Trong bài diễn văn đầu tiên trước một phiên họp chung của Quốc hội hôm 28/04, Tổng thống (TT) Joe Biden đã đưa ra đề xướng gói chi tiêu thứ ba của mình, Kế hoạch dành cho các Gia đình Hoa Kỳ, đề xướng mà theo những người theo chủ nghĩa tự do thì, sẽ là một “thành tựu tuyệt vời” nếu được Quốc hội thông qua.

TT Joe Biden diễn thuyết tại một phiên họp chung của Quốc hội tại Hạ viện của Quốc hội Hoa Kỳ ở Hoa Thịnh Đốn, hôm 28/04/2021. (Ảnh: Chip Somodevilla/Getty Images)

Tuy nhiên, những người phản đối chỉ trích kế hoạch chi tiêu khổng lồ của ông Biden, gọi nó là sự khuếch trương lớn nhất của hệ thống phúc lợi kể từ Các Chương trình Xã hội Vĩ đại của những năm 1960.

Trong bài diễn văn đầu tiên trước Quốc hội, TT Biden đã quảng bá cho Kế hoạch mới của mình dành cho các Gia đình Hoa Kỳ trị giá 1.8 nghìn tỷ USD, gọi nó là “khoản đầu tư cả một thời vào gia đình của chúng ta và con của chúng ta” để chiến thắng “cuộc cạnh tranh vì tương lai.”

Kế hoạch chi tiết của ông Biden hứa hẹn sẽ hỗ trợ tiền mặt cho hàng triệu người dân Hoa Kỳ; điều này sẽ chấm dứt cải cách phúc lợi năm 1996 của cựu Tổng thống Bill Clinton. Ông Clinton đã ký thành luật dự luật cải cách phúc lợi để giữ lời hứa trong chiến dịch tranh cử của ông là “chấm dứt phúc lợi mà chúng ta biết.”

Luật cải cách lưỡng đảng này đã chấm dứt chương trình phúc lợi tiền mặt không được ưa chuộng bắt nguồn từ chương trình New Deal của cố tổng thống Franklin Roosevelt.

Là một phần của gói cứu trợ COVID-19 trị giá 1.9 nghìn tỷ USD, chính phủ ông Biden đã mở rộng đáng kể tín dụng thuế trẻ em cho năm thuế 2021. Kế hoạch mới này hiện gia hạn mức tăng trợ cấp cho trẻ em đến hết năm 2025 và làm cho khoản tín dụng thuế này “có thể nhận được toàn bộ vĩnh viễn”.

“Với hai cha mẹ và hai đứa trẻ, đó là 7,200 USD trong túi,” ông Biden nói, và cho biết thêm rằng số tiền này sẽ giúp hơn 65 triệu trẻ em và giúp giảm tỷ lệ nghèo ở trẻ em xuống một nửa.

Kế hoạch dành cho các Gia đình Hoa Kỳ cũng đề nghị việc mở rộng gần đây về tín dụng thuế chăm sóc trẻ em và người phụ thuộc, và tín dụng thuế thu nhập kiếm được cho những người lao động không có con trở thành lâu dài.

Kế hoạch này cũng hứa hẹn cung cấp tiếp cận với nền giáo dục tốt, dịch vụ chăm sóc trẻ em giá cả phải chăng, và lên tới 12 tuần nghỉ phép có lương và nghỉ phép y tế.

Kế hoạch dành cho các Gia đình Hoa Kỳ, vốn là phần thứ hai trong nghị trình “Kiến tạo Lại Tốt đẹp hơn” (Build Back Better) của ông Biden, bao gồm khoảng 1 nghìn tỷ USD cho đầu tư và 800 tỷ USD cho việc giảm thuế và tín dụng thuế cho các gia đình và những người lao động.

Kế hoạch mới này theo sau đề xướng về cơ sở hạ tầng trị giá 2.3 nghìn tỷ USD, Kế hoạch Việc làm Hoa Kỳ, được công bố hôm 31/03.

Kể từ khi nhậm chức, TT Biden đã đề xướng tổng cộng 6 nghìn tỷ USD chi tiêu mới, bao gồm cả gói cứu trợ Covid 1.9 nghìn tỷ USD mà ông đã ký.

Theo Trung tâm Chính sách Xã hội và Nghèo đói của Đại học Columbia, các chính sách của ông Biden có thể sẽ giúp giảm 23% tỷ lệ nghèo trên toàn quốc vào năm tới và giảm gần 47.4% tỷ lệ nghèo ở trẻ em.

Trong một cuộc phỏng vấn với The Epoch Times, ông Irwin Garfinkel, một học giả thiên tả và là đồng giám đốc của trung tâm này, đã ca ngợi kế hoạch của ông Biden là “một thành tựu tuyệt vời”.

Theo phân tích chi phí–lợi ích của ông về việc mở rộng tín dụng thuế trẻ em, thì cứ mỗi 1 USD được chi tiêu, lợi ích cho toàn xã hội sẽ là 8 USD. Vì vậy, nếu chính phủ chi 100 tỷ USD để tăng cường trợ cấp trẻ em trong một năm, thì ông cho rằng xã hội sẽ thu được 800 tỷ USD.

Ông cho biết phần lớn lợi ích đó là cho trẻ em vì chúng sẽ lớn lên khỏe mạnh hơn, được giáo dục tốt hơn, kiếm được nhiều tiền hơn, và ít trở thành gánh nặng hơn cho hệ thống chăm sóc sức khỏe và tư pháp hình sự của đất nước trong dài hạn.

Theo Trung tâm Tiến bộ Hoa Kỳ, một tổ chức nghiên cứu tự do thiên tả, kế hoạch của TT Biden sẽ đem lại tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, tạo ra hàng triệu việc làm, và giải quyết “cuộc khủng hoảng chăm sóc” của quốc gia.

Ông John Podesta, người sáng lập trung tâm này, cho biết rằng, “Đề xướng này thừa nhận một sự thật cơ bản: tăng trưởng kinh tế và khả năng cạnh tranh của Hoa Kỳ gắn chặt với khả năng phát đạt của các gia đình trong quốc gia này.”

“Nó bao gồm các cải cách phổ biến, được chờ đợi từ lâu, và cần thiết để xây dựng lại nền kinh tế sau đại dịch một cách mạnh mẽ hơn và công bằng hơn.”

Trong chương trình “Kudlow” của chính mình trên Fox Business vào tháng trước, cựu cố vấn kinh tế Larry Kudlow của Tổng thống Donald Trump cho biết các kế hoạch chi tiêu của ông Biden sẽ làm tổn hại “nền kinh tế đang bùng nổ” hiện nay. Ông chỉ trích kế hoạch đầy tham vọng của ông Biden là nhằm mở rộng các chương trình phúc lợi mà không có đòi hỏi phải làm việc, gọi đó là “sự khuếch đại lớn nhất của nhà nước phúc lợi kể từ thời chương trình Great Society (Xã hội Vĩ đại) của Tổng thống Lyndon Johnson.”

Ông Nick Eberstadt, nhà kinh tế chính trị tại Viện Doanh nghiệp Hoa Kỳ, một tổ chức nghiên cứu bảo tồn truyền thống, đã mô tả kế hoạch của TT Biden là một “cuộc tấn công” vào các cải cách phúc lợi của những năm 1990.

Ông nói với The Epoch Times, “Trong tình trạng khẩn cấp năm ngoái, đã có một lập luận rất thuyết phục cho hành động của chính phủ.”

“Việc duy trì các biện pháp khẩn cấp trong những thời điểm không khẩn cấp có thể gây ra những hậu quả khôn lường.”

“Khuyến khích đào tạo các kỹ năng và trở lại làm việc sẽ tốt cho đất nước của chúng ta hơn là khuyến khích không tìm việc làm, thất nghiệp vô thời hạn,” ông nói; đồng thời chỉ trích kế hoạch phúc lợi của TT Biden vì không có những yêu cầu phải đi làm.

Ông Robert Rector, viện sĩ nghiên cứu cao cấp tại tổ chức bảo tồn truyền thống Heritage Foundation, đã lặp lại những mối lo ngại tương tự, nói rằng “cải cách” của ông Biden “là hết sức chống đối việc làm và chống đối hôn nhân, và do đó nó thực sự có hại cho những người nghèo.”

Theo ông Rector, kế hoạch của TT Biden sẽ xóa bỏ những thành tựu của cải cách phúc lợi trong 25 năm qua, chẳng hạn như giảm đáng kể tỷ lệ nghèo đói cho các bậc cha mẹ đơn thân và tỷ lệ sinh cho thanh thiếu niên chưa lập gia đình.

Nếu kế hoạch của ông Biden được ký thành luật, thì “chúng ta có thể đoán trước được tỷ lệ sinh ở tuổi vị thành niên sẽ tăng lên, và chúng ta có thể tiên liệu tỷ lệ việc làm của các bà mẹ đơn thân sẽ giảm xuống,” ông nói.

Emel Akan
Cẩm An biên dịch