Hơn 7 triệu người Mỹ dự kiến sẽ không nằm trong danh sách “các chương trình trợ cấp không khuyến khích người có thu nhập thấp đi làm” (benefits cliff) sắp đến hạn vào cuối tháng Chín.

Được tạo ra để giúp người Mỹ vượt qua tác động kinh tế của đợt bùng phát [COVID-19], các chương trình khác nhau này sẽ hết hạn vào ngày 06/09/2021. Trong khi các nhóm cấp tiến, cùng với một số thành viên Đảng Dân Chủ, đã kêu gọi mở rộng các chương trình, thì cả lưỡng đảng tại Điện Capitol đều miễn cưỡng đối với một hành động như vậy, trước số lượng cơ hội việc làm cao kỷ lục, số lượng nhân viên sa thải ở mức thấp kỷ lục, và các doanh nghiệp báo cáo những khó khăn trong việc tuyển dụng nhân công.

Tháng Ba vừa qua, các nhà lập pháp đã thiết lập ba chương trình mới với việc thông qua Đạo luật Hỗ trợ, Cứu trợ, và An ninh Kinh tế do Đại dịch Virus Corona (Coronavirus Aid, Relief và Economic Security [CARES] Act): Trợ cấp Thất nghiệp do Đại dịch (PUA), bao gồm những người lao động không đủ điều kiện nhận trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp thông thường của chính phủ, những người làm nghề tự do và lao động hợp đồng; Dịch vụ Bồi thường Thất nghiệp Khẩn cấp (PEUC), cung cấp bảo hiểm bổ sung ngoài 26 tuần thông thường mà hầu hết các tiểu bang cung cấp; và Bồi thường Thất nghiệp Đại dịch Liên bang (FPUC) – hỗ trợ thêm 300 USD hàng tuần ngoài các khoản trợ cấp nêu trên của tiểu bang.

Theo một báo cáo của Bộ Lao động, kể từ ngày 24/07/2021, gần 9 triệu người Mỹ đang nhận trợ cấp theo hai trong số các chương trình nêu trên – 4.82 triệu người qua PUA và 3.85 triệu người qua PEUC.

Quỹ Thế kỷ (Century Foundation), một tổ chức tư vấn thiên tả, ước tính rằng, khi tất cả các chương trình hết hạn, 7.5 triệu người sẽ bị cắt trợ cấp, có khả năng khiến nhiều người lâm vào cảnh bấp bênh ở thời điểm mà sự lan rộng của biến thể Delta đe dọa sự phục hồi kinh tế.

Ông Andrew Stettner, một thành viên cao cấp tại Century Foundation, đã viết trong một bài phân tích rằng, “Việc cắt trợ cấp trước Ngày Lao động sẽ khiến 7.5 triệu người lao động không có sự hỗ trợ quan trọng như họ cần để giữ ổn định về tài chính cho đến khi có thể tìm được một công việc mới. Áp đặt những khó khăn lớn như vậy lên các gia đình và nền kinh tế là một sai lầm tự chúng ta tạo ra trong chính sách kinh tế mà có thể và nên tránh.”

Tuy nhiên, khi đối mặt với con số kỷ lục 10.1 triệu cơ hội việc làm trong tháng Sáu và các doanh nghiệp báo cáo khó khăn trong việc tuyển dụng, các nhà lập pháp lưỡng đảng đã bày tỏ sự miễn cưỡng trong việc gia hạn các chương trình này.

Tháng 07/2021, Tổng thống Joe Biden đã nói rằng sẽ “có lý” nếu các chương trình hết hiệu lực theo lịch trình hết hạn, trong khi Thượng nghị sĩ (TNS) Joe Manchin (Dân Chủ–West Virginia) nói với Business Insider trong tuần lễ kết thúc vào ngày 15/08 rằng, “Tôi không thể gia hạn nữa.”

Ông Manchin cho biết, “Nền kinh tế hiện nay mạnh hơn, thị trường việc làm cũng mạnh hơn. Chín triệu công việc không tuyển được nhân viên. Chúng ta đang phục hồi.” Sự phản đối của ông sẽ khiến Đảng Dân Chủ không thể gia hạn thông qua quy trình điều chỉnh ngân sách tại Thượng viện có tỷ lệ [biểu quyết] ngang nhau, chứ chưa nói đến việc theo quy trình lập pháp thông thường.

TNS. Joe Manchin (Dân Chủ-West Virginia) trao đổi với các phóng viên khi ông rời  Điện Capitol sau một cuộc bỏ phiếu tại Thượng Viện tại Điện Capitol ở Hoa Thịnh Đốn, hôm 10/06/2021 (Ảnh: Evelyn Hockstein/ Reuters)

Đảng Cộng Hòa, những người đã đổ lỗi cho các khoản trợ cấp thất nghiệp hào phóng khiến những người lao động không tìm việc làm vào thời điểm các doanh nghiệp đang tuyển dụng, dự kiến ​​sẽ đồng thuận phản đối bất kỳ đề nghị gia hạn nào được đưa ra tại Quốc hội.

Tháng 06/2021, TNS Lindsey Graham (Cộng Hòa–South Carolina) đã thúc giục chính phủ của Tổng thống Biden hủy bỏ các chương trình hỗ trợ trong đại dịch của liên bang trước thời hạn, khi nói với quyền giám đốc ngân sách Tòa Bạch Ốc rằng các chương trình này đang không khuyến khích người dân đi làm trở lại.

Ông Graham nói: “Có rất nhiều công việc chưa được lấp đầy và sẽ không bao giờ được lấp đầy cho đến khi quý vị thay đổi cấu trúc trợ cấp.”

Ông cho biết thêm, “Điểm mấu chốt là tôi nghĩ có những người ngoài kia, họ không phải là người xấu, nhưng họ sẽ không đi làm với mức lương 15 USD một giờ trong khi kiếm 23 USD từ trợ cấp thất nghiệp.”

Trong nỗ lực khuyến khích người thất nghiệp quay trở lại đi làm, hàng chục tiểu bang chủ yếu do Đảng Cộng Hòa lãnh đạo đã chấm dứt việc tham gia một số, hoặc tất cả, các chương trình trước ngày hết hạn dự kiến.

Một số thành viên Đảng Dân Chủ đã bày tỏ sự ủng hộ đối với việc gia hạn các chương trình, trong đó TNS Ron Wyden (Dân Chủ–Oregon) nói với Business Insider rằng, họ “sẽ gạt ra tất cả các cản trở” trong việc gia hạn các chương trình trợ cấp này.

Ông Wyden đã nói với hãng thông tấn này rằng, “Trong kỳ nghỉ hè, tôi tin rằng các thượng nghị sĩ sẽ nghe ý kiến ​​từ những người lao động tự do này. Ví dụ, những người đang thực sự bị tổn thương và không nhận được nhiều cơ hội kinh tế trong nền kinh tế này.”

Trong khi TT Biden không tán thành bất kỳ sự gia hạn nào, Tham vụ Báo chí Tòa Bạch Ốc Jen Psaki vẫn để ngỏ khả năng đó. Trong một cuộc họp báo hôm 06/08, bà đã được hỏi liệu có một sự thay đổi nào trong suy nghĩ của tổng thống về vấn đề này hay không, do sự lan rộng của biến thể Delta và những lo ngại cho rằng biến thể này có thể làm giảm sự phục hồi kinh tế.

Một phóng viên đã hỏi rằng, “Ông ấy vẫn đang quyết định xem có nên yêu cầu gia hạn các chương trình này hay không – liệu có nên tìm cách gia hạn các chương trình trợ cấp thất nghiệp này không?”

Bà Psaki trả lời: “Đúng vậy. Tại thời điểm này, các chương trình trợ cấp thất nghiệp sẽ hết hạn vào đầu tháng Chín. Chưa có gì thay đổi về thời hạn đó, nhưng một quyết định cuối cùng vẫn chưa được đưa ra.”

Tom Ozimek
Chánh Tín biên dịch