Hôm 06/08, Tòa Bạch Ốc đã phát đi tín hiệu rằng họ có ý định duy trì các mức thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc bất chấp áp lực ngày càng tăng từ các doanh nghiệp Hoa Kỳ.

Trong một cuộc họp báo hôm 06/08, Tham vụ Báo chí Tòa Bạch Ốc Jen Psaki cho biết, “Tổng thống sẽ luôn tận dụng mọi công cụ trong hộp dụng cụ của mình, bao gồm cả thuế quan, để chống lại các hành vi thương mại không công bằng gây tổn hại cho những người lao động, những doanh nghiệp và nông dân Hoa Kỳ.”

Phản ứng của bà được đưa ra sau khi nhiều nhóm kinh doanh có ảnh hưởng nhất toàn quốc gửi thư tới chính phủ, yêu cầu thiết lập lại các liên kết thương mại với Trung Quốc.

The Wall Street Journal đưa tin hôm 05/08, hơn 30 nhóm kinh doanh đại diện cho các nhà bán lẻ, nhà sản xuất vi mạch bán dẫn, nông dân, và những nhóm ngành khác đã kêu gọi chính phủ khởi động lại các vòng đàm phán thương mại với Bắc Kinh, và dỡ bỏ các mức thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc do chính phủ tiền nhiệm ban hành.

Trong một bức thư gửi tới Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen và Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Katherine Tai, các nhóm kinh doanh này nói rằng Bắc Kinh đã đáp ứng “các tiêu chuẩn và cam kết quan trọng” trong hiệp định thương mại giai đoạn một được ký kết hồi đầu năm 2020.

Bức thư nêu rõ, “Một nghị trình thương mại lấy người lao động làm trung tâm nên tính đến các chi phí mà các mức thuế quan của Hoa Kỳ và Trung Quốc đặt lên người dân Hoa Kỳ ở đây và tại quê nhà, đồng thời dỡ bỏ các thuế quan gây thiệt hại đến lợi ích của Hoa Kỳ.”

Trong số các nhóm kinh doanh có Phòng Thương mại Hoa Kỳ (USCC), Hội Bàn tròn Kinh doanh (BRT), Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia (NRF), Liên đoàn Nông trại Hoa Kỳ (AFBF) và Hiệp hội Công nghiệp Chất bán dẫn (SIA).

Bà Psaki cho biết Tổng thống (TT) Joe Biden đã “rất rõ ràng rằng Tổng thống nghĩ chiến lược đi một mình là một chiến lược thua cuộc. Chúng ta mạnh mẽ hơn khi chúng ta làm việc với các đồng minh của mình và hợp nhất GDP của thế giới.”

Chính phủ TT Biden đã duy trì các mức thuế quan đối với gần 360 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc do cựu TT Donald Trump ban hành. Nhưng chính phủ đã khởi động một cuộc đánh giá toàn diện về hiệp định giai đoạn một, bao gồm cả các mức thuế quan.

Bà Psaki cho biết vẫn chưa có mốc thời gian để kết thúc quy trình đánh giá này.

Tham vụ Báo chí Tòa Bạch Ốc Jen Psaki nói trong cuộc họp báo hàng ngày tại Phòng Họp báo Brady của Tòa Bạch Ốc ở Hoa Thịnh Đốn vào ngày 06/08/2021. (Ảnh: Saul Loeb/AFP/Getty Images)

Không rõ liệu chính phủ TT Biden có dỡ bỏ các mức thuế quan hiện hành sau cuộc đánh giá này hay không.

Hiệp định thương mại giai đoạn một được ký kết dưới thời chính phủ TT Trump yêu cầu Bắc Kinh mua thêm 200 tỷ USD hàng hóa và dịch vụ của Hoa Kỳ trong giai đoạn hai năm 2020 và 2021. Phân tích dữ liệu thương mại Trung Quốc của Viện Kinh tế Quốc tế Peterson cho thấy Trung Quốc đã đáp ứng khoảng 58% mục tiêu mua hàng của mình trong năm 2020 và 69% tính đến tháng 06/2021.

Bất chấp hiệp định giai đoạn một, chính phủ TT Trump đã giữ nguyên các mức thuế quan nhằm giải quyết các chính sách thương mại không công bằng của Trung Quốc, trong đó có đánh cắp tài sản trí tuệ, cưỡng bách chuyển giao công nghệ, trợ cấp chính phủ cho các công ty nội địa và hạn chế tiếp cận của ngoại quốc tới các thị trường của Trung Quốc.

Trong một cuộc phỏng vấn với The New York Times hồi tháng 07/2021, bà Yellen đã chất vấn về lợi ích của các mức thuế quan áp đặt lên hàng hóa Trung Quốc, trở thành quan chức đầu tiên của ông Biden công khai chỉ trích vấn đề này.

Bà nói, “Quan điểm cá nhân của tôi là thuế quan đã không được áp dụng đối với Trung Quốc theo cách cân nhắc kỹ lưỡng đối với việc các vấn đề thực sự ở đâu và lợi ích của Hoa Kỳ là gì.”

Bà Yellen gọi các mức thuế quan này là “thuế đánh vào những người tiêu dùng” và nói, “Trong một số trường hợp, đối với tôi, dường như những gì chúng ta làm đã gây tổn thương cho người tiêu dùng Hoa Kỳ, và loại thỏa thuận mà chính phủ tiền nhiệm đã đàm phán trong nhiều phương diện thực sự đã không giải quyết được các vấn đề căn bản mà chúng ta gặp phải với Trung Quốc.”

Các doanh nghiệp và hiệp hội thương mại đã đang đẩy mạnh việc chống lại các mức thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc. Hơn 6,000 doanh nghiệp Hoa Kỳ, bao gồm cả Ford, Tesla và Home Depot, đã phản đối các mức thuế này trước tòa, cho rằng chúng không chỉ là chính sách tồi mà còn là “bất hợp pháp.”

Trong một đơn đệ trình lên tòa án, chính phủ TT Biden yêu cầu tòa bác bỏ các khiếu nại chống lại thuế quan này, nói rằng thuế quan đã được áp đặt một cách hợp pháp.

Các chuyên gia thương mại cho rằng chính phủ TT Biden sẽ không dỡ bỏ thuế quan nếu không có được sự nhượng bộ từ phía Bắc Kinh. Họ cũng bày tỏ nghi ngại về việc liệu Trung Cộng có thể thực sự cam kết cải tổ cấu trúc để giải quyết các vấn đề lâu dài như cưỡng bách chuyển giao công nghệ và tội phạm trực tuyến hay không.

Theo một báo cáo mới của Quỹ Cải tiến và Công nghệ Thông tin có trụ sở tại Hoa Thịnh Đốn, Trung Cộng chưa bao giờ giữ lời hứa theo đuổi các chính sách định hướng thị trường kể từ khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới năm 2001. Nhà cầm quyền này đã nhiều lần để cho Trung Quốc vi phạm vào các quy tắc thương mại toàn cầu, khiến chính phủ TT Trump phải khởi động một Cuộc điều tra Đặc biệt 301 về các hoạt động kinh tế và thương mại của Trung Quốc vào năm 2017.

Cuộc điều tra này đã dẫn đến việc áp thuế lên gần 360 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc. Đó là khoảng 66% hàng hóa xuất cảng của Trung Quốc sang Hoa Kỳ, với thuế suất trung bình là 19%.

Ký giả Emel Akan đưa tin về chính sách kinh tế của Tòa Bạch Ốc tại Hoa Thịnh Đốn. Trước đây, cô làm việc trong lĩnh vực tài chính với tư cách là chuyên viên ngân hàng đầu tư tại JPMorgan và là cố vấn tại PwC.

Emel Akan
Bản tin có sự đóng góp của Frank Fang
Minh Ngọc biên dịch