khắp và cắt giảm theo các chính sách năng lượng mới của Bắc Kinh có thể sẽ thúc đẩy lạm phát toàn cầu từ 0.5 đến 1%, và khiến giá cả ở Hoa Kỳ tăng từ 10% đến 15% trong mùa Giáng sinh đối với hàng hóa bán lẻ nhập cảng từ Trung Quốc.

Ông Huang Jun, một nhà kinh tế Trung Quốc hiện sống ở Hoa Kỳ, nói với The Epoch Times rằng việc mất điện ở Trung Quốc sẽ làm mất một phần ba năng lực sản xuất của đất nước. Ông Huang từng là người phụ trách chuyên mục chính của đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CNTV và là cựu kinh tế trưởng tại China Enterprise Capital Union (CECU). Ông hiện là giám đốc của Hiệp hội Bất động sản Á Châu tại Hoa Kỳ.

Bị ảnh hưởng bởi tình trạng mất điện và cắt giảm điện của Trung Quốc, một số mặt hàng bán lẻ của Hoa Kỳ có thể tăng giá vì khoảng 40% sản phẩm đến từ Trung Quốc. Ông Huang cho biết thêm, đợt tăng giá này dự kiến ​​sẽ diễn ra trong hai tháng trước và sau Giáng sinh.

Theo ước tính của ông Huang sau một cuộc khảo sát của các nhà sản xuất tại Trung Quốc, tác động của cuộc khủng hoảng điện năng của Trung Quốc đối với chuỗi cung ứng toàn cầu chủ yếu sẽ tác động đến các ngành: dệt may; đồ chơi, văn phòng phẩm, và đồ dùng văn phòng; máy điện toán và phụ kiện máy điện toán; và các bộ phận máy móc.

Công nhân sản xuất bàn làm việc để xuất cảng sang Hoa Kỳ, Pháp, Đức và các quốc gia khác, tại một nhà máy ở Nam Thông, tỉnh Giang Tô phía đông Trung Quốc hôm 04/09/2019. (Ảnh: STR/AFP/Getty Images)

Theo các tin tức địa phương, tại thành phố Đông Quan, tỉnh Quảng Đông của Trung Quốc, các nhà máy đã nhận được thông báo chính thức, hạn chế hoạt động từ 1–3 ngày mỗi tuần tùy thuộc vào quy mô và mức độ ưu tiên công việc của nhà máy theo quy định của chính quyền.

Tại tỉnh Chiết Giang, các nhà chức trách đang kiểm soát chặt chẽ năng lực sản xuất dệt nhuộm, và sợi hóa học và các sản phẩm nhựa ở các thành phố của tỉnh này, bao gồm Thiệu Hưng, Hồ Châu, Gia Hưng, và Ôn Châu.

Trong khi đó, chính quyền tỉnh Giang Tô đã ban hành một thông báo khẩn cấp hôm 16/09, thông báo rằng họ sẽ hạn chế cung cấp điện từ nửa đêm ngày 15/09 đến ngày 30/09. Ảnh hưởng của việc hạn chế điện cũng đã lan rộng đến ngành công nghiệp bán dẫn của tỉnh Giang Tô. Một số nhà cung cấp dịch vụ đóng gói vi mạch bán dẫn, như Intel, Nvidia, và Qualcomm, đã nhận được thông báo đóng cửa các nhà máy của họ trong vài ngày. Chang Wah Technology, nhà cung cấp vật liệu đóng gói chất bán dẫn, cũng đã thông báo ngừng làm việc một tuần.

Eson Precision Industry, nhà cung cấp linh kiện cơ khí chính cho Apple, cho biết nhà máy của họ ở Côn Sơn, tỉnh Giang Tô, đã bị đình chỉ từ ngày 03/10 đến 08/10 do chính sách của thành phố. Unimicron Technology, nhà cung cấp bảng mạch in cho Apple, cũng cho biết các nhà máy của họ ở Tô Châu và Côn Sơn ngừng sản xuất từ ngày ​​03/10 đến cuối tháng 10.

Theo báo cáo của Reuters, do cuộc khủng hoảng điện năng quy mô lớn của Trung Quốc, Nomura Securities đã giảm dự báo tăng trưởng GDP của Trung Quốc xuống 4.7% trong quý III và 3.0% trong quý IV, giảm so với mức dự báo tương ứng là 5.1% và 4.4%, và đã cắt giảm toàn bộ dự báo Năm mới từ 8.2 % đến 7.7 %.

Ông Huang đã chỉ ra 4 yếu tố chính về nguyên nhân gây ra tình trạng thiếu điện của Trung Quốc.

“Nguyên nhân đầu tiên nằm ở sự mất cân bằng giữa sản xuất điện và tiêu thụ điện ở Trung Quốc: 16.4% sản lượng điện của Trung Quốc được cung cấp bởi thủy điện, và tiêu thụ cho điện công nghiệp và điện dân dụng không ngừng tăng lên, trong khi nguồn cung thủy điện giảm, đặc biệt là vào mùa đông khi nhiều các khu vực bước vào mùa khô trong năm.”

Ví dụ, vào tháng Giêng, ông Huang cho biết, khoảng 100 tỷ kilowatt giờ điện đã được tạo ra. “Nhưng hầu hết các khu vực ở Trung Quốc vẫn rất lạnh vào tháng Giêng, và nhu cầu sưởi ấm có thể lên tới 120 tỷ kilowatt giờ, vì vậy lượng điện thiếu hụt 20 tỷ kilowatt giờ.”

Nguyên nhân thứ hai, ông Huang cho biết, là các nhà sản xuất Trung Quốc vẫn đang nhận được một lượng lớn đơn đặt hàng quốc tế, đặc biệt là trong nửa cuối năm 2020; nhu cầu này đã giữ cho tiêu thụ điện ở mức cao.

Theo ông Huang, lý do thứ ba có liên quan đến một cuộc giằng co chính trị giữa Trung Cộng và Úc, dẫn đến lệnh cấm than của Úc. Do đó, các nhà máy điện của Trung Quốc đã phải quay sang Indonesia và Nga để nhập cảng than, nhưng sự thay đổi này đã gây ra tổn thất trong hoạt động cho các nhà máy điện.

Ông Huang nói: “Bây giờ thay vì đốt than của Úc, Trung Cộng đã yêu cầu dùng than của Indonesia và than của Nga. Thứ nhất, nhiệt trị khi phát điện là khác nhau; Thứ hai, các thông số của nó khác nhau, những khác biệt này sẽ làm phát sinh các vấn đề về vận hành cơ học.”

“Tất nhiên, các nhà máy có thể giải quyết vấn đề này, nhưng khi giải quyết cần phải ngừng hoạt động. Một khi động cơ dừng lại rồi khởi động lại, đó thực sự là một tổn thất rất, rất lớn.”

Lý do thứ tư là các cam kết về khí hậu của Trung Cộng, bao gồm việc Trung Quốc phải đóng cửa 588 nhà máy nhiệt điện than trong vòng 10 năm.

BBC đưa tin hồi tháng Tư, Trung Quốc hiện đang vận hành 1,058 nhà máy than – hơn một nửa công suất của thế giới.

Ông Huang nói: “Về căn bản, Trung Quốc phải đóng cửa rất nhiều nhà máy điện than, khoảng một nửa trong số đó, để đạt các tiêu chuẩn về môi trường. Nhưng các nhà máy này cung cấp hơn 35% sản lượng điện của Trung Quốc. Điều đó có nghĩa là mức thiếu hụt năng lượng là 35%. Khó có thể bù đắp sự thiếu hụt này kể cả khi tăng nguồn điện gió lên 7 hoặc 8 lần.”

Jenny Li
Chánh Tín biên dịch