Ông Dave Givens, giám đốc khảo cổ học tại khu di tích lịch sử này cho biết, “Jamestown là khởi nguyên của lịch sử Hoa Kỳ, và Yorktown là điểm kết thúc.”

Ông Givens, người mà tôi đã phỏng vấn trong chuyến thăm gần đây tới thuộc địa Anh đầu tiên của Hoa Kỳ, muốn nói rằng Jamestown là khu định cư lâu dài đầu tiên của người Anh ở Tân Thế Giới, và Yorktown gần đó, nơi binh sĩ Hoa Kỳ và Pháp đánh bại quân đội của Lãnh chúa Cornwallis, là trận chiến đã thành lập nước cộng hòa của chúng tôi.

Trong hơn một thế kỷ, các nhà khảo cổ đã khám phá Jamestown. Ông Givens và các đồng nghiệp của mình đã dành vô số giờ đồng hồ để đào sâu vào lòng đất ở đây, khai quật bí mật của những người Anh định cư và thổ dân Hoa Kỳ – những người đã trao đổi hàng hóa và chiến đấu khốc liệt – và những nền văn hóa pha trộn của họ có thể được tìm thấy trong các hiện vật họ để lại.

Bảo tàng trưng bày các hiện vật được lấy từ khu Jamestown. (Ảnh Khám phá lại Jamestown) 

Bảo tàng khảo cổ học 

Bảo tàng mà ông Dave Givens và những người tiền nhiệm của ông đã thành lập, Nathalie P. & Alan M. Voorhees Archaearium, chỉ trưng bày một phần nhỏ trong số hơn 3 triệu hiện vật lấy từ lòng đất của khu định cư này: áo giáp, kiếm, các bộ phận của vũ khí khác, đồ trang sức, mảnh vỡ của đồ gốm và những ống đất sét, và vô số đồ vật khác. Ví dụ, tôi thấy ở đây có một mảnh đá, trên đó một số người dân thuộc địa nào đó đã vạch những hình vẽ và chữ viết: một cái cây, một người đàn ông mặc váy thế kỷ 17, bốn huy hiệu sư tử, những con số và “Abraham”.

Khi tôi đi lang thang qua khu bảo tàng này, những tàn tích bên ngoài của các tòa nhà thuộc địa, và các khu khảo cổ đang hoạt động, sự thiếu thốn mà những người này phải chịu đựng cũng như lòng dũng cảm và sự gan góc của họ khi đối mặt với nghịch cảnh, đã khơi dậy sự đồng cảm và kinh ngạc của tôi. Chẳng hạn như trong “Thời kỳ đói khát”, khi người Powhatan bao vây pháo đài nhỏ bé của khu định cư này, khi dịch bệnh hoành hành – qua nhiều năm, nước mặn ở nơi này đã khiến rất nhiều người định cư thiệt mạng – và khi thực dân Anh buộc phải ăn thịt chuột và chó, chỉ có 60 trong số 250 người định cư sống sót.

Tìm hiểu nền dân chủ của chúng ta

Để hiểu rõ hơn về những gì ông Givens và các cộng sự của ông ấy làm, tôi rất muốn giới thiệu một cuốn sách mới xuất bản đáng chú ý, “Nhà Thờ và Nhà Nước: Khảo Cổ Học về các Nền Tảng của nền Dân Chủ”. Chứa đầy những bức ảnh sống động và lời giải thích gần gũi với người đọc, cuốn hướng dẫn này cung cấp một chuyến tham quan hậu trường tuyệt vời về các địa điểm ở Jamestown, cụ thể là cuộc khai quật nhà thờ bắt đầu vào năm 2010 và giới thiệu các nhà khảo cổ học, sử học, khoa học và những người khác chia sẻ kiến thức chuyên môn của họ để hiểu biết được nhiều hơn quá khứ của chúng ta.

Hướng dẫn này cung cấp một chuyến tham quan hậu trường tuyệt vời về các địa điểm Jamestown.

Givens và nhóm của ông kết thúc “Nhà Thờ và Nhà Nước” bằng cách nhắc nhở chúng ta rằng “cơ quan quản lý đại diện đầu tiên được tổ chức ở Hoa Kỳ đã gặp gỡ trong dàn hợp xướng” của Nhà thờ Memorial ở Jamestown. “Tại đây, nền tảng của cuộc thử nghiệm dân chủ của quốc gia chúng ta đã được đặt ra, bảo vệ nguyên tắc cơ bản của chính phủ chúng ta và tất cả các chính phủ dân chủ, rằng không ai đứng trên luật pháp; và cuối cùng là việc thành lập chính phủ đại diện dựa trên châm ngôn ‘chính phủ của những người tự do dựa vào sự đồng thuận của những người [muốn] được cai quản.’”

Nhà thờ tưởng niệm năm 1907. Các cuộc khai quật gần đây trong nhà thờ đã diễn ra để tìm hiểu thêm về nhà thờ năm 1617, nơi họp Đại hội đồng đầu tiên của Anh ở Bắc Mỹ. (Ảnh Khám phá lại Jamestown)
Nhà khảo cổ học Mary Anna Hartley làm việc tại khu vực Nhà thờ Tưởng niệm. (Ảnh Khám phá lại Jamestown)

Một cuộc hành trình khác trên Jamestown

Chỉ cách di tích Lịch sử Jamestowne một đoạn ngắn là bảo tàng Jamestown Settlement. 

Bên trong bảo tàng Jamestown Settlement. (Ảnh Jamestown-Yorktown Foundation)
Các mô hình kích thước như thật của ba con tàu — Susan Constant, Godspeed và Discovery — trên đó những người thuộc địa đã vượt Đại Tây Dương, tại Khu định cư Jamestown (Ảnh Jamestown-Yorktown Foundation)

Với không gian triển lãm rộng 30,000 feet vuông, bảo tàng Jamestown Settlement thực sự có phần choáng ngợp. Đây là các trưng bày và triển lãm về các nhân vật như John Smith, Pocahontas, và Nathaniel Bacon của “Cuộc nổi dậy của Bacon” danh tiếng, tất cả xoay quanh sáu chủ đề chính: Trước Jamestown, Ba nền văn hóa, Công ty Virginia của London, Thành lập Jamestown, 1619, và Jamestown 1699. Dioramas và những bộ phim ngắn xen lẫn các đồ vật lịch sử và tranh vẽ cho phép du khách đắm mình vào lịch sử của thuộc địa này.

Khách tham quan bên trong hàng rào gỗ hình tam giác của Pháo đài James năm 1610–1614 được tái tạo, tại Jamestown Settlement. Công trình tái tạo này giới thiệu các cấu trúc truyền thống với mái tranh. (Ảnh Jamestown-Yorktown Foundation)

Các bảo tàng mà họ đại diện chứng minh cho du khách thấy sự phức tạp của lịch sử, những sắc thái của quá khứ thường bị đánh mất trong các cuộc tranh luận ngày nay về lịch sử và văn hóa. Như ông Givens đã nói với tôi vài lần trong cuộc trò chuyện với ông ấy, “Hãy nói mọi người đến đây và xem Hoa Kỳ bắt đầu từ đâu.”

Du khách đeo khẩu trang khám phá một chiếc xuồng độc mộc tại Jamestown Settlement, nơi đã mở cửa trở lại sau khi ngừng hoạt động. (Ảnh Jamestown-Yorktown Foundation)

Tự hào là một công dân Hoa Kỳ

Trong suốt cuộc đời của mình, tôi đã đến thăm nhiều bảo tàng ở những nơi như Rome và Paris, New York, Boston, và Washington D.C., nhưng không có bảo tàng nào ảnh hưởng đến tôi mạnh mẽ như Jamestown. Nơi đây, trên bán đảo Virginia này, bắt đầu lịch sử của đất nước chúng ta. Đây là những người đã qua đời từ lâu – người Âu Châu da trắng, người Phi Châu da đen, người dân Hoa Kỳ bản địa – câu chuyện của họ là câu chuyện của chúng ta.

Hình ảnh từ bộ phim Jamestown Settlement khám phá sự hội tụ của người Mỹ bản địa Virginia, Anh và các nền văn hóa Tây Trung Phi ở Virginia thế kỷ 17. Nữ diễn viên ở đây đóng vai Angelo, người châu Phi đầu tiên được ghi nhận ở Virginia. (Ảnh Jamestown-Yorktown Foundation) 

Chiều muộn hôm đó, chúng tôi rời Jamestown, nhưng Jamestown không rời bỏ tôi. Sự khởi đầu của Hoa Kỳ đã làm sống lại niềm tự hào trong tôi về tổ quốc của chúng ta và khôi phục niềm tin của tôi vào lý tưởng của nó.

Đêm đó, lần đầu tiên trong nhiều tháng, tôi chìm vào giấc ngủ say chìm đắm trong tình yêu đất nước.

Ghi chú: Nếu quý vị không thể thực hiện chuyến đi đến Jamestown và đặc biệt là nếu quý vị đang dạy cho những người trẻ tuổi, dù ở nhà hay trong lớp học, tôi khuyên quý vị nên khám phá các trang web về Historic Jamestowne và Jamestown Settlement. Ở đây quý vị sẽ tìm thấy lịch sử, bản tin trên web, bài giảng, phòng trưng bày và nhiều tài nguyên giáo dục khác.

Jeff Minick có bốn người con và một trung đội cháu đang độ tuổi phát triển. Trong 20 năm, ông đã dạy lịch sử, văn học và tiếng Latin cho các cuộc hội thảo của học sinh giáo dục tại nhà ở Asheville, North Carolina. Ngày nay, ông sống và viết trên Front Royal, Virginia. Hãy xem trang JeffMinick.com để theo dõi blog của ông.

 Jeff Minick
Chân Như biên dịch